انواع فتق را بشناسید – درمان راحت فتق

فتق یا هرنیا مشکلی شایع بوده که سبب بروز برآمدگی موضعی در ناحیه شکم یا کشاله ران می شود. با اینکه فتق ها در اغلب موارد بی خطر هستند اما گاهی اوقات می توانند سبب ایجاد درد و ناراحتی نیز شوند. در این مقاله ماهیت، عوامل رایج و نحوه درمان فتق ها بیان می شود.

فتق چیست؟

در این مطلب نکاتی کلیدی درباره هرنیا ها بیان شده است. فتق ها اغلب هیچ گونه علائم مشکل سازی ایجاد نمی کنند. با این حال، شکایت از درد فتق شکم می تواند بیانگر وجود مشکلی جدی باشد.

تشخیص این موارد معمولا آسان بوده و با لمس یا مشاهده کردن برآمدگی امکان پذیر است. درمان این فتق ها می تواند از پایش فتق تا جراحی ترمیمی را شامل شود. این جراحی ها از طریق ایجاد یک سوراخ یا برش بر سطح شکم انجام می شوند. جراحی فتق اینگوئینال (در ناحیه کشاله ران) در کودکان و افراد مسن شیوع بیشتری دارد.

فتق هنگامی بروز می دهد که یک ضعف یا سوراخ در پریتوئن به وجود می آید. پریتوئن یک دیواره عضلانی است که معمولا اندام های شکمی را در جای خود نگه می دارد.

این نقص در پریتوئن به بافت ها و اندام ها این امکان را می دهد که به دیواره شکم فشار وارد کرده و فتق یا برآمدگی بر روی آن ایجاد کنند. امکان دارد این برآمدگی در هنگام دراز کشیدن صاف شده و یا بتوان آن را با فشار به داخل راند. سرفه کردن می تواند سبب پدیدار شدن مجدد فتق نافی شود.

انواع فتق ها

هرنیا ها معمولا در نواحی زیر یافت می شوند:

✅ کشاله ران

فتق رانی سبب بروز یک برآمدگی در زیر کشاله ران شده که در زنان شیوع بیشتری دارد. فتق اینگوئینال یک برآمدگی در ناحیه کشاله ران است که می تواند تا به کیسه بیضه نیز انتشار یابد. این نوع فتق در مردان شیوع بیشتری دارد.

✅ ناحیه بالایی شکم

فتق هیاتال یا هیاتوس هنگامی به وجود می آید که محتویات ناحیه بالایی شکم از طریق سوراخ دیافراگم به حفره قفسه سینه راه می یابند.

✅ ناف

برآمدگی این ناحیه به وسیله هرنیا ناف یا اطراف آن به وجود می آید.

✅ جای زخم جراحی

جراحی های شکمی به دلیل ایجاد برش و جای زخم می توانند به بروز فتق منجر شوند.

انواع فتق

عوامل فتق

صرف نظر از فتق برشی، بروز فتق هیچ گونه دلیل مشخصی ندارد. خطر ابتلا به هرنیا همگام با افزایش سن بیشتر شده و در مردان شیوع بیشتری دارد. فتق می تواند مادرزادی بوده و یا در کودکی به دلیل ضعف دیواره شکمی به وجود آید. فعالیت ها و مشکلات پزشکی که سبب افزایش فشار بر دیواره شکم می شوند می توانند به بروز فتق منجر شوند. از جمله آن ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • زور زدن در دستشویی (برای مثال، ناشی از یبوست طولانی مدت)
  • سرفه مداوم
  • سیستیک فیبروزیس
  • بزرگی پروستات
  • زور زدن برای دفع ادرار
  • اضافه وزن و چاقی
  • مایعات شکمی
  • بلند کردن اجسام سنگین
  • دیالیز صفاقی
  • تغذیه ناکافی
  • مصرف سیگار
  • فشار فیزیکی
  • عدم نزول بیضه

عوامل خطر ابتلا به فتق برشی

از آنجایی که فتق برشی در نتیجه جراحی به وجود می آید، واضح ترین عامل خطر آن انجام فرایند جراحی بر روی ناحیه شکم است. بیشترین احتمال ابتلای افراد 3 تا 6 ماه پس از جراحی می باشد. عوامل دیگری نیز احتمال این ابتلا را بیشتر می کنند که از جمله آن ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • درگیری در فعالیت شدید
  • افزایش وزن
  • باردار شدن

تمامی عوامل ذکر شده در بالا می توانند فشار بیشتری بر بافت های در حال ترمیم وارد کنند.

عوامل خطر ابتلا به فتق اینگوئینال

افراد زیر از نظر ابتلا به هرنیا اینگوئینال در معرض خطر بالاتری قرار دارند:

  • افراد مسن
  • افراد دارای سابقه خانوادگی
  • افرادی دارای سابقه ابتلا
  • مردان
  • مصرف کنندگان سیگار
  • افراد مبتلا به یبوست مزمن
  • بارداری
مصرف سیگار خطر ابتلا به فتق اینگوئینال را افزایش می دهد زیرا مواد شیمیایی موجود در تنباکو سبب ضعیف شدن بافت ها می شوند.

عوامل خطر ابتلا به فتق نافی

فتقهای نافی بیشترین شیوع را در بین نوزادان نارس و با وزن کم در هنگام تولد دارند.

عوامل خطر ابتلا به این نوع بیماری در بزرگسالان شامل موارد زیر می شوند:

  • داشتن اضافه وزن
  • بارداری های متعدد
  • جنیست زن

عوامل خطر ابتلا به فتق هیاتال

افراد چاق و دارای سن بیش از 50 سال از نظر ابتلا به فتق هیاتال در معرض خطر بالاتری قرار دارند.

علائم

در بسیاری از موارد فتق تنها یک تورم بدون درد است که هیچ مشکلی ایجاد نکرده و به هیچ مراقبت فوری پزشکی نیاز ندارد. با این وجود، فتق می تواند سبب بروز ناراحتی و درد شده و علائم آن در هنگام ایستادن، زور زدن یا بلند کردن اجسام سنگین تشدید شود.

در برخی موارد، هرنیا نیاز به جراحی فوری دارد. برای مثال، هنگامی که بخشی از روده ها توسط فتق اینگوئینال مسدود یا پیچ خورده می شوند نیاز به جراحی فوری می باشد. در صورتی که فتق اینگوئینال سبب بروز شکایت های حاد شکمی شود نیاز به مراقبت پزشکی فوری می باشد. از جمله این شکایت ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • درد
  • حالت تهوع
  • استفراغ
  • صاف نشدن برآمدگی با فشار

در این موارد، تورم معمولا سفت و حساس به لمس بوده و نمی توان آن را با فشار صاف کرد. فتق هیاتال می تواند علائم رفلاکس اسیدی معده (همانند سوزش سر دل) را ایجاد کند. این علائم هنگامی ایجاد می شوند که اسید معده به مری راه می یابد.

عوارض فتقهای شدید

40 درصد از فتق های رانی ظرف 2 سال پس از تشخیص منجر به استرانگوله (فشردگی شدید) روده می شوند.استرانگوله شدن عارضه ای است که در آن خون رونده به بافت متوقف شده و نیازمند مراقبت اورژانسی است. این مراجع بهداشتی جراحی های اختیاری و پیشگیرانه را نسبت به جراحی های اورژانسی و پر خطر ترجیح می دهند.

فتق شدید - استرنگوله

درمان فتق

اقدام معمول برای هرنیا های بدون علامت پایش و انتظار است. هر چند، این اقدام برای برخی فتق ها از جمله فتق های رانی خطرناک است.

تاکنون مشخص نشده در ترمیم فتق های اینگوئینالی که با فشار صاف می شوند جراحی های غیر اورژانسی ارزش صبر کردن را دارند یا خیر. کالج جراحان آمریکا و برخی دیگر از سازمان های پزشکی برای چنین فتق هایی انجام جراحی اختیاری را نسبت به روش پایش و انتظار ترجیح می دهند.

برخی مراجع دیگر توصیه می کنند جهت پیشگیری از استرانگوله شدن روده ها در آینده ترمیم جراحی انجام شود.

انواع جراحی هرنیا

با اینکه گزینه های جراحی به شرایط هر فرد (از جمله محل فتق) بستگی دارند اما مداخلات جراحی فتق شامل دو نوع کلی می شوند:

  • جراحی باز
  • جراحی لاپاراسکوپیک

در جراحی ترمیمی باز هرنیا با استفاده از بخیه، مش (نوعی تور) یا هر دو بسته می شود. زخم پوستی ایجاد شده نیز به وسیله بخیه، چفت یا چسب جراحی بسته می شود.

ترمیم لاپاراسکوپیک در جراحی های مجدد و با هدف اجتناب از ایجاد جای زخم های بیشتر انجام می شود. با اینکه هزینه این فرایند بیشتر است اما احتمال بروز عوارضی همچون عفونت در آن کمتر می باشد. در ترمیم لاپاراسکوپیک برش ها کوچک تر و بهبودی پس از عمل سریع تر است.

ترمیم لاپاراسکوپیک توسط یک لوله حاوی چراغ و دوربینی کوچک هدایت می شود اما فتق به همان روش جراحی باز بسته خواهد شد. ابزار های جراحی از طریق برش کوچک دیگری به ناحیه درمان وارد می شوند. جراح جهت داشتن دید بهتر و فضای کار بیشتر حفره شکمی را با استفاده از گاز متورم می کند. فرد در تمام طول فرایند تحت بیهوشی عمومی قرار دارد.

ورم کیسه بیضه بعد عمل فتق

یکی از عوارض شایع بعد از عمل فتق، ورم کیسه بیضه بعد از عمل فتق است. برای بهبود این ورم توصیه می شود بیمار به هنگام استراحت پاهای خود را بالا بگیرد و از کمپرس سرد استفاده کند. این تورم گذراست و جای نگرانی نیست.

برای کنترل درد و تیر کشیدن ناحیه بیضه بیمار می تواند تحت نظر پزشک از مسکن استفاده کند، معمولا برای بهبود درد بیضه بعد از عمل فتق ، روزی یک عدد شیاف ایندومتاسین ۱۰۰ توصیه می شود.

فتق در کودکان

فتق اینگوئینال یکی از رایج ترین دلایل جراحی در کودکان و شیرخواران است.

فتق در کودکان

یک مطالعه مروری سیستماتیک از اطلاعات 20 ساله در زمینه جراحی های ترمیم هرنیاکودکان و شیرخواران بیان داشت که جراحی لاپاراسکوپیک در درمان هرنیاهای دو طرفه نسبت به جراحی باز سریع تر است. با این حال، در مدت زمان جراحی ترمیم فتق اینگوئینال یک طرفه تفاوت چشم گیری بین این دو روش وجود نداشت.

با اینکه میزان بازگشت این بیماری در هر دو فرایند یکسان است اما احتمال بروز عوارضی از جمله عفونت زخم در جراحی باز مخصوصا در شیرخواران بیشتر است.

دکتر هوشنگ قوامی بورد تخصصی جراحی کلیه ، مجاری ادرار و ناباروری مردان

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر سحر پنجشنبه ۹ مرداد ۹۹( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    باسلام خانومی هستم سی ساله
    مدتی است هر روز صبح بالای کشاله ران دچار بیرون آمدگی میشود عکس آن را فرستاده ام بدون درد و خودبخود محو میشود به نظر فتق می اید
    آیا خطری دارد و نیاز به عمل است
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی پنجشنبه ۹ مرداد ۹۹( 1 ماه پیش)

      عكس واضح نبود ولي احتمال فتق زياد است

  • تصویر کاربر محمد سه شنبه ۳۱ تیر ۹۹( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    باسلام پدر84 ساله من چند ساله درگیر باد فتق است، امروز میگفت اون ورم پائین رفته ،دیگه ورمی نداره ولی درد داره و حالش خوب نیست.چکاربایدکرد؟ با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی سه شنبه ۳۱ تیر ۹۹( 1 ماه پیش)

      فتق عمل شود

  • تصویر کاربر فرزین جمعه ۲۷ تیر ۹۹( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر فتق مادرم پاره شده الان حدود یک سال عمل نکرده گفتن باید لاغر کنه الان بعضی موقه ها درد شدیدی داره میخواستم ببینم مشگلی پیش میاد عمل نکرد یا نه به توضیح کوچک بدید ممنون میشم عکس ازمایش براتون میفرسم
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی جمعه ۲۷ تیر ۹۹( 2 ماه پیش)

      بايد عمل كنند

  • تصویر کاربر البرز جمعه ۲۷ تیر ۹۹( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید،اقای دکتر بنده مردی۵۴ ساله بوده که در اسفند 82 در بیمارستان ولیعصر ناجا توسط دکتر غفاری عمل فتق کشاله ران سمت راسط انجام داده ام ولی الان با گذشت 17 سال دچار درد شدید در محل عمل شده ام و حتی درد آن کمر و هر دو پایم را درگیر کرده است و در راه رفتن دچار مشکل شده ام و هر دو پایم در حالت بی حسی می باشد خواهشمند است راهنمایی بفرمایید
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی جمعه ۲۷ تیر ۹۹( 2 ماه پیش)

      به جراح عمومي مراجعه كنيد

  • تصویر کاربر رامین جمعه ۲۷ تیر ۹۹( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام،ایا فتق ایگوینال باعث کوتاهی و انحراف و تغییر شکل الت می شود؟ 49 سالمه و دخانیات مصرف میکنم
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی جمعه ۲۷ تیر ۹۹( 2 ماه پیش)

      خير نمي شود

  • تصویر کاربر مهدی پنجشنبه ۲۲ خرداد ۹۹( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با عرض سلام حدودا 2 ماه است پس از بلند کردن وزنه نسبتا سنگین سمت راست بیضه کشاله ران درد بسیار خفیف دارم سونوگرافی انجام دادم و فتق خفیف توضیح داده و الان هم چند روزی است که درد خاصی ندارم البته وزنه سنگین هم بلند نمی کنم نظر شما چیست آیا نیاز به عمل دارد و اگر نیاز به عمل دارد امکان آن با دستگاه لاپارسکوپی ممکن است. سونو گرافی به پیوست می باشد با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی پنجشنبه ۲۲ خرداد ۹۹( 3 ماه پیش)

      يك هفته استراحت و روزي يك عدد شياف ديكلوفناك استعمال كنيد عمل جراحي لازم نيست

  • تصویر کاربر محمد یکشنبه ۱۱ خرداد ۹۹( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    باسلام و خسته نباشید.
    درناحیه کشانه ران برآمدگی به وجود آمده سمت راست و چپ ونه زیاد بزرگ است ونه زیاد کوچک وهمچنین بعداز ارضا شدن نرم تر می شوند برای درمان چیکار باید بکنم؟
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی یکشنبه ۱۱ خرداد ۹۹( 3 ماه پیش)

      بايد معاينه شويد

  • تصویر کاربر زهرا یکشنبه ۱۱ خرداد ۹۹( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام و خسته نباشید.آقای دکتر مادرشوهر من نافش زده بیرون شاید باندزه ی یک کیلو،قبلاسفیدرنگ بود الان چند وقتیه رنگش به بنفش میزنه،ایشان ۷۱ساله هستند،چاق هستند و شکم بزرگ،آیا قابل جراحی هست؟خیلی اذیت میشه،ممنون میشم اگر قابل جراحی،بفرماییدبا نیروهای مسلح اگر قرارداد دارید برای جراحی معرفی و خدمت برسیم💐
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی یکشنبه ۱۱ خرداد ۹۹( 3 ماه پیش)

      قرارداد ندارم

  • تصویر کاربر morteza چهارشنبه ۱۴ خرداد ۹۹( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    باسلام وخسته نباشيد خدمت دكتر قوامي اقاي دكتر من الان حدود ٥ ماه هست كه درد كشاله ران وعظله زير شكم دارم كه موقع ورزش كردن ازاردهنده هست و سونوكگرافي رنگي هم گرفتم كه دكتر گفت مشكلي از بابت فتق ندارم ولي اين درد موقع ورزش كردن با فشار به سراغم مياد وقتي چند هفته استراحت ميكنم خوب ميشه ولي باز هنگام ورزش كردن درد ميگيره لطفا راهنمايي ميكنيد من ٣٧ ساله هستم
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی جمعه ۹ خرداد ۹۹( 3 ماه پیش)

      درمان شما فقط استراحت مي باشد

    2. تصویر کاربر morteza شنبه ۱۰ خرداد ۹۹( 3 ماه پیش)
      تا چه زمان بايد استراحت كنم چون بنده ٤ ماه استراحت كامل كردم ولي باز هم بعد از ٤ ماه موقع ورزش درد كشاله به سراغم امد مخصوصا موقع دويدن يا حركات انفجاري در ورزش
    3. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی چهارشنبه ۱۴ خرداد ۹۹( 3 ماه پیش)

      به متخصص ارتوپد مراجعه كنيد

    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر سیدعلی چهارشنبه ۷ خرداد ۹۹( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر،بالای بیضه راستم بین ران وبالای بیضه هاوزیرشکم چندروزی است که سفت شده بودوالان یکم بیرون زده میتونیدبنده راراهنمایی کنیدکه چی هست؟وآیانیازبه جراحی دارد؟
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی چهارشنبه ۷ خرداد ۹۹( 3 ماه پیش)

      عزيزم بايد معاينه شويد

درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر