انواع فتق را بشناسید – درمان راحت فتق

فتق یا هرنیا (Hernia) مشکلی شایع بوده که سبب بروز برآمدگی موضعی در ناحیه شکم یا کشاله ران می شود. با اینکه فتق ها در اغلب موارد بی خطر هستند اما گاهی اوقات می توانند سبب ایجاد درد و ناراحتی نیز شوند. در این مقاله ماهیت، عوامل رایج و نحوه درمان فتق ها بیان می شود.

فتق (Hernia) چیست و کجاست؟

در این مطلب نکاتی کلیدی درباره هرنیا ها بیان شده است. فتق ها اغلب هیچ گونه علائم مشکل سازی ایجاد نمی کنند. با این حال، شکایت از درد فتق شکم می تواند بیانگر وجود مشکلی جدی باشد.

تشخیص این موارد معمولا آسان بوده و با لمس یا مشاهده کردن برآمدگی امکان پذیر است. درمان این فتق ها می تواند از پایش فتق تا جراحی ترمیمی را شامل شود. این جراحی ها از طریق ایجاد یک سوراخ یا برش بر سطح شکم انجام می شوند. جراحی فتق اینگوئینال (در ناحیه کشاله ران) در کودکان و افراد مسن شیوع بیشتری دارد.

فتق هنگامی بروز می دهد که یک ضعف یا سوراخ در پریتوئن به وجود می آید. پریتوئن یک دیواره عضلانی است که معمولا اندام های شکمی را در جای خود نگه می دارد.

این نقص در پریتوئن به بافت ها و اندام ها این امکان را می دهد که به دیواره شکم فشار وارد کرده و فتق یا برآمدگی بر روی آن ایجاد کنند. امکان دارد این برآمدگی در هنگام دراز کشیدن صاف شده و یا بتوان آن را با فشار به داخل راند. سرفه کردن می تواند سبب پدیدار شدن مجدد فتق نافی شود.

هر جایی از بدن که جداره بافت نگه‌دارنده یک اندام ضعیف باشد؛ فتق می‌تواند اتفاق بیافتد. فتق مزمن معولا در ناحیه شکمی رخ می‌دهد، همچنین فتق می‌تواند در ران، ناف و ناحیه کشاله ران دیده شود.

انواع فتق ها

هرنیا ها معمولا در نواحی زیر یافت می شوند:

✅ کشاله ران

فتق رانی سبب بروز یک برآمدگی در زیر کشاله ران شده که در زنان شیوع بیشتری دارد. فتق اینگوئینال یک برآمدگی در ناحیه کشاله ران است که می تواند تا به کیسه بیضه نیز انتشار یابد. این نوع فتق در مردان شیوع بیشتری دارد.

✅ ناحیه بالایی شکم

فتق هیاتال یا هیاتوس هنگامی به وجود می آید که محتویات ناحیه بالایی شکم از طریق سوراخ دیافراگم به حفره قفسه سینه راه می یابند.

✅ ناف

برآمدگی این ناحیه به وسیله هرنیا ناف یا اطراف آن به وجود می آید.

✅ جای زخم جراحی

جراحی های شکمی به دلیل ایجاد برش و جای زخم می توانند به بروز فتق منجر شوند.

انواع فتق

علت ایجاد فتق

صرف نظر از فتق برشی، بروز فتق هیچ گونه دلیل مشخصی ندارد. خطر ابتلا به هرنیا همگام با افزایش سن بیشتر شده و در مردان شیوع بیشتری دارد. فتق می تواند مادرزادی بوده و یا در کودکی به دلیل ضعف دیواره شکمی به وجود آید. فعالیت ها و مشکلات پزشکی که سبب افزایش فشار بر دیواره شکم می شوند می توانند به بروز فتق منجر شوند. از جمله آن ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • زور زدن در دستشویی (برای مثال، ناشی از یبوست طولانی مدت)
  • سرفه مداوم
  • سیستیک فیبروزیس
  • بزرگی پروستات
  • زور زدن برای دفع ادرار
  • اضافه وزن و چاقی
  • مایعات شکمی
  • بلند کردن اجسام سنگین
  • دیالیز صفاقی
  • تغذیه ناکافی
  • مصرف سیگار
  • فشار فیزیکی
  • عدم نزول بیضه

عوامل موثر در فتق برشی

از آنجایی که فتق برشی در نتیجه جراحی به وجود می آید، واضح ترین عامل خطر آن انجام فرایند جراحی بر روی ناحیه شکم است. بیشترین احتمال ابتلای افراد 3 تا 6 ماه پس از جراحی می باشد. عوامل دیگری نیز احتمال این ابتلا را بیشتر می کنند که از جمله آن ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • درگیری در فعالیت شدید
  • افزایش وزن
  • باردار شدن

تمامی عوامل ذکر شده در بالا می توانند فشار بیشتری بر بافت های در حال ترمیم وارد کنند.

عوامل خطر ابتلا به فتق اینگوئینال

افراد زیر از نظر ابتلا به هرنیا اینگوئینال در معرض خطر بالاتری قرار دارند:

  • افراد مسن
  • افراد دارای سابقه خانوادگی
  • افرادی دارای سابقه ابتلا
  • مردان
  • مصرف کنندگان سیگار
  • افراد مبتلا به یبوست مزمن
  • بارداری
مصرف سیگار خطر ابتلا به فتق اینگوئینال را افزایش می دهد زیرا مواد شیمیایی موجود در تنباکو سبب ضعیف شدن بافت ها می شوند.

عوامل موثر در فتق نافی

فتقهای نافی بیشترین شیوع را در بین نوزادان نارس و با وزن کم در هنگام تولد دارند.

عوامل خطر ابتلا به این نوع بیماری در بزرگسالان شامل موارد زیر می شوند:

  • داشتن اضافه وزن
  • بارداری های متعدد
  • جنیست زن

عوامل خطر ابتلا به فتق هیاتال

افراد چاق و دارای سن بیش از 50 سال از نظر ابتلا به فتق هیاتال در معرض خطر بالاتری قرار دارند.

علائم فتق

در بسیاری از موارد فتق تنها یک تورم بدون درد است که هیچ مشکلی ایجاد نکرده و به هیچ مراقبت فوری پزشکی نیاز ندارد. با این وجود، فتق می تواند سبب بروز ناراحتی و درد شده و علائم آن در هنگام ایستادن، زور زدن یا بلند کردن اجسام سنگین تشدید شود.

در برخی موارد، هرنیا نیاز به جراحی فوری دارد. برای مثال، هنگامی که بخشی از روده ها توسط فتق اینگوئینال مسدود یا پیچ خورده می شوند نیاز به جراحی فوری می باشد. در صورتی که فتق اینگوئینال سبب بروز شکایت های حاد شکمی شود نیاز به مراقبت پزشکی فوری می باشد. از جمله این شکایت ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • درد
  • حالت تهوع
  • استفراغ
  • صاف نشدن برآمدگی با فشار

در این موارد، تورم معمولا سفت و حساس به لمس بوده و نمی توان آن را با فشار صاف کرد. فتق هیاتال می تواند علائم رفلاکس اسیدی معده (همانند سوزش سر دل) را ایجاد کند. این علائم هنگامی ایجاد می شوند که اسید معده به مری راه می یابد.

عوارض فتق های شدید

40 درصد از فتق های رانی ظرف 2 سال پس از تشخیص منجر به استرانگوله (فشردگی شدید) روده می شوند.استرانگوله شدن عارضه ای است که در آن خون رونده به بافت متوقف شده و نیازمند مراقبت اورژانسی است. این مراجع بهداشتی جراحی های اختیاری و پیشگیرانه را نسبت به جراحی های اورژانسی و پر خطر ترجیح می دهند.

فتق شدید - استرنگوله

درمان فتق

اقدام معمول برای هرنیا های بدون علامت پایش و انتظار است. هر چند، این اقدام برای برخی فتق ها از جمله فتق های رانی خطرناک است.

تاکنون مشخص نشده در ترمیم فتق های اینگوئینالی که با فشار صاف می شوند جراحی های غیر اورژانسی ارزش صبر کردن را دارند یا خیر. کالج جراحان آمریکا و برخی دیگر از سازمان های پزشکی برای چنین فتق هایی انجام جراحی اختیاری را نسبت به روش پایش و انتظار ترجیح می دهند.

برخی مراجع دیگر توصیه می کنند جهت پیشگیری از استرانگوله شدن روده ها در آینده ترمیم جراحی انجام شود.

عوارض درمان نکردن باد فتق

اگر فتق درمان نشود، خون‌رسانی به بخش بیرون‌زده عضو انجام نمی‌شود و جریان خون متوقف می‌شود. امکان دارد سبب انسداد روده همراه با تب، درد شکمی شدید، استفراغ و شوک شود.

فتق در کودکان

فتق اینگوئینال یکی از رایج ترین دلایل جراحی در کودکان و شیرخواران است.

فتق در کودکان

یک مطالعه مروری سیستماتیک از اطلاعات 20 ساله در زمینه جراحی های ترمیم هرنیاکودکان و شیرخواران بیان داشت که جراحی لاپاراسکوپیک در درمان هرنیاهای دو طرفه نسبت به جراحی باز سریع تر است. با این حال، در مدت زمان جراحی ترمیم فتق اینگوئینال یک طرفه تفاوت چشم گیری بین این دو روش وجود نداشت.

درمان فتق کودکان چگونه است؟

با اینکه میزان بازگشت این بیماری در هر دو فرایند یکسان است اما احتمال بروز عوارضی از جمله عفونت زخم در جراحی باز مخصوصا در شیرخواران بیشتر است.

انواع جراحی هرنیا

با اینکه گزینه های جراحی به شرایط هر فرد (از جمله محل فتق) بستگی دارند اما مداخلات جراحی فتق شامل دو نوع کلی می شوند:

  • جراحی باز
  • جراحی لاپاراسکوپیک

در جراحی ترمیمی باز هرنیا با استفاده از بخیه، مش (نوعی تور) یا هر دو بسته می شود. زخم پوستی ایجاد شده نیز به وسیله بخیه، چفت یا چسب جراحی بسته می شود.

ترمیم لاپاراسکوپیک در جراحی های مجدد و با هدف اجتناب از ایجاد جای زخم های بیشتر انجام می شود. با اینکه هزینه این فرایند بیشتر است اما احتمال بروز عوارضی همچون عفونت در آن کمتر می باشد. در ترمیم لاپاراسکوپیک برش ها کوچک تر و بهبودی پس از عمل سریع تر است.

ترمیم لاپاراسکوپیک توسط یک لوله حاوی چراغ و دوربینی کوچک هدایت می شود اما فتق به همان روش جراحی باز بسته خواهد شد. ابزار های جراحی از طریق برش کوچک دیگری به ناحیه درمان وارد می شوند. جراح جهت داشتن دید بهتر و فضای کار بیشتر حفره شکمی را با استفاده از گاز متورم می کند. فرد در تمام طول فرایند تحت بیهوشی عمومی قرار دارد.

ورم کیسه بیضه بعد عمل فتق

یکی از عوارض شایع بعد از عمل فتق، ورم کیسه بیضه بعد از عمل فتق است. برای بهبود این ورم توصیه می شود بیمار به هنگام استراحت پاهای خود را بالا بگیرد و از کمپرس سرد استفاده کند. این تورم گذراست و جای نگرانی نیست.

برای کنترل درد و تیر کشیدن ناحیه بیضه بیمار می تواند تحت نظر پزشک از مسکن استفاده کند، معمولا برای بهبود درد بیضه بعد از عمل فتق ، روزی یک عدد شیاف ایندومتاسین ۱۰۰ توصیه می شود.

دکتر هوشنگ قوامی بورد تخصصی جراحی کلیه ، مجاری ادرار و ناباروری مردان

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر محمد جمعه ۲۶ اردیبهشت ۹۹( 11 ماه پیش) تعداد بازدید: 44 مشاهده پرسش
    با سلام شخصی هستم 56 ساله که حدود 20 سال مصرف تریاک داشتم و دچار یبوست شدید. از حدود 7 سال پیش شکمم شروع به بزرگ شدن کرد و طی همان مدت هم با درد شکمی مواجه بودم که بعد از مدتی برطرف شد البته الان مدت 5 سالی هست که دیگر مصرف تریاک ندارم ولی بزرگی شکمم همچنان باقی است ولی هیچ اذیتی به غیر از بزرگی برایم ایجاد نکرده. دو عکس زیر را هم برای بهتر نشان دادن وضعیت خدمتتان ارسال میکنم ، یکی در حالت ایستاده ودیگری در حالت خوابیده که کمی سرم را به بالا برده ام تا وضعیت شکمی بهتر مشخص شود. امیدوارم شرح توضیحات برای مشخص شدن وضعیت کافی بوده باشد.
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی جمعه ۲۶ اردیبهشت ۹۹( 11 ماه پیش)

      ارتباطي به رشته من ندارد به متخصص داخلي مراجعه كنيد

  • تصویر کاربر masoud چهارشنبه ۲۴ اردیبهشت ۹۹( 11 ماه پیش) تعداد بازدید: 30 مشاهده پرسش
    با سلام و عرض خسته نباشید
    بنده لان یه روزه ادرارم به رنگ چای شده .نه سوزش دارن نه چیز دیگه ای ؟ چکار باید بکنم
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی چهارشنبه ۲۴ اردیبهشت ۹۹( 11 ماه پیش)

      أزمايش كامل ادرار داده شود

  • تصویر کاربر عطایی جمعه ۲۶ اردیبهشت ۹۹( 11 ماه پیش) تعداد بازدید: 30 مشاهده پرسش
    با سلام و ارادت
    چندی پیش به علت فتق اینگوئینال پسر ٣ ساله ام را تحت عمل جراحی قرار دادم.بعد از عمل هر دو بیضه در کیسه خودشان قرار داشتن.ولی بعد از یک هفته بیضه چپ که دقیقا زیر همان سمت اصلی جراحی بود کمی از داخل کیسه به سمت بالا حرکت کرده.قابل ذکره در معاینه اولیه قرار بود فقط سمت چپ عمل بشه ولی در اتاق عمل دکتر هر دو سمت را عمل کرد.امکان داره بفرمایید چه باید بکنم?
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی پنجشنبه ۲۵ اردیبهشت ۹۹( 11 ماه پیش)

      سوال شما مفهوم نيست 

    2. تصویر کاربر عطایی جمعه ۲۶ اردیبهشت ۹۹( 11 ماه پیش)
      با عرض سلام
      بعد از عمل فتق, بیضه سمت چپ از داخل کیسه بالا رفته.کاری لازم هست انجام بدم
    3. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی جمعه ۲۶ اردیبهشت ۹۹( 11 ماه پیش)

      كاري لازم نيست انجام شود

    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر صبا جمعه ۱۹ اردیبهشت ۹۹( 11 ماه پیش) تعداد بازدید: 35 مشاهده پرسش
    سلام مادر بزرگم بعد از عمل کیسه صفرا دچاری فتق شکمی شد،و جاش هر چند وقت یه بار باد میکرد اما الان بیش از یه هفته است که باد کرده و درد داره ،بهش شیاف بیزاکودیل دادیم که شاید با رفع یبوسب برطرف شه اما هنوز خوب نشده،سنش خیلی بالا هست ،تقریبا ۹۰سال و قبلا که بهع دکتر مراجعه کرده ،گفتند که دیگه یه بار دیگه نمیتونه بره زیر عمل و از اتاق جراحی زنده بیرون نمیاد.
    زمان جراحی کیسه صفرا هم گفتند احتمال بهوش اومدنش پنجاه درصده،
    ساکن شهرستان نهاوندیم و با توجه به کرونا و کمبود امکانات بهداشتی اینجا بیم خروج از منزل داریم،
    قلبش ضعیفه و یه بار آنژو کرده ،قبلش فشارش بالا بود اما الان خوب شده ،توده چربی اطراف پهلو شکمش داره
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی جمعه ۱۹ اردیبهشت ۹۹( 11 ماه پیش)

      عمل مجدد خطرناك است

  • تصویر کاربر امیر چهارشنبه ۱۰ اردیبهشت ۹۹( 11 ماه پیش) تعداد بازدید: 121 مشاهده پرسش
    سلام وقتی دراز میکشم و میخوام بخوابم بیضه هام درد شدیدی دارن وبه سختی شبا میخوابم.هر وقت هم که دست میزنم بیضم سرده .بعد از نزدیکی این درد چند برابر میشه میخواستم بدونم مشکل چیه با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی یکشنبه ۷ اردیبهشت ۹۹( 11 ماه پیش)

      روزي دو بار هر بار ١٥دقيقه در أب گرم نشسته شود ده روز و روزي يك عدد شياف ديكلوفناك استعمال كنيد ده روز

    2. تصویر کاربر امیر یکشنبه ۷ اردیبهشت ۹۹( 11 ماه پیش)
      دیکلوفناک چند مصرف کنم و آقای دکتر این مشکل از چیه
    3. تصویر کاربر امیر دوشنبه ۸ اردیبهشت ۹۹( 11 ماه پیش)
      درضمن این درد تو موقعی که درار میکشمه و خوابو از چشام گرفته
    4. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی چهارشنبه ۱۰ اردیبهشت ۹۹( 11 ماه پیش)

      مشكل پروستات است ،،، روزي يك عدد شياف ديكلوفناك استعمال كنيد و عمل جنسي داشته باشيد

    5. نمایش سایر 3 پاسخ
  • تصویر کاربر hgb یکشنبه ۷ اردیبهشت ۹۹( 11 ماه پیش) تعداد بازدید: 35 مشاهده پرسش
    با تشکر و پوزش از تصدیع اوقات شریف حضرتعالی
    چند روزی است که در ناحیه کشاله ران راست و بالای بیضه همین سمت احساس سوزش و بعضا درد دارم ولی هیچ برجستگی و یا تورمی تشخیص داده نمیشود
    ۶۹ سال سن دارم و بیماری خاصی هم ندارم
    با سپاس
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی یکشنبه ۷ اردیبهشت ۹۹( 11 ماه پیش)

      روزي يك عدد شياف ديكلوفناك استعمال كنيد ده روز

  • تصویر کاربر علی چهارشنبه ۲۷ فروردین ۹۹( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 33 مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید
    من حدود ۵ یا ۶ سال پیش بالای بیضه جراحی انجام دادم دقیقا در عکسی که گذاشتین مشخصه سمت چپ الان حدود یه سالی میشود که قلیان ک میکشم یا مثانه پر میشود حالت تهوع به من دست میدهد نمیدونم مشکل از چیه میتونه از اون جراحی باشه ؟ ممنون میشم جواب بدین
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی چهارشنبه ۲۷ فروردین ۹۹( 1 سال پیش)

      ارتباطي به عمل و مثانه پر ندارد

  • تصویر کاربر محمد جمعه ۲۲ فروردین ۹۹( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 34 مشاهده پرسش
    در قسمت بالای بیضه و قسمت ران دچار برآمدگی می باشد خواهشمند است با توجه به شرایط موجود و عدم حضور در جاهای شلوغ راهنمایی فرمایید که چکار باید انجام داد.لازم به است سن ایشان ۸۸ سال می باشد.
    1. تصویر کاربر محمد چهارشنبه ۲۰ فروردین ۹۹( 1 سال پیش)
      چند تصویر از محل
    2. تصویر کاربر محمد چهارشنبه ۲۰ فروردین ۹۹( 1 سال پیش)
      چند تا تصویر ار محل
    3. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی جمعه ۲۲ فروردین ۹۹( 1 سال پیش)

      بايد ويزيت شويد

    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر علی چهارشنبه ۱۳ فروردین ۹۹( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 30 مشاهده پرسش
    با سلام
    دو هفته پیش پس از جابجایی اجسام نسبتا سنگین دچار درد در بیضه و انتهای کمر شدم، در حدی که چهار زانو نشستن خیلی سخت بود و میبایست دراز می کشیدم. یا دستشویی رفتن خیلی سخت بود به دلیل درد در پایین کمر، ، الان از صبح بعد از بلند شدناز تخت شروع م یشود ولی کمتر شده. آیا نیاز به مراجعه و درمان وجود دارد.ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی چهارشنبه ۱۳ فروردین ۹۹( 1 سال پیش)

      استراحت كامل و روزي يك عدد شيا ف ايندومتاسين استعمال كنيد ده روز

  • تصویر کاربر Amir شنبه ۱۰ اسفند ۹۸( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 32 مشاهده پرسش
    در نواحی بیضه ران کمی باد کرده ولی در طول زمان خوب میشود ولی باز باد میکند
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی شنبه ۱۰ اسفند ۹۸( 1 سال پیش)

      روزي يك عدد شياف ايندومتاسين استعمال كنيد

درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر