ادرار خونی (HEMATURIA) به معنی دفع خون از سیستم دستگاه ادراری توسط ادرار می باشد. دفع خون توسط ادرار ممکن است دردناک و یا بدون درد باشد.
خون در ادرار مرد نشانه چیست؟
وجود خون در ادرار به دو فرم می باشد. این ادرار قرمز یا توسط بیمار ادرار خونی قابل مشاهده است و معمولا رنگ آن شبیه چای و یا خون کامل می باشد. و فرم دیگر وجود خون در سیستم دستگاه ادراری توسط آزمایش ادرار است.
بنابراین دفع خون توسط ادرار همراه با علامت و یا بدون علامت است. ادرار کاملا خونی یا توسط بیمارقابل ملاحظه است و یا توسط آزمایش ادرار، نشان داده می شود. دفع خون، زودگذر و یا دائمی می باشد و می تواند تنها علامت سیستم دستگاه ادراری و یا همراه با دفع پروتئین توسط کلیه باشد.
در علم پزشکی ادرار خونی یا هماچوری، وجود گلبولهای قرمز در ادرار است و ممکن است علت آن ناشناخته باشد. در ادرار خونی از کلیه و سایر قسمتهای سیستم دستگاه ادراری مثل حالب ها، مثانه، پروستات و مجاری ادرار، خون وارد ادرار می شود.
آزمایش میکروسکوپیک ادرار:
لذا با در نظر گرفتن سن، ادرار خونی واضح و یا وجود ادرار در آزمایش که به آن میکروسکوپیک می گویند، پزشک باید محل خونریزی در سیستم دستگاه ادراری را مشخص وبا توجه به علت، درمان صورت گیرد.
علت های ادرار خونی:
علت خون در ادرار مردان چیست؟ مردم به دلائل خیلی جدی دچار ادرار خونی می شوند، در حالی که در بسیاری موارد، علت آن خوش خیم است. ممکن است علت ادرار خونی نامشخص باشد و یا ممکن است علت آن خوش خیم باشد مثل سنگ کلیه . علت دیگر آن می تواند بدخیم باشد مانند سرطان کلیه، حالب، مثانه، پروستات و یا مجرا.
بنابراین علت می تواند غیرقابل توجه تا مرگ آور باشد. اگر گلبولهای سفید همراه با خون در ادرار باشد، در این حالت شانس وجود عفونت ادراری بسیار زیاد است. علت ادرار خونی در مردان می تواند موارد زیر باشد:
- عفونت سیستم دستگاه ادراری
- سنگ های کلیه، مثانه، حالب
- بیماری ژنتیکی کیستیک کلیه
- سرطان کلیه، سرطان پروستات و مثانه
- بزرگی خوش خیم پروستات بخصوص در مردان بالای 50 سال
- وجود سوند در مجرا
- فعالیت های بسیار شدید مثل مسابقات دو میدانی 100 متر
- بدون علت
سایر عللی که کمتر شایع هستند:
- بیماری که در آن گلومرول موجود در کلیه خونریزی می کند وبنام بیماری نفروپاتی IGA نامیده می شود.
- بیماری آلپورت
- سرطان خونی سیکل سل
- بیماری انگلی شیستوزوما که مثانه را گرفتار می کند
- دیدن سیستم دستگاه ادراری با وسیله سیستوسکوپ
- عفونت پروستات
- عفونت مجرا
- بیماری کلیه
- وجود هموگلوبین که بعلت شکسته شدن(همولیز) گلبولهای قرمزوارد ادرار می شود که این حالت در بیماری هموگلوبینوری شبانه PAROXYSMALدیده می شود.
- فشارخون بدخیم که در بیماری نکروز گلومرول کلیه دیده می شود.
- آلرژی و حساسیت ممکن است بندرت در بچه ها باعث ادرار خونی شود.
- فشارخون ورید کلیه چپ که باعث ادرار خونی می شود. این حالت را به آن بیماری NUTCKER هم می گویند.
- تنگی محل حالب به لگنچه کلیه (UPJO) بندرت باعث وجود خون در ادرار می شود.
- ادرار خونی MARCH
- بیماری نفریت کلیه در ورزشکاران بعلت فعالیت شدید
- سندرم بیماری آلپورت
- داروها مثل سولفونامید، ریفامپین، فنی توئین
چه مقدار خون در ادرار خطرناک است؟
به طور کلی، از نظر علمی هیچ مقدار خونی در ادرار “طبیعی” تلقی نمیشود (به جز در دوران قاعدگی زنان)، اما شدت خطر بستگی به علت زمینهای و میزان خون مشاهده شده دارد.
درد پهلو و خون در ادرار نشانه چیست؟
ترکیب درد پهلو و وجود خون در ادرار یکی از کلاسیکترین نشانههای بالینی در پزشکی است که معمولاً به درگیری کلیهها یا لولههای حالب (میزنای) اشاره دارد. این دو علامت در کنار هم اغلب نشاندهنده یک مشکل مکانیکی یا التهابی در سیستم ادراری فوقانی هستند که نیاز به بررسی دقیق توسط پزشک متخصص اورولوژی دارد.
در ادامه، اصلیترین دلایل همراهی این دو علامت را بررسی میکنیم:
۱. سنگ کلیه یا حالب (شایعترین علت)
شایعترین دلیل بروز ناگهانی درد شدید پهلو همراه با خون در ادرار، حرکت سنگ است. وقتی سنگ از کلیه خارج شده و وارد لوله باریک حالب میشود، باعث انسداد مسیر ادرار و انقباضات شدید دیواره حالب میشود که به آن کولیک کلیوی میگویند. خراشیدگی دیواره مجرا توسط لبههای تیز سنگ، باعث ورود خون به ادرار میشود. این درد معمولاً به صورت موجی است و ممکن است به سمت زیر شکم یا ناحیه تناسلی تیر بکشد.
۲. عفونت شدید کلیه (پیلونفریت)
اگر باکتریها از مثانه به سمت کلیهها صعود کنند، باعث التهاب بافت کلیه میشوند. در این حالت، درد پهلو معمولاً حالتی مبهم و مداوم دارد و با لمس پهلو تشدید میشود. خون در ادرار در این وضعیت ناشی از التهاب شدید دیوارههای لگنچه کلیه است. تفاوت اصلی این حالت با سنگ، وجود تب، لرز، حالت تهوع و بدبو شدن ادرار است که نشاندهنده یک وضعیت عفونی جدی است.
۳. تروما یا آسیب فیزیکی
هرگونه ضربه شدید به پهلو (ناشی از تصادف، سقوط یا ورزشهای رزمی) میتواند باعث پارگی مویرگهای داخل کلیه یا آسیب به بافت آن شود. در این موارد، درد بلافاصله بعد از ضربه شروع شده و خون در ادرار میتواند از رنگ صورتی تا قرمز تیره متغیر باشد. این وضعیت به دلیل احتمال خونریزی داخلی کلیه، نیازمند بررسی سریع با سیتیاسکن یا سونوگرافی است.
۴. علل کمتر شایع اما مهم
در برخی موارد، همراهی درد پهلو و خونریزی میتواند نشاندهنده مسائل جدیتری باشد:
لخته شدن خون در عروق کلیه: که باعث قطع خونرسانی به بخشی از کلیه (انفارکتوس کلیوی) و درد شدید میشود.
تومورهای کلیه: اگرچه تومورها اغلب در مراحل اولیه بدون درد هستند، اما اگر تومور بزرگ شده و به کپسول کلیه فشار بیاورد یا باعث ایجاد لخته خون در مسیر ادرار شود، میتواند درد پهلو ایجاد کند.
بیماری کلیه پلیکیستیک: پاره شدن کیستهای متعدد در کلیه میتواند باعث درد ناگهانی و هماتوری (خون در ادرار) شود.
نکته کلیدی: اگر درد پهلوی شما به قدری شدید است که نمیتوانید آرام بنشینید، یا اگر همراه با خونریزی دچار استفراغ مکرر، قطع شدن ادرار یا تب بالا شدهاید، حتماً به بخش اورژانس مراجعه کنید.
خون در ادرار مردان همراه با سوزش نشانه چیست؟
خون در ادرار مرد نشانه چیست؟ معمولاً اگر بعد از سن 35 سالگی در ادرار مردان خون دیده شود، باید مورد بررسی قرار گیرند. به دو علت این حالت در مردان به وجود میآید. در درجه اول عفونت مثانه و علت دیگر وجود سرطان مثانه میباشد.
ادرار خون چه زمانی نشانه سرطان است؟
برای اینکه مشخص شود ادرار خونی نشانه سرطان است یا خیر باید پزشک با روش مورد نظر به بررسی بپردازد. این بررسی شامل دیدن مثانه با دستگاه میباشد که به آن سیستوسکوپی گفته می شود، که حتماً به طور اورژانسی انجام شود.
تشخیص ادرار خونی
براساس گرفتن شرح حال و امتحان بالینی بیمار توسط پزشک قابل تشخیص است. مثلا در جوانان که شانس سرطان در آنها نادر است با یک آزمایش ادرار عفونت نشان داده می شود و درمان با دادن دارو مسئله حل خواهد شد. در ادرار خونی به فعالیت های شدید فرد باید توجه کرد. اگر شک به وجود سنگ می باشد با سی تی اسکن می توان آنرا تشخیص داد.
در سنین بالا وجود خون در ادرار از اهمیت ویژه ای برخوردار است و شانس وجود سرطان وجود دارد. برای بررسی تومور(سرطان) مثانه از دیدن مثانه یا سیستوسکوپی استفاده می کنیم. گاهی ادرار خونی همراه با درد پهلو می باشد که به آن سندرم LOIN PAIN HEMATURIA می گویند.
درمان خون در ادرار
درمان خون در ادرار شما بستگی به علت آن دارد. به عنوان مثال اگر به دلیل عفونت در ادرار خون دارید، پزشک ممکن است به شما بگوید که داروی آنتی بیوتیکی مصرف کنید. اگر به دلایل دیگری خون در ادرار دارید یا به سوزش ادرار دچار شده اید، ممکن است به یک نوع متفاوت از درمان نیاز داشته باشید.
برای اینکه بدانید چرا خون در ادرار دارید، پزشک ممکن است از شما نمونه ادرار بخواهد. از نمونه ادرار می توان برای آزمایش علائم عفونت، بیماری کلیوی یا سایر مشکلات استفاده کرد. پزشک شما از نتایج آزمایش ادرار استفاده می کند تا تصمیم بگیرد که آیا به آزمایش های بیشتری نیاز دارید یا اینکه می توانید یک درمان را شروع کنید.
چه داروهایی باعث تغییر رنگ ادرار به قرمز میشوند؟
بسیاری از افراد با دیدن رنگ قرمز یا نارنجی در ادرار دچار وحشت میشوند، اما در بسیاری از موارد این موضوع تنها اثر جانبی مصرف برخی داروهاست و نه وجود خون واقعی. به این حالت «شبههماتوری» گفته میشود. مهمترین داروهایی که باعث این تغییر رنگ میشوند عبارتند از:
فنازوپیریدین: این دارو که برای تسکین سوزش ادرار تجویز میشود، ادرار را به رنگ نارنجی تیره یا مایل به قرمز در میآورد.
ریفامپین: یک آنتیبیوتیک قوی (اغلب برای درمان سل) که میتواند رنگ ادرار، عرق و حتی اشک چشم را به نارنجی یا قرمز تغییر دهد.
ملینهای حاوی سنا: مصرف مداوم برخی داروهای گیاهی برای یبوست که حاوی گیاه سنا هستند، میتواند رنگ ادرار را متمایل به قرمز کند.
برخی داروهای شیمیدرمانی: داروهایی مانند دوکسوروبیسین میتوانند در روزهای اول تزریق، رنگ ادرار را تغییر دهند.
ادرار خونی در زنان نشانه چیست؟
در زنان، به دلیل آناتومی خاص سیستم ادراری و نزدیکی آن به سیستم تناسلی، دلایل خون در ادرار میتواند متنوع باشد. اولین قدم در زنان، تشخیص این است که خون منشأ ادراری دارد یا مربوط به واژن و سیکل قاعدگی است. شایعترین دلایل عبارتند از:
عفونت ادراری (UTI): شایعترین علت در زنان است که معمولاً با سوزش و تکرر ادرار همراه است.
التهاب مثانه (سیستیت): که میتواند ناشی از عفونت یا حتی تحریکات شیمیایی باشد.
سنگهای ادراری: وجود سنگ در مثانه یا کلیه میتواند باعث پارگی مویرگها شود.
تغییرات یائسگی: خشکی و نازک شدن بافت مجاری (آتروفی) در دوران یائسگی میتواند منجر به لکهبینی در ادرار شود.
اندومتریوز: در موارد نادر، اگر بافت رحم در سیستم ادراری رشد کند، فرد در دوران قاعدگی دچار ادرار خونی دردناک میشود.
چگونه از بروز خون ادراری پیشگیری کنم؟
پیشگیری از خون در ادرار در واقع به معنای مراقبت از سلامت کلیهها و مثانه است. با رعایت این چند نکته میتوانید ریسک ابتلا به بیماریهای زمینهای را کاهش دهید:
هیدراتاسیون (نوشیدن آب): نوشیدن مقدار کافی آب در روز باعث رقیق شدن ادرار و جلوگیری از شکلگیری سنگهای کلیه و رسوب باکتریها میشود.
بهداشت جنسی و فردی: برای پیشگیری از عفونتهای ادراری، ادرار کردن بلافاصله بعد از رابطه جنسی و شستشوی صحیح توصیه میشود.
ترک سیگار: سیگار یکی از عوامل اصلی ابتلا به سرطان مثانه و کلیه است که منجر به خونریزی بدون درد میشود.
کاهش مصرف نمک و پروتئین حیاتی: برای جلوگیری از تشکیل سنگهای کلیوی، تعادل در مصرف نمک و غذاهای فرآوری شده بسیار مهم است.
چه زمانی برای ادرار خونی به پزشک مراجعه کنیم؟
اگرچه بسیاری از علل ادرار خونی (مانند عفونتهای ساده) خطرناک نیستند، اما برخی موارد نیاز به بررسی فوری دارند. در شرایط زیر نباید زمان را از دست داد:
مشاهده خون بدون درد: اگر ادرار شما قرمز شده اما هیچ سوزش یا دردی ندارید، این میتواند زنگ خطری برای مسائل جدیتر مانند تومورها باشد و باید سریعاً بررسی شود.
وجود لخته خون: دیدن لختههای رشتهای یا تکهای در ادرار نشاندهنده شدت خونریزی است.
همراهی با تب و لرز و درد پهلو: این علائم نشاندهنده درگیری کلیههاست.
تداوم خونریزی: حتی اگر خونریزی خودبهخود قطع شد، باز هم باید علت آن توسط سونوگرافی و آزمایش مشخص شود، زیرا بسیاری از بیماریهای جدی به صورت دورهای خونریزی میکنند.
برای پرسش و پاسخ از دکتر روی لینک پرسش از دکتر کلیک کنید.
صمد
پنجشنبه ۱۴ اردیبهشت ۲( 2 سال پیش)
تعداد بازدید: 240
مشاهده پرسش
