عمل TURP یا همان تراشیدن پروستات، رایج ترین جراحی برای درمان بزرگی خوش خیم پروستات است. در این روش هیچ برشی روی شکم یا بدن ایجاد نمی شود و جراح از مسیر طبیعی ادرار وارد می شود و بخش اضافه پروستات را می تراشد. اگر پزشک به شما گفته است باید پروستات را عمل کنید و دنبال این هستید که بدانید تراش پروستات دقیقا چیست، چه کسانی به آن نیاز دارند، چقدر طول می کشد و بعد از آن چه انتظاری داشته باشید، در ادامه همه این موارد به زبان ساده توضیح داده شده است.
عمل TURP یا تراش پروستات چیست؟
پروستات غده کوچکی است که درست زیر مثانه قرار دارد و مجرای ادرار از میان آن عبور می کند. با افزایش سن، این غده در بسیاری از آقایان بزرگ می شود و مثل حلقه ای مجرای ادرار را می فشارد. نتیجه اش باریک شدن جریان ادرار، بیدار شدن های شبانه و احساس تخلیه ناقص مثانه است.
در عمل TURP یا عمل تراشیدن پروستات، جراح ابزاری باریک و لوله مانند به نام رزکتوسکوپ را از مسیر مجرای ادرار وارد می کند. این ابزار یک دوربین دارد که تصویر داخل بدن را روی مانیتور نشان می دهد و یک حلقه سیمی که با جریان الکتریکی، بافت اضافه پروستات را لایه لایه می تراشد. قطعات تراشیده شده به مثانه رانده و در پایان عمل از بدن خارج می شوند.
به همین دلیل است که به این جراحی «عمل بسته پروستات» هم می گویند؛ چون برخلاف جراحی باز، هیچ برشی روی پوست ایجاد نمی شود و همه کار از راه مجرای طبیعی انجام می گیرد. اصطلاح های «تراش پروستات»، «تراشیدن پروستات» و «عمل TURP» همگی به یک جراحی اشاره دارند.
عمل تراشیدن پروستات جراحی رایجی برای برداشتن بخشی از غده پروستات است که برخلاف بسیاری از جراحی های دیگر، هیچ برشی لازم ندارد و ابزار از داخل مجرای ادرار وارد می شود.
به نقل از: Cleveland Clinic
حرف‌های TUR کوتاه‌شده‌ی «برداشتن از راه مجرای ادرار» است و وقتی حرف P به آن اضافه میشود یعنی این کار روی پروستات انجام شده است. اگر پزشک شما فقط گفته «تی یو آر»، منظورش همین جراحی است.
این جراحی محدودیت سنی ندارد. بخش بزرگی از بیمارانی که تراش پروستات می‌شوند بالای ۷۰ سال هستند و چون عمل بدون برش و اغلب با بی‌حسی نخاعی انجام میشود، در سنین بالا هم قابل انجام است. آنچه تعیین‌کننده است سن شناسنامه‌ای نیست؛ کنترل بودن بیماری‌های زمینه‌ای مثل قند و فشار خون و وضعیت قلب است که در ارزیابی قبل از عمل بررسی میشود.
چه زمانی عمل تراشیدن پروستات لازم می شود؟
بزرگی خوش خیم پروستات به خودی خود دلیل جراحی نیست. بسیاری از آقایان سال ها با دارو کنترل می شوند و هرگز به عمل نمی رسند. درباره‌ی این مسیر در مطلب درمان بدون جراحی بزرگی پروستات بیشتر بخوانید. تصمیم به جراحی وقتی گرفته می شود که یا دارو دیگر جواب نمی دهد، یا انسداد به جایی رسیده که به مثانه و کلیه آسیب می زند.
چه حجمی از پروستات کاندید عمل TURP است؟
یکی از رایج ترین سوالات این است که پروستات با چه اندازه ای باید تراشیده شود. پاسخ کوتاه این است که عدد سونوگرافی به تنهایی تصمیم نمی گیرد، اما در انتخاب روش جراحی نقش مهمی دارد.
حجم بالای ۸۰ تا ۱۰۰ سی‌سی: زمان جراحی و خطر خون‌ریزی بالا می‌رود و بعضی جراحان ترجیح می‌دهند بیمار را به عمل باز ارجاع دهند. اما این قاعده‌ی مطلقی نیست؛ در دست جراحی که سال‌ها این عمل را انجام داده، پروستات‌های بزرگ هم اغلب از همان مسیر طبیعی و بدون برش قابل تراشیدن هستند. عمل باز معمولاً وقتی انتخاب میشود که حجم بسیار زیاد باشد یا سنگ بزرگ مثانه و فتق همزمان وجود داشته باشد.
اگر می خواهید بدانید در سن و شرایط شما چه حجمی طبیعی و چه حجمی هشداردهنده است، جدول کامل اندازه پروستات برای عمل جراحی را ببینید .
آمادگی پیش از عمل تراش پروستات
- کنترل کامل عفونت ادراری با آزمایش کشت ادرار و درمان آن پیش از عمل
- قطع داروهای رقیق کننده خون، فقط با دستور پزشک و معمولا حدود یک هفته قبل
- اطلاع دادن به پزشک درباره همه داروهای مصرفی، از جمله مکمل ها و داروهای گیاهی
- ناشتا بودن از چند ساعت پیش از جراحی طبق دستور بیهوشی
- هماهنگ کردن همراه برای بازگشت به خانه، چون خودتان اجازه رانندگی ندارید
هرگز داروی رقیق کننده خون را خودسرانه قطع نکنید؛ این کار در بیماران قلبی می تواند خطرناک تر از خود جراحی باشد.
بعد از عمل TURP چه اتفاقی می افتد؟
دوره نقاهت تراشیدن پروستات معمولا قابل پیش بینی است و بیشتر بیماران مسیر مشابهی را طی می کنند:
- روز اول تا سوم: بستری در بیمارستان با سوند ادراری. مثانه به طور مداوم شست و شو داده می شود تا لخته تشکیل نشود.
- هفته اول: خونی بودن خفیف ادرار طبیعی است و کم کم روشن می شود. سوزش و تکرر ادرار در این مرحله شایع است.
- هفته دوم: اولین ویزیت پیگیری و دریافت جواب پاتولوژی بافت.
- هفته چهارم تا ششم: بازگشت تدریجی به فعالیت عادی. تا این زمان از بلند کردن اجسام سنگین و فعالیت بدنی شدید خودداری کنید.
- پس از شش هفته: در بیشتر افراد جریان ادرار به وضوح بهتر از قبل از عمل است و بیدار شدن های شبانه کاهش پیدا می کند.
سوزش هنگام ادرار و احساس نیاز فوری به تخلیه، پس از این جراحی طبیعی است و معمولا طی چند هفته برطرف می شود.
به نقل از: Mayo Clinic
| معیار | تراش پروستات (TURP) | روش های لیزری |
|---|---|---|
| حجم مناسب پروستات | از حجم کوچک تا بزرگ به صلاح دید جراح | محدودیت کمتر، مناسب برای پروستات های بزرگ تر |
| میزان خون ریزی | بیشتر | کمتر |
| بیماران مصرف کننده رقیق کننده خون | معمولا نیاز به قطع دارو پیش از عمل | گزینه امن تر در بسیاری از موارد |
| مدت ماندن سوند | حدود یک تا سه روز | معمولا کوتاه تر |
| ارسال بافت به آزمایشگاه | بله، بافت کامل تراشیده شده بررسی می شود | در برخی روش ها بافت قابل بررسی باقی نمی ماند |
| سابقه و پیش بینی پذیری نتیجه | دهه ها تجربه، نتایج بلندمدت کاملا شناخته شده | جدیدتر، در دسترس بودن و هزینه متفاوت |
مزیت کمتر گفته شده تراشیدن پروستات این است که بافت برداشته شده به آزمایشگاه فرستاده می شود. از آنجا که در درصد کمی از موارد، بزرگی پروستات با سرطان همراه است، این بررسی می تواند یک تشخیص زودهنگام و ارزشمند به همراه داشته باشد.
تفاوت عمل TURP و عمل TUR مثانه (TURBT) چیست؟
بسیاری از بیماران وقتی اسم «عمل TUR» را می‌شنوند سردرگم می‌شوند، چون این حروف هم برای پروستات و هم برای مثانه به‌کار می‌رود. درک این تفاوت مهم است تا مطمئن شوید درباره عمل درست سوال می‌پرسید.
| معیار | عمل TURP (پروستات) | عمل TURBT (مثانه) |
|---|---|---|
| مخفف | Transurethral Resection of Prostate | Transurethral Resection of Bladder Tumor |
| عضو هدف | پروستات | مثانه |
| هدف جراحی | رفع انسداد ادراری ناشی از بزرگی خوش‌خیم | برداشتن تومور مثانه برای تشخیص یا درمان |
| بیمار معمول | مردان با مشکل ادراری ناشی از پروستات بزرگ | زن یا مرد با توده مثانه در سونوگرافی یا سیستوسکوپی |
| مدت بستری | ۱ تا ۲ روز | ۱ تا ۳ روز بسته به نوع تومور |
نکته مهم: اگر پزشک گفته «باید TUR بشوید»، حتماً بپرسید TUR پروستات است یا TUR مثانه. این دو جراحی کاملاً متفاوتند و آمادگی‌های متفاوتی هم دارند.
عمل تراش پروستات چقدر طول می‌کشد و چند روز بستری لازم است؟
مدت خود جراحی معمولاً بین ۶۰ تا ۹۰ دقیقه است. پروستات‌های بزرگ‌تر یا مواردی که سنگ کوچک مثانه همزمان وجود دارد ممکن است کمی بیشتر طول بکشد، اما در اکثر موارد بیمار در همان روز عمل به بخش منتقل میشود.
بستری معمولاً یک تا سه روز است — تا زمانی که سوند برداشته شود و ادرار روشن شده باشد. اکثر بیماران روز دوم یا سوم ترخیص می‌شوند. اگر شغل شما اداری یا کم‌تحرک است، معمولاً می‌توانید دو هفته بعد به کار برگردید؛ برای مشاغل بدنی سنگین معمولاً چهار تا شش هفته استراحت لازم است.
در همین دوره، نوشیدن مایعات فراوان، پرهیز از یبوست و مصرف غذاهای پرفیبر بهبود را سریع تر می کند؛ فهرست کامل خوراکی های مفید و مضر را در رژیم غذایی در پروستات ببینید. مصرف کافئین و نوشیدنی های تحریک کننده مثانه را تا برطرف شدن علائم کنار بگذارید.
عوارض عمل تراشیدن پروستات
تراش پروستات جراحی شناخته شده و نسبتا ایمنی است، اما مثل هر عمل دیگری عوارض احتمالی دارد. آگاهی از آن ها باعث می شود پس از جراحی بی جهت نگران نشوید:
توضیح مفصل تر هر یک از این عوارض و راه های کاهش آن ها را در مقاله عوارض عمل پروستات خوش خیم بخوانید.
قبل از تصمیم درباره‌ی نوع عمل، سه عدد باید مشخص شود
حجم پروستات در سونوگرافی، مقدار ادرار باقی‌مانده در مثانه و شدت علائم. تا وقتی این سه اندازه‌گیری نشده، بحث درباره‌ی باز یا بسته یا لیزر بی‌معناست. دکتر هوشنگ قوامی هر سه روش تراشیدن از راه مجرا، عمل باز و لاپاراسکوپی را انجام می‌دهد، بنابراین انتخاب بر اساس پرونده‌ی شما گرفته میشود نه بر اساس اینکه پزشک کدام روش را بلد است.
تماس با مطبپرسش از دکترکلینیک جراحی میرداماد — بالاتر از میدان ونک، ابتدای میرداماد، جنب ساختمان اسکان
سوالات متداول درباره تراشیدن پروستات
عمل تراش پروستات دردناک است؟
خود جراحی به دلیل بی حسی یا بیهوشی دردی ندارد. پس از عمل، سوزش هنگام ادرار برای چند هفته شایع است و با مسکن های معمول کنترل می شود.
چند روز باید در بیمارستان بمانم؟
معمولا یک تا سه روز، تا زمانی که ادرار روشن شود و سوند برداشته شود.
آیا بعد از عمل TURP پروستات دوباره بزرگ می شود؟
در بلندمدت امکان رشد دوباره بافت وجود دارد، اما این اتفاق معمولا سال ها بعد و در درصد کمی از بیماران رخ می دهد.
چه زمانی می توانم سر کار برگردم؟
برای کارهای سبک و اداری معمولا پس از دو هفته و برای کارهای بدنی سنگین پس از چهار تا شش هفته، با تایید پزشک.
آیا می توان به جای عمل، همچنان دارو مصرف کرد؟
تا وقتی دارو علائم را کنترل می کند و عارضه ای مانند احتباس ادرار یا آسیب کلیه ایجاد نشده، بله. اما ادامه دارو در شرایطی که مثانه در حال آسیب دیدن است، فقط زمان را از دست می دهد.
دکتر هوشنگ قوامی، بورد تخصصی جراحی کلیه، مجاری ادراری و ناباروری مردان، برای ارزیابی پروستات و انتخاب روش درمان در کلینیک جراحی میرداماد تهران با شماره زیر تماس بگیرید:
جمع بندی
عمل TURP یا تراشیدن پروستات، روشی شناخته شده و کم تهاجمی برای رفع انسداد ادراری ناشی از بزرگی خوش خیم پروستات است که بدون هیچ برشی روی بدن انجام می شود. تصمیم درباره اینکه چه زمانی باید از دارو به جراحی رفت، به شدت علائم، حجم پروستات، وضعیت مثانه و عملکرد کلیه بستگی دارد و این ارزیابی فقط با معاینه و سونوگرافی ممکن است.
اگر مدتی است دارو مصرف می کنید و علائم ادراری شما بهتر نشده، یا سونوگرافی نشان داده مقدار زیادی ادرار در مثانه باقی می ماند، بررسی حضوری را عقب نیندازید.
نادر
سه شنبه ۲۷ فروردین ۹۸( 7 سال پیش)
تعداد بازدید: 535
مشاهده پرسش
