درد کلیه ناراحتی است که از ناحیه کلیه شما ایجاد می شود. این غالباً به عنوان یک درد مبهم توصیف می شود، درد را در پهلو، پشت یا شکم خود احساس می کنید. اما درد در این نواحی همیشه نشانه مشکل کلیه نیست. به راحتی می توان درد کلیه را با درد کمر معمولی اشتباه گرفت. اما تفاوت هایی در احساس درد کلیه و محل قرارگیری آن در مقایسه با کمر درد وجود دارد.
ناحیه اصلی که درد کلیه در آن دیده می شود، در پهلوی فرد است که شامل قسمت میانی تا بالای کمر در هر دو طرف ستون فقرات می شود.
درد کلیه دلایل احتمالی زیادی دارد و برخی از آنها ممکن است جدی باشد. در صورت مشاهده دردی که فکر می کنید از یک یا هر دو اندام ناشی شده است، مهم است که به پزشک خود اطلاع دهید.
درمان خانگی درد پهلو و کلیه سمت راست
درد پهلو سمت راست علل متعددی دارد. از آنجا که کلیهی راست کمی پایینتر از کلیهی چپ قرار گرفته (به دلیل فشار کبد)، مشکلات مربوط به آن گاهی با درد آپاندیس یا مشکلات کبدی اشتباه گرفته میشود. مهمترین علل درد پهلو سمت راست شامل سنگ کلیه، عفونت ادراری، مشکلات کبدی و کیسه صفرا، و اسپاسم عضلانی است.
اگر درد پهلو سمت راست خفیف تا متوسط باشد و با تب، تهوع شدید یا خون در ادرار همراه نباشد، میتوانید با روشهای زیر تا زمان مراجعه به پزشک درد را تسکین دهید:
-نوشیدن آب فراوان: مصرف حداقل ۸ لیوان آب در روز به شستشوی مجاری ادراری و حرکت سنگهای ریز کمک میکند.
-استفاده از کمپرس گرم: گذاشتن کمپرس گرم (نه داغ) روی ناحیهی درد به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه اسپاسم عضلانی را کاهش میدهد.
-مصرف مسکن با تجویز پزشک: داروهای ضدالتهاب مثل ایبوپروفن (فقط با نظر پزشک) میتوانند درد و التهاب را کم کنند.
-استراحت در وضعیت مناسب: دراز کشیدن روی پهلوی مقابل درد فشار روی کلیهی آسیبدیده را کاهش میدهد.
⚠ هشدار مهم دربارهی درد پهلو سمت راست
درد ناگهانی و شدید پهلو سمت راست، بهخصوص اگر به پایین شکم انتشار پیدا کند، ممکن است نشانهی آپاندیسیت باشد و نیاز به مراجعهی اورژانسی دارد. هرگز درد حاد پهلوی راست را با درمان خانگی نادیده نگیرید.
درمان درد پهلو سمت چپ در زنان
درد پهلو سمت چپ در زنان یکی از شایعترین شکایاتی است که باعث مراجعه به پزشک میشود. این درد همیشه کلیوی نیست و ممکن است منشأهای مختلفی داشته باشد. شناختن علت دقیق اهمیت زیادی دارد، چون هر علت درمان متفاوتی دارد:
۱. سنگ کلیه چپ
شایعترین علت کلیوی درد پهلو. سنگ گیرشده در حالب چپ درد شدید و موجی ایجاد میکند که به شکم پایین و ناحیهی تناسلی انتشار پیدا میکند. درمان: سنگهای زیر ۵ میلیمتر معمولاً با مصرف آب فراوان و مسکن دفع میشوند. سنگهای بزرگتر ممکن است نیاز به سنگشکنی یا جراحی داشته باشند.
۲. عفونت کلیه (پیلونفریت)
زنان به دلیل کوتاهتر بودن مجرای ادرار بیشتر از مردان دچار عفونت ادراری میشوند و اگر درمان نشود، عفونت به کلیه سرایت میکند. علائم شامل تب، لرز، سوزش ادرار و درد مداوم پهلو است. درمان: آنتیبیوتیک تجویزی توسط پزشک (معمولاً ۷ تا ۱۴ روز)، مصرف آب فراوان و استراحت. درمان خانگی بهتنهایی کافی نیست و حتماً باید پزشک دارو تجویز کند.
۳. مشکلات تخمدانی (کیست، پیچخوردگی، درد تخمکگذاری)
کیست تخمدان چپ یا پیچخوردگی تخمدان میتواند دردی مشابه درد کلیه ایجاد کند. درد تخمکگذاری هم در میانهی چرخهی قاعدگی بهصورت درد یکطرفهی پهلو ظاهر میشود. درمان: کیستهای کوچک معمولاً خودبهخود رفع میشوند و مسکن کافی است. پیچخوردگی تخمدان یک اورژانس است و نیاز به جراحی دارد. درد تخمکگذاری با مسکن و کمپرس گرم تسکین پیدا میکند.
۴. فشار رحم در بارداری
رشد رحم در سهماههی دوم و سوم بارداری به حالبها فشار وارد میکند و باعث ورم کلیه (هیدرونفروز) و درد پهلو میشود. درمان: در بیشتر موارد با خوابیدن روی پهلوی چپ، نوشیدن آب کافی و پیگیری سونوگرافی درمان میشود. موارد شدید ممکن است نیاز به استنت حالب داشته باشند.
۵. مشکلات گوارشی
سندرم روده تحریکپذیر (IBS)، یبوست مزمن، گازهای رودهای و دیورتیکولیت (التهاب دیورتیکولهای روده بزرگ) میتوانند دردی در پهلوی چپ ایجاد کنند که با درد کلیه اشتباه گرفته شود. درمان: اصلاح رژیم غذایی، افزایش فیبر، نوشیدن آب کافی و در صورت لزوم دارو با تجویز متخصص گوارش.
۶. اسپاسم عضلات کمر و پهلو
بلند کردن اجسام سنگین، وضعیت نادرست نشستن یا خواب نامناسب میتواند باعث گرفتگی عضلات پهلو شود. این درد با تغییر وضعیت بدن بدتر یا بهتر میشود و با سوزش ادرار یا تب همراه نیست. درمان: استراحت، کمپرس گرم روی ناحیهی درد به مدت ۲۰ دقیقه، شلکنندهی عضلانی (مثل متوکاربامول) با تجویز پزشک و حرکات کششی ملایم.
چطور بفهمیم درد کلیوی است یا نه؟
درد کلیوی معمولاً در ناحیهی زیر دندهها و پشت کمر احساس میشود و به شکم و کشاله ران انتشار پیدا میکند. اگر درد با سوزش ادرار، تب، یا تغییر رنگ ادرار همراه باشد، احتمال منشأ کلیوی بیشتر است. اگر فقط با حرکت بدن بدتر میشود و علائم ادراری ندارید، احتمالاً عضلانی است. سونوگرافی و آزمایش ادرار تشخیص قطعی میدهند.
درد پهلو سمت چپ در مردان — علل و درمان
درد پهلو سمت چپ در مردان دلایل مختلفی دارد و نباید بدون بررسی نادیده گرفته شود. هر علت درمان خاص خود را دارد:
۱. سنگ کلیه و حالب
مردان بیشتر از زنان به سنگ کلیه مبتلا میشوند. سنگ گیرشده در حالب چپ باعث درد شدید و ناگهانی پهلو میشود که ممکن است به کشاله ران و بیضهها انتشار پیدا کند. درمان: سنگهای کوچک (زیر ۵ میلیمتر) معمولاً با نوشیدن روزانه ۲ تا ۳ لیتر آب، مسکن و داروی شلکنندهی حالب (مثل تامسولوسین) ظرف چند روز تا چند هفته دفع میشوند. سنگهای بزرگتر نیاز به سنگشکنی یا جراحی دارند.
۲. اسپاسم عضلانی
فعالیتهای فیزیکی سنگین، ورزش نادرست، بلند کردن وزنه یا نشستن طولانیمدت پشت میز میتواند باعث گرفتگی عضلات پهلو شود. این درد با تغییر وضعیت بدن بدتر یا بهتر میشود و با علائم ادراری همراه نیست. درمان: استراحت یکی دو روزه، کمپرس گرم (۲۰ دقیقه، ۲ تا ۳ بار در روز)، قرص شلکننده عضلانی (مثل متوکاربامول، با تجویز پزشک) و حرکات کششی آرام. اگر درد با سوزش ادرار همراه نباشد و ظرف ۳ تا ۵ روز بهتر شود، احتمالاً عضلانی بوده.
۳. عفونت کلیه (پیلونفریت)
عفونت ادراری در مردان کمتر از زنان است، اما وقتی رخ بدهد معمولاً شدیدتر و طولانیتر خواهد بود و ممکن است نشانهی مشکل زمینهای مثل بزرگی پروستات یا سنگ کلیه باشد. درمان: آنتیبیوتیک قویتر و طولانیتر نسبت به زنان (معمولاً ۱۰ تا ۱۴ روز)، آب فراوان و استراحت. حتماً باید علت زمینهای هم بررسی شود.
۴. دیورتیکولیت (التهاب دیورتیکولهای روده بزرگ)
دیورتیکولیت در سمت چپ شکم و پهلو شایعتر است و در مردان بالای ۴۰ سال بیشتر دیده میشود. درد مداوم پهلوی چپ همراه با تب خفیف، تغییر اجابت مزاج و نفخ از علائم شایع آن است. درمان: رژیم مایعات، آنتیبیوتیک تجویزی متخصص گوارش و در موارد شدید بستری بیمارستانی. تا مراجعه به پزشک، از خوردن غذاهای پرفیبر خودداری کنید.
۵. درد عصبی و مشکلات ستون فقرات
دیسک کمر، تنگی کانال نخاعی یا گرفتاری عصبهای بیندندهای میتواند دردی شبیه درد کلیه ایجاد کند. فرق اصلی: درد عصبی معمولاً با خم و راست شدن و فشار روی نقطهای خاص تشدید میشود و علائم ادراری ندارد. درمان: ضدالتهابها (ایبوپروفن)، فیزیوتراپی، حرکات کششی و در صورت نیاز ارجاع به متخصص ارتوپدی یا نورولوژی.
۶. درد ارجاعی از بیضه (اپیدیدیمیت)
التهاب اپیدیدیم (لولهی پشت بیضه) گاهی دردی را به پهلوی همطرف ارجاع میدهد. اگر درد پهلو با درد یا تورم بیضه همراه باشد، باید به متخصص اورولوژی مراجعه کنید. درمان: آنتیبیوتیک تجویزی، ضدالتهاب و استفاده از ساپورتر بیضه تا رفع التهاب.
⚠ چه زمانی فوراً به پزشک مراجعه کنید؟
- درد شدید و ناگهانی که با استراحت و مسکن بهتر نمیشود
- تب بالای ۳۸ درجه همراه با درد پهلو
- خون در ادرار یا ادرار تیره و بدبو
- ناتوانی در ادرار کردن
- درد پهلو همراه با درد صبحگاهی مکرر
- تهوع و استفراغ مداوم
کلیه ها کجا هستند؟
کلیه ها دو اندام کوچک به شکل لوبیا هستند که در دو طرف بدن قرا دارند. اندازه هر کدام به اندازه مشت شماست. آنها در زیر قفسه دنده شما در دو طرف نخاع قرار دارند.
کلیه ها وظایف مهمی بر عهده دارند. آنها آب، اسیدها و مواد زائد خون شما را پاک می کنند. اگر کلیه هاا به نوعی بیمار یا آسیب دیده باشند، نمی توانند کار خود را برای حفظ تعادل سالم نمک ها ، مواد معدنی مانند کلسیم و آب در خون انجام دهند.
کلیه ها همچنین هورمون هایی تولید می کنند که در کنترل فشار خون، استحکام استخوان ها و تولید گلبول های قرمز خون به شما کمک می کنند. بنابراین مهم است که مراقب علائم بیماری کلیوی یا آسیب هایی مانند درد کلیه باشید.
چگونه درد کلیه را کاهش دهیم؟
یک مشکل پزشکی زمینه ای مانند دستگاه ادراری نامناسب می تواند باعث شود شما به طور مکرر به عفونت کلیه مبتلا شوید. در این صورت ، ممکن است برای ارزیابی به یک متخصص کلیه یا جراح ادرار (متخصص ارولوژی) ارجاع شوید. برای ترمیم ناهنجاری ساختاری ممکن است به جراحی نیاز داشته باشید.
آنتی بیوتیک برای درمان درد کلیه
آنتی بیوتیک ها اولین خط درمان عفونت های کلیه هستند. معمولاً علائم و نشانه های عفونت کلیه در طی چند روز پس از درمان برطرف می شود. اما ممکن است لازم باشد آنتی بیوتیک ها را به مدت یک هفته یا بیشتر ادامه دهید. کل دوره آنتی بیوتیک های توصیه شده توسط پزشک را حتی پس از بهبودی مصرف کنید.
برای اطمینان از برطرف شدن عفونت، پزشک ممکن است آزمایش ادرار را تکرار کند. اگر عفونت هنوز وجود داشته باشد ، باید دوره دیگری آنتی بیوتیک مصرف کنید.
چه عواملی باعث درد کلیه می شوند؟
شایع ترین علل درد کلیه عبارتند از:
- عفونت ادراری
- عفونت کلیه
- سنگ کلیه
- عفونت مثانه
در ادامه در رابطه با این دلایل توضیحات مختصری را ارائه می کنیم.
عفونت مجاری ادراری
عفونت ادراری عفونی است که در هر قسمت از دستگاه ادراری – کلیه ها، مثانه، حالب و مجرای ادراری- رخ می دهد. شایع ترین علائم عفونت ادراری تکرر ادرار، احساس سوزش هنگام ادرار کردن، ادرار با رنگ تیره، خون در ادرار ، ناراحتی مثانه و درد کلیه می باشد.
عفونت کلیه
عفونت ادراری ممکن است در دستگاه ادراری تحتانی و فوقانی ایجاد شود. عفونت های دستگاه ادراری فوقانی، عفونت های کلیوی می باشند. علائم عفونت کلیه شامل درد در قسمت بالای شکم، تب یا لرز، حالت تهوع و استفراغ می باشد.
عفونت کلیه می تواند خیلی سریع جدی شود و معمولاً نتیجه یک عفونت مجاری ادراری یا مثانه درمان نشده می باشد. اگر علائم عفونت کلیه را تجربه کردید، با اورولوژیست خود تماس بگیرید.
سنگ های کلیه
سنگ های کلیه نیز بسیار رایج می باشند. در حقیقت از هر 10 نفر یک نفر در زندگی خود سنگ کلیه را تجربه می کند. سنگ های کلیه توده های معدنی سخت و سنگین هستند که به طور معمول در کلیه ها یا مجاری ادراری شکل می گیرند و باعث ایجاد درد شدید می شوند.
حدود 90 درصد از سنگ ها خود به خود از طریق سیستم ادراری دفع می شوند، اما برخی از آن ها بسیار بزرگ هستند و برای برداشتن آن ها نیاز به عمل جراحی می باشد.
علائم سنگ کلیه به طور معمول شامل درد شدید در ناحیه کمر و پهلو و دردی که به پایین شکم و کشاله ران انتشار پیدا می کند، می باشد. علاوه بر این، ادرار به احتمال زیاد دردناک، همراه با تغییر رنگ و بو خواهد بود. همچنین ممکن است سنگ کلیه باعث تهوع و استفراغ شود.
عفونت مثانه
عفونت مثانه ناشی از وجود عفونت باکتریایی در مثانه است. عفونت مثانه می تواند به عنوان عفونت مجاری ادراری نیز شناخته شود زیرا مثانه شما بخشی از مجاری ادراری است. علائم عفونت مثانه شامل درد در هنگام ادرار کردن، ادرار ابری یا خونی، تکرر ادرار و گرفتگی یا درد در ناحیه کمر یا شکم می باشد.
درد در کلیه می تواند نشانه ای از سرطان کلیه، خونریزی در کلیه ها، بیماری کلیه پلی کیستیک یا لخته شدن خون در کلیه ها نیز باشد. اگر درد مداوم یا شدید دارید، یا اگر علائم عفونت کلیه را تجربه کرده اید، فورا به اورولوژیست خود مراجعه کنید.
درمان فوری کلیه درد در خانه
حالا که متوجه شدیم چه عواملی می توانند باعث درد کلیه شوند، در ادامه به بیان راه هایی که می توانید از آن ها به عنوان درمان خانگی درد کلیه نام ببرید، می پردازیم.
درمان خانگی درد کلیه برای عفونت های دستگاه ادراری
از آنجا که شایع ترین علل ناراحتی کلیه (عفونت مجاری ادراری، عفونت مثانه و عفونت کلیه) در مجاری ادراری رخ می دهد، در اینجا چند روش درمانی برای تسکین درد کلیه مرتبط با مجاری ادراری آورده شده است:
1- بدنتان را هیدراته کنید
هیدراتاسیون برای تسکین درد کلیه مهم است زیرا آب به دفع باکتری ها از بدن کمک می کند. به علاوه، هیدراته بودن به طور کلی به پاکسازی مجاری ادراری کمک می کند و برای از بین بردن هرگونه عفونت احتمالی مفید است.
بسیاری از متخصصان قانون 8 × 8 را توصیه می کنند، یعنی شما باید روزانه 8 لیوان حاوی 8 اونس آب ( 250 میلی لیتر )بنوشید. با این وجود، میزان مصرف آب به شما و سلامتی شما بسیار وابسته است، بنابراین هنگام تعیین میزان مصرف روزانه آب، این مقاله را در نظر بگیرید.
2- آب زغال اخته بنوشید
اگرچه از نظر علمی اثبات نشده است، اما آب زغال اخته به عنوان درمانی برای عفونت های دستگاه ادراری شناخته شده است. آب زغال اخته ای را انتخاب کنید که حاوی شیرین کننده های مصنوعی نباشد. آب زغال اخته خالص همیشه بهترین راه است!
3- از پروبیوتیک ها استفاده کنید
پروبیوتیک ها برای شما مفید هستند، به خصوص در مورد مبارزه با باکتری ها و درد کلیه. مطالعات نشان می دهد که پروبیوتیک ها می توانند عملکرد کلیه را بهبود بخشیده و به دفع مواد زائد نیز کمک کنند.,
4- آب جعفری بنوشید
اگرچه فکر نوشیدن آب جعفری به نظر جذاب نیست، اما می تواند ادرار را افزایش دهد و به دفع باکتری ها کمک کند. آب جعفری یک ادرار آور حاوی ماده مغذی است که می تواند به افزایش دفعات ادرار کمک کند.
همچنین می توانید جعفری را به صورت اسموتی مخلوط کنید تا نوشیدن آن قابل تحمل تر شود.
5- حمام آب گرم با نمک Epsom
حمام آب گرم با نمک Epsom به شما در تسکین درد شدید کلیه کمک خواهد کرد. گرچه که درد طولانی مدت را از بین نمی برد، اما می تواند به کاهش ناراحتی کمک کند.
6- از کمپرس گرم استفاده کنید
گرما درمانی می تواند برای کاهش درد کلیه بسیار مفید باشد. برای کاهش درد، کمپرس گرم را حدود 20 دقیقه روی ناحیه آسیب دیده قرار دهید.
7- از ضد دردهای به جز آسپرین استفاده کنید
ضد دردها به جز آسپیرین مانند ایبوپروفن، موترین و ادویل می توانند به کاهش درد کلیه کمک کنند. اگر دچار تب به همراه ناراحتی کلیه هستید، برای تسکین درد از تیلنول استفاده کنید تا تب را از بین ببرید.
نکته: این داروها فقط باید زیر نظر پزشک مصرف شود و از مصرف خودسرانه شدیدا بپرهیزید
درمان خانگی درد کلیه برای سنگ های کلیه
در حالی که بسیاری از درمان های فوق به کاهش درد سنگ کلیه نیز کمک می کنند، راه حل های خاص تری برای سنگ کلیه وجود دارد، مانند:
1- مرکبات را به آب خود اضافه کنید
آب لیمو حاوی سیترات است که به جلوگیری از تشکیل سنگ های کلسیمی و جدا شدن سنگ های موجود کمک می کند. اضافه کردن آب لیمو تازه به آب می تواند به دفع سنگ کلیه کمک کند.
به علاوه همانطور که قبلاً نیز اشاره کردیم، هیدراته بودن با نوشیدن مقدار زیادی آب به رفع ناراحتی کلیه کمک می کند.
2- نوشیدنی های اسیدی را انتخاب کنید
آب ریحان، کرفس و انار برای مقابله با سنگ کلیه و کاهش درد کلیه نیز موثر هستند. هر کدام حاوی آنتی اکسیدان هایی هستند که باعث بهبود سلامت کلیه و دفع سموم از کلیه ها می شود.
برای انتخاب بهتر، قبل از نوشیدن آب ریحان، کرفس یا آب انار با متخصص ارولوژی خود مشورت کنید.
درمان کلیه درد با داروهای گیاهی
درمانهای گیاهی که در زیر میآوریم میتوانند به عنوان درمانهای کمکی و با نظارت پزشک انجام شوند:
- چای سبز
- جو وحشی
- رحمانی
- بانابا
- چای جاوه
- کرنبری
- قاصدک
- زنجبیل
- خیار
- پیاز
آیا درمان خانگی به تنهایی مفید است؟
تمام درد های کلیه با درمان های خانگی قابل درمان نیستند. در حالی که این روش ها ممکن است به تسکین یا در برخی موارد از بین بردن درد خفیف کلیه کمک کنند، از انتشار عفونت جلوگیری نمی کنند.
در صورت عدم درمان، حتی عفونت مجاری ادراری نیز می تواند شدیدتر شود، به همین دلیل همیشه در صورت ایجاد هر نوع درد در کلیه ها، با متخصص اورولوژی خود تماس بگیرید.
بر اساس علائم شما، ممکن است مراجعه حضوری لازم نباشد. با متخصص اورولوژی صحبت کنید و در مورد نوع دردی که تجربه می کنید سؤال کنید. آن ها می توانند به شما بگویند که آیا درمان های خانگی موثر هستند یا باید حضوری مراجعه کنید.
مرجع: urologyspecialistsnc.com
چکامه
شنبه ۱ آذر ۹۹( 5 سال پیش)
تعداد بازدید: 526
مشاهده پرسش
