انواع سنگ کلیه و تشخیص آن

سنگ های سیستم دستگاه ادراری یا همان سنگ کلیه زمانی تشکیل می شوند که حجم ادرار کم شود و مواد تشکیل دهنده سنگ در ادرار افزایش یابد. خوردن مایعات کم و در نتیجه کاهش مایعات بدن شانس ابتلا به سنگ ها را افزایش می دهد.

۱ نفر از ۲۰ نفر در طول زندگی خود مبتلا به سنگ کلیه و یا سنگ های سیستم ادراری می شود. در بعضی شرایط پزشکی نظیر نقرس در فرد و بعضی داروها، شانس بیمار برای ابتلا به سنگ کلیه بالا می برد. سنگ کلیه اگر زود درمان شود، ضایعه ای به کلیه نمی رساند.

خوردن غذای کم نمک،پروتئین های حیوانی، کلسیم و اگزالات مانع از تشکیل سنگ کلیه می شود.

انواع سنگ کلیه

  1. سنگهای اسیداوریکی : با کم خوردن پروتئین های حیوانی شانس ابتلا به سنگ اسید اوریکی کاهش می یابد.
  2. سنگ های فسفات کلسیم : کم خوردن نمک ، پروتئین، کلسیم باعث کاهش شانس سنگ سازی می شود.
  3. سنگ های اگزالات کلسیم : خوردن کمتر نمک، پروتئین؛ اگزالات باعث کاهش سنگ فوق می شود.

سدیم در نمک و فلفل وجود دارد. نمک در سوپ، کنسرو، غذاهای بسته بندی شده و  FAST FOOD سبزیجات و گوشت وجود دارد.

شیوع و شانس سنگ کلیه در دنیا رو به افزایش است. تغییر در رژیم غذایی ممکن است، کلید اصلی در جلوگیری از تشکیل سنگ کلیه باشد. شیوع و شانس این سنگ ها از سال ۱۹۶۴ تا ۱۹۷۲ دو برابر شده است. با سن، نژاد شیوع و شانس ابتلا به سنگ کلیه تفاوت می کند. سن شیوع سنگ های کلیه ۳۰-۵۰ سالگی می باشد. تشکیل سنگ به فاکتورهای محیطی و ژنتیکی ارتباط دارد.

عکس رادیوگرافی سنگ کلیه

فاکتورهای محیطی شامل رژیم غذایی، آب و هوا هستند. غذاهای ذرت دار شانس ابتلا به سنگ کلیه  را بالا می برد. افزایش درجه حرارت محیط باعث تشکیل سنگ کلیه می شود. شیوع سنگ کلیه را در سربازان آمریکایی که به هنگام جنگ کویت اعزام شده بودند گزارش کرده اند. افزایش سنگ در سنین بالا کاهش می یابد. دیابت، چاقی، فشار خون، نارسایی مزمن کلیه و بیماری های قلبی عوامل مساعد کننده هستند. سنگ کلیه بر حسب اندازه، محل، مشخصات رادیولوژیکی، علت و اتیولوژی، ترکیب سنگ و شانس عود و برگشت سنگ تقسیم بندی می شوند.

اندازه سنگ ها به ترتیب ۵ میلی متر، ۵ تا ۱۰ میلی متر، ۱۰ تا ۲۰ میلی متر و بیشتر از ۲۰ میلی متر طبقه بندی می شوند. طول میزراه (حالب) بر حسب قد افراد تفاوت دارد، ولی در مورد ۲۵ سانتی متر اتفاق نظر وجود دارد. وقتی سنگ در کلیه تشکیل شد، ۹۰ درصد امکان دفع آن  از میزراه(حالب) وجود دارد. در هنگام دفع سنگ از حالب، درد شدید پهلو (کولیک کلیوی) ایجاد می شود، که تنها راه تسکین درد تزریق مورفین می باشد.

مشخصات سنگ کلیه با عکس رادیوگرافی

با گرفتن عکس ساده شکم، سنگ یا درد کلیه، میزراه، مثانه و گاهی در مجرای ادرار دیده می شود. بر حسب مواد تشکیل دهنده سنگ، ممکن است سنگ در عکس به خوبی یا اصلا دیده نشود.

سنگ هایی که در عکس ها دیده می شوند

  • سنگ های اوگزالات کلسیم دهیدرات
  • کلسیم فسفات
  • کلسیم اوگزالات منو هیدرات

سنگ هایی که بطور ضعیف در عکس دیده می شوند

  • مگنزیم- آمونیوم- فسفات
  • آپتات
  • سیستین

سنگ هایی که در عکس دیده نمی شوند

  • سنگ های اسید اوریک
  • اورات آمونیوم
  • گزانتین
  • سنگ های ایجاد شده بعلت بعضی داروها
درمان سنگ کلیه
این سنگ شاخ گوزنی کلیه چپ بیمار ۵۰ ساله است که قرار بوده است کلیه وی را خارج کنند که اینجانب سنگ های او را خارج کرده و پس از عمل عکس رنگی کلیه گرفته شده است و کلیه وی به خوبی کار به کار افتاده است.

علت و عوامل ایجادکننده سنگ کلیه

  • عفونت
  • عوامل غیرعفونی
  • اختلالات ژنتیک
  • بعضی داروها
  • بیماری های هیپرپاراتیروئیدیسم، نفروکلسیوز، بیماریهای گوارشی(کرون،سوء تغذیه،برداشتن قسمتی از روده و هیپراوگزالوریا
  • تنگی محل اتصال حالب به لگنچه (حفره ای در کلیه که ادرار در آن جمع می شود)
  • تنگی حالب
  • برگشت ادرار به کلیه ها
  • کلیه های نعل اسبی
  • اسیدوز کلیوی

سنگ هایی که در زمینه اختلال ژنتیک بوجود می آیند، سیستین و گزانتین می باشند. سنگ های عفونی مثل سنگ آمونیوم اورات و غیرعفونی مثل اوگزالات کلسیم هستند. جنبه های متابولیک در تشکیل سنگ های سیستم دستگاه ادراری (سنگ کلیه) بسیار با اهمیت می باشد.

سنگ های کلیه

چه کسانی در معرض و شانس ابتلا به سنگ کلیه هستند؟

وضعیت شانس و ریسک تشکیل سنگ کلیه موضوع مهمی است، چون احتمال عود و رشد سنگ وجود دارد و درمان داروئی لازم الاجرا می باشد. ۵۰ درصد افراد مستعد سنگ سازی یک بار در طول عمر خود مبتلا به عود سنگ می شوند. بیماری عود سنگسیستم ادراری(سنگ کلیه)در بیش از ۱۰ درصد بیماران مشاهده می شود. بچه ها و افراد جوانی که دچار سنگ سیستم ادراری می شوند، درمعرض شانس ابتلا به عود سنگ می باشند. سنگ هایی که در زمینه عفونت مثل سنگ های اسید اوریکی و سنگ های ارثی بوجود می آیند؛ شانس عود درآنها بالا می باشد.

تشخیص سنگ کلیه

بیمارانی که مبتلا به سنگ های ادراری هستند، ممکن است به علت درد پهلو (کولیک کلیوی)، تهوع، استفراع و گاهی اوقات تب مراجعه کنند و ممکن است بدون هیچگونه علامتی باشند. برای تشخیص بیماری، بررسی استاندارد و قابل قبول، گرفتن شرح حال و امتحان بالینی بیمار الزامی باشد. تشخیص کلینیکی به گرفتن عکس امکان پذیر می باشد. چنانچه سونوگرافی در دسترس باشد، باید به عنوان اولین قدم تشخیصی مورد استفاده قرار گیرد. اگر درد تسکین یابد، ارزیابی های تصویری نباید به تاخیر افتد.

سونوگرافی در حدود ۸۵ تا ۱۰۰ درصد دقیق می باشد. عکس ساده ۷۰ تا۸۰ درصد اختصاصی می باشد. سی تی اسکن بدون تزریق برای تشخیص وجود سنگ استاندارد بوده و جایگزین عکس رنگی تزریقی شده. اگر سی تی اسکن بدون تزریق ، سنگ نشان نداد، باید به فکر علت دیگری برای درد بیمار شد و علت آن بررسی شود. سی تی اسکن در مقایسه با عکس رنگی ۱۰۰ درصد دقیق تر می باشد.

سی تی اسکن با ماده حاجب سنگ های بزرگتر از ۳ میلی لیتر را ۱۰۰ درصد تشخیص می دهد.

تجزیه و آنالیز سنگ در تمام بیماران باید انجام شود.

تجزیه سنگ برای بار دوم در موارد ذیل انجام می شود

  • عود سنگ در حالیکه بیمار تحت درمان برای پیشگیری می باشد
  • عود سریع و زودرس بعد از درمان و از بین بردن سنگ سیستم دستگاه ادراری
  • عود سنگ سیستم ادراری بعد از یک مدت طولانی

درمان درد پهلو در بیماران مبتلا به سنگ ادراری

تسکین درد، اولین قدم درمانی در بیماران مبتلا به درد پهلو می باشد. داروهای ضد درد و التهاب(NSAIDS) در بیماران با درد پهلو موثر می باشد. این دسته داروها دارای اثر ضد درد بهتری نسبت به مواد مخدر می باشند، در کوتاه مدت بیماری که این داروها را استفاده می کند، نیازی به استفاده از داروی دیگری نخواهد داشت. برای سنگ هایی که در میزراه (حالب) هستند و انتظار می رود که خود به خود دفع شوند، شیاف یا قرص NSAID مثل (دیکلوفناک) ممکن است التهاب را کاهش داده و مانع از عود شود.

 

برای پرسش و پاسخ از دکتر روی لینک پرسش از دکتر کلیک کنید.

دکتر هوشنگ قوامی جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و ناباروری و ناتوانی جنسی مردان در تهران

0

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر علی سه شنبه ۴ تیر ۹۸( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام وقت بخیر
    یک سنگ ب دیامتر ۵ میلی در کالیس تحتانی کلیه چپ دارم،یک سنگ هم ب دیامتر ۶میلی در دیستال حالب راست و با فاصله ۱۵ میلی از uvj دارم.فقط مقداری احساس سوزش و درد خفیف زیرمثانه در ابتدای urethra دارم.
    راهنمایی بفرمایید برای دفع این دو مورد سنگ چکار باید کرد؟ممنونم
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی سه شنبه ۴ تیر ۹۸( 3 ماه پیش)

      سنگ بايد سنگ شكني شود

  • تصویر کاربر مینا شنبه ۱ تیر ۹۸( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    باسلام
    اقای دکتر مادر65 ساله ای دارم که پارسال با یک ازمایش چکاب متوجه افزایش اوره و کراتین شدیم.ابتدا مقدار اوره و کراتین 2 و 78 بود.دکتر قرص هایی رو که تجویز کرد بشرح ذیل است:فروزماید40 صبحها نصفی-اوزال یکی صبح و یکی شب-نفرویت و کلستریول 25درصد روزی یکی و 4عدد امپول که باعث ساختن گلبول قرمز می شه که متاسفانه اسمش یادم نیست.ضمنا بیمار دارای کم خونی نیز می باشد. مادرم بنا به دلایلی از خوردن قرص ها پرهیز کردن که بعد از یکماه سطح اوره و کراتین به 3 و 125 رسید.دوباره قرصها رو خوردن و بعد از مصرف قرص اوره و کراتین به 2 و 89 رسید..دوباره این روند ادامه پیدا کرد و دیروز ازمایش انجام دادن که سطح اوره و کراتین بالا رفته بود .اوره 2 و کراتین 119 شده...البته بنظرم قرص ها رو مادرم مرتب مصرف نمی کند.
    اقای دکتر لطفا راهنمایی کنید که ما چکار کنین .همین داروها ایا خوب است؟
    خدانکرده دیالیزی هستن یا نه؟
    سپاسگزارم
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی شنبه ۱ تیر ۹۸( 3 ماه پیش)

      دارو ها را ادامه دهند و گوشت ونمك را از خوردن قطع شود

  • تصویر کاربر سعادتی جمعه ۳۱ خرداد ۹۸( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام<br>
    وای خدایا من خیلی ناراحت، نگران و داغونم. مادرم ۶۵ سالشه و نارسائی قلب و کلیه دارد. فقط تحت نظر متخصص قلب هست. قلبش ۳۰ % میزنه. دیروز آزمایش داد و عدد کراتینش ۳ و خرده ای شده و اعداد دیگشم تقریبا بالاست. <br>
    از دوسال پیش به دکتر فوق متخصص کلیه نرفته بوده و داروهاشو نخورده ک اینجوری شده.<br>
    میخواستم ازتون خواهش کنم توروخدا هرچی اطلاعات دارید بهم بگید. با دارو خوب میشه؟ اعداد پایین میاد؟! خدایی ناکرده به دیالیز میکشه؟ اگه بستری کنندش بهتر میشه یا نه؟! مادرم نمیخوام دیالیز بشه چون اصلا شرایط دیالیز رفتنو نداریم.<br>
    دارم می میرم. ضمنا مادرم علایمی مثل حالت و تهوع و ورم و ... ندارد و حال عمومیش خوبه.ما از طریق آزمایش متوجه شدیم.
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی پنجشنبه ۳۰ خرداد ۹۸( 3 ماه پیش)

      به نفرولوژيست مراجعه شود

    2. تصویر کاربر سعادتی پنجشنبه ۳۰ خرداد ۹۸( 3 ماه پیش)
      شما چقدر احتمال میدید که با دارو تحت کنترل دربیاد . دیاایز نشه
    3. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی جمعه ۳۱ خرداد ۹۸( 3 ماه پیش)

      احتمال زياد

    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر عربیان دوشنبه ۲۷ خرداد ۹۸( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام وقت بخیر همسرم چند روز دچار تکرر ادرار شدید بود بعد یک هفته سنگ سیاه رنگ حدود ۵ میلی متری دفع کرد در ضمن داروی فشار خون مصرف میکنن علت سنگ سیاه رنگ چیست
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی دوشنبه ۲۷ خرداد ۹۸( 3 ماه پیش)

      كلسيم است

  • تصویر کاربر محمد پنجشنبه ۳۰ خرداد ۹۸( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام و عرض ادب
    ،مادرم 55 سال دارد،بعد از. احساس درد در ناحیه پهلو و تکرر ادار پیش دکتر رفتن ،آزمایش کشت ادرار و سونوگرافی دادن ،یک سنک به قطر 2/5 میلیمتر در کلیه چپ و یک شن ریزع به. قطر 1/8 در کلیه راستشون مشاهده شد و همین اینکه،تست کریستال مثبت بود و (oxalate calsium ,و اورات آمورف) مثبت یک بود،برای دفع این سنگها بهترین تغذیه چیست ؟ و چه چیزهایی باید خورد و چه چیزهای نباید خورد؟
    درضمن کم خونی ناشی از کمبود آهن نیز دارند.
    ممنونم جناب دکتر
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی پنجشنبه ۳۰ خرداد ۹۸( 3 ماه پیش)

      نمك كم،، گوشت كم و مايعات زياد

  • تصویر کاربر ستاره پنجشنبه ۳۰ خرداد ۹۸( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام و تشکر
    من 45 سالمه در کلیه سمت راست در کالیس فوقانی یه سنگ 8 میل و در کلیه چپ 4 میل داشتم...بامصرف داروی سیترات پتاسیم سنگ سمت چپ از بین رفت ...سمت راست رو سنگ شکن کردم اما دفع نشد...حالا باید چیکار کنم?
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی دوشنبه ۲۷ خرداد ۹۸( 3 ماه پیش)

      صبر كنيد

    2. تصویر کاربر ستاره سه شنبه ۲۸ خرداد ۹۸( 3 ماه پیش)
      حدودا 7 ماه پیش سنگ شکن کردم...اول سنگ شکن کردم.بعد 6 ماه دارو مصرف کردم.اما سنگ سمت راست همچنان رفع نشده...الان دوباره پزشکم برام سنگ شکن نوشته که سه هفته دیگه باید انجام بدم...آیا راه موثر تری وجود داره که سنگ بر طرف بشه?
    3. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی پنجشنبه ۳۰ خرداد ۹۸( 3 ماه پیش)

      خير نيست

    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر میلاد پنجشنبه ۳۰ خرداد ۹۸( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر
    من چند سالی ست که هر ۳تا۴ ماه اونم به تعداد ۲تا ۳ بار بعد از اتمام ادرار اگر زمانی بیشتر صبر کنم چند قطره ای ادرار همراه با خون از مثانه م خارج میشه,آخرین بار به پزشک مراجعه کردم و در معاینات تشخیص سنگ ریزه ۲ونیم میلی و برجستگی در مثانه به ابعاد ۲ونیم سانت و ۷ میلیمتر داده شد و بابت سنگریزه مقداری دهرو همراه با قطره سنکل تجویز شد و استفاده کردم و نمیدونم خوب شد یا نه,ولی برای مثانه گفتن عمل سیستوسکپی باید انجام بدن تا نمونه برداری و برجستگی برداشته شود, که من عمل را انجام ندادم,با این تفاسیر نظر شما در مورد بیماری و انجام سیستوسکپی چیست وچنین عمل باید انجام شود و راه دیگری نیست؟
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی پنجشنبه ۳۰ خرداد ۹۸( 3 ماه پیش)

      عمل كنيد

  • تصویر کاربر ابراهیم شنبه ۱۸ خرداد ۹۸( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام خدمت آقای دکتر نزدیک یک ماه است که مرتب سنگ وشن قرمز رنگ دفع میکنم میخواستم بپرسم که علت تولید سنگ وشن های قرمز رنگ از چیست البته به همراه ادرار مقداری عفونت هم دفع میشود باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی شنبه ۱۸ خرداد ۹۸( 4 ماه پیش)

      اوگزالات كلسيم است

  • تصویر کاربر غوغا شنبه ۱۸ خرداد ۹۸( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    باعرض سلام و خسته نباشید: همسرم با درد شدید شکم و کمر به بیمارستان رفت و با انجام سی تی و سونوگرافی متوجه سنگ ۱۵ میلی متری در کلیه چپ شد.الان ایشون درد شدیدی دارند،و به ایشون عمل رو توصیه کردن ولی آقای دکتر ایشون به شدت ترس دارند و از انجام عمل خودداری میکنند.میخواستم بدونم آیا ایشون شانس اینو دارند که با شکستن سنگ بتونند سنگ رو دفع کنند؟نظر شما در اینباره چیه؟!
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی شنبه ۱۸ خرداد ۹۸( 4 ماه پیش)

      سنگ شكم كنند

    2. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی شنبه ۱۸ خرداد ۹۸( 4 ماه پیش)

      سنگ شكم كنند.              سنگ شكن برون اندامي كنند

      گ

    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر امین شنبه ۱۸ خرداد ۹۸( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    باسلام جناب دکتر بنده ۳عدد سنگ بین ۴تا۷ میل در کلیه سمت راستم ودر ناحیه لگنچه دارم بهترین کار برای درمان چیست ؟ سنگ شکن یا تی یو ال ؟ ضمنا درد به طور دایم همراه منه
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی شنبه ۱۸ خرداد ۹۸( 4 ماه پیش)

      سنگ شكن

درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر