درمان سوزاک با آنتیبیوتیک معمولاً ۷ تا ۱۴ روز طول میکشد. در بیشتر موارد پزشک یک تزریق عضلانی سفتریاکسون انجام میدهد و سپس یک دورهی ۷ روزهی داکسیسیکلین خوراکی تجویز میکند. علائم سوزش و ترشح معمولاً ۳ تا ۵ روز بعد از شروع درمان بهبود مییابند، اما تکمیل دورهی دارو حتی بعد از بهتر شدن حال ضروری است.
سوزاک یک بیماری مقاربتی شایع است که هر ساله دهها هزار نفر را در ایران درگیر میکند. اگر بهموقع درمان نشود، ممکن است به ناباروری، عفونت مفاصل و حتی افزایش خطر ابتلا به ایدز منجر شود. در ادامه همه چیز دربارهی علائم، درمان و پیشگیری از سوزاک را بخوانید.
بیماری سوزاک چیست؟
سوزاک (گنوره) یک عفونت باکتریایی است که توسط باکتری نایسریا گونورهآ ایجاد میشود. این باکتری از طریق تماس جنسی محافظتنشده (واژینال، مقعدی یا دهانی) منتقل میشود و نواحی مرطوب بدن شامل مجرای ادرار، دهانهی رحم، گلو، مقعد و حتی چشمها را میتواند آلوده کند.
بر اساس آمار جهانی، سالانه نزدیک به ۸۰ میلیون مورد جدید سوزاک تشخیص داده میشود. بسیاری از مبتلایان بدون علامت هستند و همین موضوع انتشار بیماری را آسانتر میکند. سوزاک برخلاف تصورات رایج از طریق دست دادن، توالت فرنگی مشترک یا استخر منتقل نمیشود.
علائم سوزاک در مردان
علائم سوزاک در مردان معمولاً ۲ تا ۱۴ روز بعد از تماس ظاهر میشود. اولین نشانه در بیشتر مردان سوزش یا درد هنگام ادرار کردن است. علائم شایع شامل موارد زیر هستند:
- ترشح سفید، زرد یا سبز از نوک آلت تناسلی (شایعترین علامت)
- سوزش و درد هنگام ادرار
- درد یا تورم در یک یا هر دو بیضه
- تکرر ادرار
- التهاب و قرمزی دهانهی مجرای ادرار
- درد مفاصل (در صورت انتشار عفونت به خون)
علائم سوزاک در زنان
تشخیص سوزاک در زنان دشوارتر است؛ بیش از ۵۰ درصد زنان مبتلا بدون علامت هستند یا علائمشان شبیه عفونت ادراری یا قارچ واژینال است. در صورت بروز علائم، ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- ترشح غیرعادی زرد یا سبز رنگ از واژن
- سوزش و درد هنگام ادرار
- خونریزی بین دورههای قاعدگی یا بعد از رابطهی جنسی
- درد در ناحیهی زیر شکم (نشانهی احتمالی گسترش عفونت به رحم و لولههای فالوپ)
- تورم یا حساسیت در ناحیهی فرج
- درد هنگام رابطهی جنسی
علائم سوزاک دهانی و مقعدی
سوزاک دهانی: بیشتر اوقات بدون علامت است. در صورت بروز علائم، گلودرد مداوم، قرمزی پشت گلو و تورم غدد لنفاوی گردن دیده میشود. سوزاک دهانی از طریق رابطهی جنسی دهانی منتقل میشود و تشخیص آن فقط با سواب گلو ممکن است.
سوزاک مقعدی: خارش، درد یا ترشح از مقعد، خونریزی هنگام دفع و درد مقعدی از علائم آن هستند. این نوع عفونت ممکن است بدون رابطهی مقعدی مستقیم هم (بهویژه در زنان، از طریق انتشار ترشحات واژینال) ایجاد شود.
درمان سوزاک چند روز طول میکشد؟
مدت درمان سوزاک بستگی به محل عفونت و شدت آن دارد:
| نوع عفونت | رژیم درمانی | مدت بهبود علائم |
|---|---|---|
| سوزاک سادهی مجرای ادرار یا دهانهی رحم | یک تزریق سفتریاکسون + ۷ روز داکسیسیکلین | ۳ تا ۵ روز |
| سوزاک دهانی (گلو) | همان رژیم — گاهی دورهی طولانیتر لازم است | ۵ تا ۷ روز |
| سوزاک مقعدی | تزریق سفتریاکسون + ۷ روز داکسیسیکلین | ۵ تا ۷ روز |
| سوزاک منتشر (عفونت خونی / مفصلی) | تزریق سفتریاکسون داخل وریدی — بستری ممکن است لازم باشد | ۱۰ تا ۱۴ روز |
قویترین آنتیبیوتیک برای درمان سوزاک؛ چه قرصی خوبه؟
درمان خط اول سوزاک طبق آخرین دستورالعملها ترکیبی از سفتریاکسون تزریقی و داکسیسیکلین خوراکی است. دلیل استفاده از دو دارو همزمان، پوشش عفونت احتمالی کلامیدیا است که در بسیاری از موارد همراه سوزاک وجود دارد.
| دارو | نوع | نقش |
|---|---|---|
| سفتریاکسون | تزریق عضلانی (یک دوز) | خط اول — مؤثرترین دارو علیه نایسریا گونورهآ |
| داکسیسیکلین | خوراکی — هر ۱۲ ساعت، ۷ روز | پوشش کلامیدیا و تقویت درمان |
| آزیترومایسین | خوراکی — تکدوز یا ۳ روزه | جایگزین داکسیسیکلین در صورت عدم تحمل |
آیا مترونیدازول برای سوزاک مناسب است؟ خیر. مترونیدازول روی باکتری سوزاک اثر ندارد. این دارو برای عفونت تریکوموناس و واژینوز باکتریایی تجویز میشود و نباید بهجای آنتیبیوتیکهای استاندارد سوزاک مصرف شود.
پماد و درمان موضعی: هیچ پماد یا درمان موضعی بهتنهایی قادر به درمان سوزاک نیست. درمان حتماً باید سیستمیک (تزریقی یا خوراکی) و زیر نظر پزشک باشد.
اگر علائم سوزاک دارید یا در معرض عفونت بودهاید، از خوددرمانی خودداری کنید.
دکتر هوشنگ قوامی — بورد تخصصی کلیه و مجاری ادراری، تهران
خوب نشدن سوزاک — چرا عفونت برنمیگردد؟
اگر بعد از تکمیل دورهی درمان هنوز علائم ادامه دارد یا دوباره برگشته، دلایل زیر ممکن است:
- مقاومت آنتیبیوتیکی: باکتری سوزاک در سالهای اخیر به بسیاری از آنتیبیوتیکها مقاوم شده. به همین دلیل سفتریاکسون تزریقی بهعنوان خط اول انتخاب شده؛ استفاده از قرصهای خوراکی بهتنهایی ممکن است کافی نباشد
- مصرف ناقص دارو: قطع زودتر از موعد دارو شایعترین علت شکست درمان است
- عفونت مجدد: رابطهی جنسی با شریک درماننشده باعث ابتلای دوباره میشود
- عفونت همزمان کلامیدیا: اگر فقط سوزاک درمان شود و کلامیدیا نادیده گرفته شود، علائم ادامه پیدا میکند
- التهاب پروستات ثانویه: در برخی مردان، حتی بعد از پاک شدن عفونت، التهاب پروستات باقی میماند و علائم سوزشی ادامه دارد
چرا سوزاک میگیریم؟ راههای انتقال
سوزاک فقط از راه تماس جنسی محافظتنشده منتقل میشود. باکتری نایسریا گونورهآ نمیتواند خارج از بدن برای مدت طولانی زنده بماند؛ بنابراین از طریق دست دادن، توالت مشترک، استخر یا لباس منتقل نمیشود.
راههای انتقال: رابطهی واژینال (شایعترین)، رابطهی مقعدی، رابطهی دهانی، و انتقال از مادر آلوده به نوزاد حین زایمان. مردان برای انتقال سوزاک نیازی به انزال ندارند.
چه کسانی بیشتر در معرض خطرند؟ افراد ۱۵ تا ۲۴ سال، کسانی که شرکای جنسی متعدد دارند، و افرادی که بهطور مرتب از کاندوم استفاده نمیکنند بیشترین ریسک ابتلا را دارند.
تشخیص سوزاک — آزمایش و بررسی
تشخیص سوزاک با آزمایش ادرار یا نمونهگیری سواب از محل عفونت (مجرا، دهانهی رحم، گلو یا مقعد) انجام میشود. آزمایش ادرار برای عفونت مجرا و واژن کافی است، اما برای سوزاک دهانی یا مقعدی حتماً سواب لازم است.
بهترین زمان برای آزمایش، ۵ روز تا ۲ هفته بعد از تماس مشکوک است. اگر خیلی زود آزمایش بدهید و جواب منفی باشد، پزشک ممکن است ۲ هفته بعد آزمایش مجدد توصیه کند. اغلب پزشکان همزمان آزمایش کلامیدیا را هم درخواست میکنند چون هر دو عفونت اغلب همزمان وجود دارند.
عوارض سوزاک درماننشده
اگر سوزاک درمان نشود، عوارض جدی و گاهی غیرقابلبرگشت ایجاد میکند:
در زنان: گسترش عفونت به رحم و لولههای فالوپ (بیماری التهابی لگن) که میتواند به ناباروری دائمی منجر شود. همچنین خطر حاملگی خارج رحمی افزایش مییابد.
در مردان: التهاب اپیدیدیم (لولهی اسپرم پشت بیضه) که در صورت عدم درمان میتواند به ناباروری منجر شود. همچنین التهاب مزمن پروستات ممکن است ایجاد شود.
در هر دو جنس: انتشار باکتری از طریق خون به مفاصل (آرتریت گنوکوکی)، پوست و قلب. همچنین ابتلا به سوزاک خطر انتقال و ابتلا به ایدز (HIV) را افزایش میدهد.
در نوزادان: نوزادی که حین زایمان از مادر آلوده متولد شود، در معرض عفونت چشمی شدید، کوری و عفونت خونی قرار دارد.
پیشگیری از سوزاک
مهمترین راه پیشگیری، استفادهی صحیح و مداوم از کاندوم در تمام انواع رابطهی جنسی (واژینال، مقعدی و دهانی) است. سایر اقدامات پیشگیرانه شامل محدود کردن تعداد شرکای جنسی، آزمایش منظم در صورت فعالیت جنسی پرخطر، و اطلاع دادن به شرکای جنسی در صورت تشخیص عفونت هستند.
اگر آزمایش شما مثبت شد: شریک جنسی خود را حتماً مطلع کنید تا او هم درمان شود. در غیر این صورت عفونت بین شما دو نفر رد و بدل میشود و درمان بینتیجه خواهد بود.
مشاوره و درمان سوزاک و عفونتهای مقاربتی — مطب دکتر قوامی، تهران
دکتر هوشنگ قوامی — بورد تخصصی جراحی کلیه، مجاری ادراری و ناباروری مردان
سوالات شایع دربارهی سوزاک
۱. آیا سوزاک با درمان خانگی خوب میشود؟
خیر. هیچ درمان خانگی یا گیاهی قادر به از بین بردن باکتری سوزاک نیست. درمان فقط با آنتیبیوتیکهای تجویزی ممکن است. استفاده از روشهای خانگی فقط باعث تأخیر در درمان و افزایش خطر عوارض میشود.
۲. آیا سوزاک خودش خوب میشود؟
خیر. سوزاک بدون درمان آنتیبیوتیکی بهبود نمییابد و ممکن است علائم موقتاً کمتر شوند اما عفونت در بدن باقی بماند و به اندامهای دیگر گسترش پیدا کند.
۳. آیا سوزاک از طریق لباس و سطوح منتقل میشود؟
خیر. باکتری سوزاک خارج از بدن بهسرعت میمیرد و تنها از طریق تماس مستقیم با غشاهای مخاطی (مجرای ادرار، واژن، مقعد، گلو) در رابطهی جنسی منتقل میشود.
۴. آیا بعد از درمان سوزاک دوباره مبتلا میشویم؟
بله. درمان سوزاک مصونیت ایجاد نمیکند. اگر دوباره با فرد آلوده رابطهی جنسی محافظتنشده داشته باشید، مجدداً مبتلا خواهید شد.
۵. درمان قطعی سوزاک چیست؟
درمان قطعی شامل یک تزریق عضلانی سفتریاکسون بههمراه یک دورهی ۷ روزهی داکسیسیکلین خوراکی است. با رعایت کامل دستور پزشک، سوزاک بهطور قطعی درمان میشود. آزمایش کنترل ۷ روز بعد از پایان درمان توصیه میشود.
۶. سوزاک در بارداری چه خطری دارد؟
سوزاک در دوران بارداری میتواند باعث زایمان زودرس، پارگی زودرس کیسهی آب و انتقال عفونت به نوزاد حین تولد شود. درمان در بارداری ممکن و ضروری است اما باید حتماً زیر نظر پزشک انجام شود.
محمد
چهارشنبه ۱۰ اسفند ۱( 3 سال پیش)
تعداد بازدید: 512
مشاهده پرسش
