تشخیص سرطان پروستات با PSA

سرطان پروستات سومین بیماری بدخیم در بین مردان ایرانی است و در صورت تشخیص سرطان پروستات در مراحل اولیه، احتمال بهبودی 95 تا 90 درصد خواهد بود.

به دنبال کشف PSA که یک هورمون تولید شده از پروستات می‌باشد و به هنگام سرطان مقدار آن در خون بالا می‌رود و استفاده آن در غربالگری سرطان پروستات به کار می‌رود، تقریبا 50 درصد سرطان‌ های پروستات در مرحله اول بیماری، زمانی که سرطان از غده خارج نشده است تشخیص داده می‌شود.

درمان سرطان پروستات

در این صورت درمان سرطان پروستات در مرحله ای که سرطان از غده خارج نشده بسیار عالی با احتمال 95 تا 90 درصد بهبودی می‌باشد. قبل از کشف PSA، از هر 3 بیمار مبتلا به سرطان پروستات  1 نفر می‌مرد ولی اکنون از هر 100 نفر مبتلا یک نفر به علت سرطان جان خود را از دست می‌دهد. PSA یک سرین پروتئاز است که در مایع شدن منی بعد از انزال نقش دارد، و عمدتا توسط سلول‌ های اپی تلیال (غدد آسينى) موجود در پروستات ترشح می‌شود، و پس از تخریب سلول‌های پروستات و غشای پایه آسینی‌ های پروستات وارد سرم می‌شود.

البته باید توجه داشت که ورود PSA به داخل سرم نیز در موارد سرطان و هم در موارد خوش خیم نظیر هیپرپلازی خوش پروستات، التهاب، عفونت، انزال و معاینه پروستات دیده می‌شود اما در عمل پزشکان در کلینک به عنوان یک نشانه برای وجود سرطان از آن استفاده می‌کنند.

بنابراین باید توجه داشت فردی که قرار است مورد بررسی وجود سرطان پروستات قرار گیرد، اگر شب قبل عمل جنسی داشته دو روز بعد معاینه شود و چنانچه معاینه پروستات انجام شده باشد 3 روز بعد و در مواقع پروستاتیت حاد (عفونت حاد پروستات) 4 هفته بعد آزمایش PSA عمل جنسی داشته باشد.

پروستات

چه زمانی آزمایش PSA دهیم؟

مقدار PSA در مایع منی هزاران بار بیشتر از آن در غده پروستات می‌باشد. PSA به مقادیر اندکی توسط پانکراس و غده بزاقی ترشح می‌شود. انجام آزمایش PSA به طور سالیانه در افراد بالای سن 50 سالگی باید مورد سنجش و اندازه‌گیری قرار گیرد، ولی اگر چنانچه سابقه فامیلی سرطان پروستات وجود داشته باشد باید فرد از سن 40 سالگی به طور سالیانه این آزمایش را انجام دهد. مقدار PSA سرم با افزایش سن افزایش می‌یابد.

بنابراین جهت تشخیص سرطان پروستات در افراد جوانتر در مقایسه با افراد مسن‌تر بایستی سطح کمتری از حد نرمال در نظر گرفته شود. انجام این آزمایش بعد از سن 75 سالگی ضرورتی ندارد.

باید توجه داشته باشیم در فردی اگر به طور ناگهانی سطح سرمی PSA افزایش غیر طبیعی نشان دهد، الزاما به معنی وجود سرطان پروستات نمی‌باشد، در غیر این صورت در چنین فردی با شک یا یقین وجود التهاب یا عفونت پروستات، بیمار به مدت 4 هفته تحت درمان با آنتی بیوتیک قرار می‌گیرد و مجددا آزمایش تکرار می‌گردد. در صورت پایین آمدن مقدار PSA سرم خون نشانه وجود التهاب یا عفونت بوده و سرطان پروستات نمی‌باشد. با مثال فوق به این واقعیت پی برده می‌شود که مقدار PSA اختصاصی برای وجود سرطان پروستات نمی‌باشد، ولی نشان دهنده آن است که PSA اختصاصا از پروستات ترشح می‌شود و به پروستات اختصاص دارد.

یک نکته مهم کلینیکی که جراح اورولوژیست باید به آن توجه داشته باشد، این است که 18 تا 20 درصد افرادی که پروستات کوچک دارند و مبتلا به سرطان پروستات هستند، ممکن است مقدار PSA سرم خون بالایی نداشته باشند و در چنین مواقعی معاینه انگشتی رکتوم برای بررسی سفت بودن پروستات از اهمیت ویژه‌ ای برخوردار می‌باشد.

معاینه پروستات از راه رکتوم

در 50 درصد افراد مبتلا به سرطان پروستات در معاینه پروستات از راه رکتوم ندول‌های سفت در پروستات قابل لمس است که برای تایید وجود سرطان پروستات نمونه‌برداری باید صورت گیرد. در بسیاری از موارد PSA سرم خون مردان بالاتر از حد طبیعی بوده ولی معاینه پروستات طبیعی می‌باشد.

در این حالت انجام سونوگرافی ترانس رکتال که به آن Trus می‌گویند، توسط یک پزشک حاذق و متبحر کمک چشمگیری به وجود یا عدم وجود سرطان پروستات کمک می‌کند. بنابراین تشخیص سرطان بر اساس سنجش و اندازه‌گیری PSA، معاینه پروستات و بالاخره سونوگرافی پروستات می‌باشد.

ویتامین E، سلنیوم و لیکوپن اثر شناخته شده‌ای روی سطح سرمی PSA ندارد. نشان داده شده مقدار PSA سرم با افزایش سن افزایش می‌یابد. برخی از محققین جهت بهبود اختصاصی شدن تشخیص بدخیمی در پروستات‌ های بزرگ و افزایش تشخیص بدخیمی در پروستات‌ های کوچک از دانسیته PSA (تقسیم PSA بر حجم پروستات) استفاده کرده‌اند، اگر چه در برخی مطالعات این موضوع اثبات نشده است.

این واقعیت که برخی شرایط نظیر هیپرپلازی خوش خیم پروستات (BPH) و عفونت پروستات قادر به افزایش PSA می‌باشند. سبب شده است از اختصاصیت PSA به عنوان تست تشخیص سرطان پروستات کاسته شود. جهت افزایش اختصاصیت PSA از یک آزمایش دیگری تحت عنوان PSA VELOCITY و میزان PSA آزاد استفاده می‌شود.

PSA VELOCITY به سرعت افزایش PSA گفته می‌شود. مطالعات نشان داده که زمانی که محدوده PSA بین 4 تا 10 باشد، افزایش PSA بیشتر از 7/0 در سال دارای اختصاصی بودن به میزان 90 درصد در سرطان پروستات نقش دارد.

برای پرسش و پاسخ از دکتر روی لینک پرسش از دکتر کلیک کنید.

دکتر هوشنگ قوامی جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و ناباروری و ناتوانی جنسی مردان در تهران

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر علیرضا یکشنبه ۲۷ تیر ۰( 1 هفته پیش) تعداد بازدید: 2 مشاهده پرسش
    سلام، من ۳۰ ساله هستم دو ماه سوزش مجاری اداری دارم، احساس گرفتگی و سنگینی و درد در زیر مثانه و مقعد دارم ، ازمایش ادرار و کشت ادراری ، آزمایش psa و سونوگرافی انجام دادم همه نرمال بودن ،یک ماه هست که دارو های لووفلوکساسین ۷۵۰ و تامسولوسین و ایندومتاسین ۲۵ مصرف کردم اما تا الان دو ماه شده که خوب نشدم دارو ها تموم شده دکتر چکار کنم؟ در ضمن خود ارضایی یا رابطه جنسی خوب هست برای تورم پروستات ممنون میشم راهنمایی بفرمایید.
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی یکشنبه ۲۷ تیر ۰( 1 هفته پیش)

      با سلام عمل جنسي داشته باشيد داروهاي تجويز شده را سه هفته ميل كنيد و روزي دو بار هر بار ١٥ دقيقه در أب گرم نشسته شود ده روز

  • تصویر کاربر آرش جمعه ۲۵ تیر ۰( 1 هفته پیش) تعداد بازدید: 3 مشاهده پرسش
    آقای دکتر با سلام : پدرم 81 سال دارن حدود 6 سال پیش عمل پروستات داشتن و همون موقع دکتر گفتن که پروستات رو تخلیه کردن. و ظاهرا مشکل خاصی ندارن. این هفته برای چکاپ آزمایش دادن که عدد psa به شرح ذیل است
    psa: 4/454
    free psa: 0/401
    cut off ( free /total psa) : 0/09
    آیا با توجه به مواردی که خدمتتون گفتم مشکلی وجود دارد یا خیر؟
    ممنون از راهنمایی جنابعالی
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی جمعه ۲۵ تیر ۰( 1 هفته پیش)

      نمونه برداري از پروستات انجام شود 

  • تصویر کاربر پدر جمعه ۲۵ تیر ۰( 1 هفته پیش) تعداد بازدید: 4 مشاهده پرسش
    سلام از دوهفته قبل میزان psa بطور غیر طبیعی همراه با تب افزایش پیدا کرد به گونه ای که در پایان هفته اول آزمایش انجام و مقدار آن ۲۱ و در پایان هفته دوم علی رغم مصرف آنتی بیوتیک به ۴۲ افزایش پیدا کرد آیا دلیل آن مربوط به سرطان پرستات می باشد؟
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی جمعه ۲۵ تیر ۰( 1 هفته پیش)

      با سلام ٤ هفته هر ١٢ ساعت يك عدد قرص سيپروفلوكساتين ٢٥٠ ميلي گرم ميل كنند و سپس أزمايش تكرار شود اگر پايين نيامد نمونه برداري از پروستات انجام شود 

  • تصویر کاربر sina جمعه ۲۵ تیر ۰( 1 هفته پیش) تعداد بازدید: 3 مشاهده پرسش
    سلام دکتر دردای پروستاتیت دارم ۵۰ روز افلوکساسین ۲۰۰ و تولترودین۱ خوردم
    بعد از اون یک ماه تامسوسولین و توانکس۷۵۰ و سلوکسیب ۱۰۰ ولی هنوز خوب نشدم
    کف پاهام میسوزه صبح هم بیدار میشم درد میکنه کف پاهام یک درد هم موقع نشستن در ناحیه پرینه دارم آزمایش و سونو رو میفرستم کمکم کنین در ضمن ۲۶ سالمه
    1. تصویر کاربر sina شنبه ۱۹ تیر ۰( 2 هفته پیش)
      در ضمن دکتر خیلی هم عرق میکنم و پاهام درد میکنن آزمایشامو ببینین و کمکم کنین
      حجم ادرارمم کم میشه بعضی وقتا و کم فشار میشه ولی بعضی وقتا رنگش سفید و پرفشاره خسته شدم دیگه
    2. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی جمعه ۲۵ تیر ۰( 1 هفته پیش)

      با سلام روزي دو بار هر بار ١٥ دقيقه در أب گرم نشسته شود ده روز و روزي يك عدد شياف ايندومتاسين١٠٠ ميلي ده روز استعمال كنيد و روزي يك عدد كپسول امنيك هم ميل كنيد ده روز

    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر امیر دوشنبه ۱۴ تیر ۰( 3 هفته پیش) تعداد بازدید: 10 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر این جواب آزمایش پدرم هست. ایا طبیعی است؟ سن: ۷۰ سال
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی دوشنبه ۱۴ تیر ۰( 3 هفته پیش)

      با سلام غير طبيعي مي باشد به اورولوژيست مراجعه كنند

  • تصویر کاربر سارا دوشنبه ۳۱ خرداد ۰( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 12 مشاهده پرسش
    سلام وقت بخیر
    نتیجه آزمایش پدرم رو براتون میفرستم
    نگران شدم
    ایشون 73 سالشونه
    ممکنه سرطانی باشه؟
    لطفا راهنماییم کنید
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی دوشنبه ۳۱ خرداد ۰( 1 ماه پیش)

      نمونه برداري از پروستات بايد انجام شود

  • تصویر کاربر مرتضی پنجشنبه ۲۰ خرداد ۰( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 12 مشاهده پرسش
    سلام و خسته نباشید
    اکثرا بعد از سکس با خون و سوزش آلت مولجه میشم
    و به دکتر رفتم
    گفت پروستات مزمن داری، آیا خوب میشم ؟
    ممکنه دیگه بچه دارنشم؟
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی پنجشنبه ۲۰ خرداد ۰( 1 ماه پیش)

      التهاب پروستات است روزي دو بار هر بار ١٥ دقيقه در أب گرم نشسته شود ده روز

  • تصویر کاربر مرتضی پنجشنبه ۲۰ خرداد ۰( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 9 مشاهده پرسش
    سلام جناب آقای دکتر
    مدتی است ادراربطورکامل تخلیه نمیشود و اخیراً مدت زیادی در توالت معطل میشوم
    ضمناً سوزش زیادی هم دارد و کلیه راست درد می‌گیرد
    البته دیابت و فشار خون هم دارم
    لطفاً قرص یا کپسول مربوطه را معرفی بفرمایید
    با سپاس فراوان
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی پنجشنبه ۲۰ خرداد ۰( 1 ماه پیش)

      با سلام روزي يك عدد كپسول امنيك ميل كنيد يك ماه

  • تصویر کاربر meysam چهارشنبه ۱۹ خرداد ۰( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 14 مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر عزیز

    من ۳۲سالمه پروستاتم یکم بزرگ شده اندازش 28mmو۲۸سی سی در کلیه سمت چپ سنگ دارم و بعضی وقت ها که پیاده روی میکنم سمت چپم بیضه تا کشاله ران به درد خفیفی حس میکنم سوزش ادرار و مدفوع چند ساله دارم بعضی مواقع شاید حساسیت غذایی باشه نمیدونم بعضی مواقع هم در ادرام مایع سفید میاد بیرون وقتی زور میزنم میاد الانم دکتر رفتم دارو بهم داده ولی اسم دارو هارو الان خاطرم نیست ممنونم عکس ازمایش ضمیمه شد
    1. تصویر کاربر meysam چهارشنبه ۱۲ خرداد ۰( 1 ماه پیش)
      اقای دکتر جواب منم بدین مهربان
    2. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی چهارشنبه ۱۹ خرداد ۰( 1 ماه پیش)

      روزي دو بار هر بار ١٥ دقيقه در أب گرم نشسته شود ده روز و روزي يك عدد شياف ايندومتاسين١٠٠ ميلي ده روز استعمال كنيد

    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر یاسمن شنبه ۸ خرداد ۰( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 9 مشاهده پرسش
    با سلام اقای دکتر میران کل پروستات پدرم در ازمایش ۱۴/۵ هست چه کار باید کرد؟ بدخیم هست؟
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی شنبه ۸ خرداد ۰( 1 ماه پیش)

      با سلام نمونه برداري از پروستات بايد انجام شود

درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر