کوچک شدن بیضه به چه دلیل است؟

کوچک شدن بیضه یک حالت و وضعیت پزشکی است که طی آن اورگان‌های تولید مثل که در اسکروتوم قرار دارند، اندازه شان کاهش یافته و این ممکن است همراه با کاهش عملکرد آن‌ها نیز باشد. لطفا با ما همراه باشید تا در این مقاله به بررسی علت کوچک شدن بیضه ها بپردازیم.

آتروفی بیضه هنگامى رخ مى دهد كه بيضه كوچك شود. بیضه ها دو غده ى تولید مثل مردانه هستند که در ناحیه خارج از آلت تناسلی مرد قرار دارند. اين غده ها مسئول ایجاد اسپرم هستند. دلایل احتمالی زیادی برای کوچک شدن بیضه ها از جمله كهولت سن، شرایط پزشکی خاص یا عفونت وجود دارد. کوچک شدن بیضه ها یا آتروفی بیضه به دنبال چند علت بوجود می‌آید که شامل:

  • ژنیتیک
  • ضربه
  • بیماری
  • در معرض قرار گرفتن بعضی مواد سمی

آتروفی بیضه چیست؟

آتروفی بیضه هنگامى رخ مى دهد كه بیضه كوچك شود. در رابطه با کوچک شدن بیضه، بیضه ها به دلیل از بین رفتن برخی از سلول های توليدى و سلول های لیدیگ، كوچك می شوند. سلول هاى توليدى اسپرم توليد مى كنند و سلول هاى ليديگ مسئول توليد تستوسترون هستند.

اگر بيضه ها كوچك شوند، در نتيجه فرد اسپرم و تستوسترون كمترى توليد خواهد كرد، چرا كه سلول هاى توليدى و ليديگ كمترى دارد. آتروفی بیضه با کوچک شدن بيضه ها به دلیل دمای سرما فرق دارد.  در هواى سرد كيسه بيضه جمع مى شود و يا كوچك تر مى شود و بيضه ها را به سمت بدن مى كشد تا گرماى آنها را حفظ كند. در دماهای گرمتر كيسه بيضه شل مى شود، با اين كار بيضه ها از بدن فاصله مى گيرند و خنك مى شوند.

علائم کوچک شدن بیضه

اگر چه علامت اصلی کوچک شدن بیضه یا دو بیضه می‌باشد، ولی بر حسب سن علائم دیگری اضافه می‌گردد. یکی دیگر از علائم  این بیماری درد و ورم شدید بیضه‌ها است که با حالت تهوع و تب همراه می‌باشد. بیضه‌‌ها ورم می‌کنند و بزرگتر به نظر می‌رسند و این ورم منجر به کوچک شدن بیضه‌ها می شود.

علائم قبل از بلوغ کوچک شدن بیضه

علائم قبل از بلوغ که علائم ثانوی جنسی بوجود نمی‌آیند:

  • عدم وجود مو در صورت
  • عدم وجود مو در ناحیه ژنیتال
  • بزرگی آلت تناسلی

التهاب پروستات

علائم بعد از بلوغ کوچک شدن بیضه

علائم بعد از بلوغ کوچک شدن بیضه عبارت اند از:

  •  کاهش میل جنسی
  • ناباروری
  • کاهش توده عضلانی
  • عدم رشد مو در صورت
  • عدم یا کاهش مو در ناحیه ژنیتال
  • بیضه‌های بسیار نرم

علت کوچک شدن بیضه

اورکیت که به عنوان التهاب یا عفونت بیضه یا بیضه‌ها تلقی می‌شود، ممکن است همراه با تورم و درد بیضه یا بیضه‌ها و تهوع و استفراغ باشد. پس از بهبودی بیضه‌ها کوچکتر از حد طبیعی شده و باعث ناباروری می‌گردند. دو نوع اصلی اورکیت وجود دارد:

 اورکیت ناشی از ویروس اوریون

بیشتر مردانی که مبتلا به اوریون می‌شوند بعد از بلوغ دچار اورکیت نیز می‌شوند. اورکیت سه تا چهار روز بعد از گرفتن اوریون ظاهر می‌شود.

اورکیت عفونی

این نوع اورکیت بیشتر به دنبال بیماری‌های مقاربتی مثل گنوره و کلامیدیا بوجود می‌آید. در بعضی از افراد که مبتلا به عفونت مجاری ادراری هستند نیز بوجود می‌آید. 

سن

مردان با افزایش سن دچار آندروپوز می‌شوند. آندروپوز باعث کاهش ترشح تستوسترون می‌شود. این امر می تواند علت کوچک شدن بیض.

واریکوسل

واریکوسل عبارتست از واریس ورید بیضه و بیشتر در بیضه چپ دیده می‌شود. واریکوسل با افزایش درجه حرارت بیضه باعث تخریب و اختلال عملکرد هر دو بیضه می‌شود که این می تواند در نهایت منجر به کبیضه شود.

پیچش بیضه

پیچ خوردن بیضه یا تورشن

اگر طناب بیضه پیچ بخورد، بیضه بدنبال آن می‌چرخد و گردش خون بیضه کاهش یا قطع می‌گردد و باعث درد و تورم بیضه می شود و اگر بیشتر از ۴ ساعت بگذرد بیضه میمیرد و باید خارج شود. بنابراین درمان پیچ خوردگی بیضه فوری و اورژانسی است و اگر درمان صورت نگیرد آتروفی بیضه بوجود می‌آید.

جایگزینی تستوسترون از طریق آمپول یا خوراکی

افرادی به دلایلی تحت درمان تستوسترون قرار می‎گیرند، بدنبال آن ترشح هورمون‌های هیپوفیز قطع گردیده و باعث کوچک شدن می شود.

الکل

مصرف زیاد الکل باعث کاهش تستوسترون شده و در نهایت آتروفی بیضه بوجود می‌آید.

اندازه متوسط بیضه ها

تولید سالم تستوسترون و اسپرم در طیف گسترده ای از اندازه هاى مختلف بیضه می تواند رخ دهد.

برخی مطالعات نشان داده اند که بیضه های بزرگتر در بین برخی از پستانداران با سطح تستوسترون بالاتر همراه است، وهمچنين بیضه هاى کوچک تر اسپرم كمترى توليد مى كنند.

اگر به یک بیماری مانند سندرم کلاینفلتر (كه به دليل داشتن یک کروموزوم X اضافی رخ مى دهد)، مبتلا باشيد ممكن است سطح تستوسترون براى شما نگران كننده شود. علائم این بیماری شامل بیضه های کوچک یا بیضه های کم تحرک و برخی از خصوصیات زنانه مانند بدن و صورت بدون مو، و رشد بافت پستان است. داشتن سندرم کلاینفلتر معمولاً به معنای پایین آمدن سطح تستوسترون و کاهش فعالیت اسپرم است و در نتيجه فرد دچار نابارورى خواهد شد.

اصطلاح بالینی براى تعريف سطح پايين تستوسترون به طور غیر طبیعی، هیپوگنادیسم است.

علائم هیپوگنادیسم به شرح زير است:

  • بیضه های کوچک تر از حد متوسط
  • رشد بافت پستان
  • موهاى بدن و صورت فرد كمتر از همسالان او است.
  • ساير علائم شبیه به علائم کلاینفلتر است.

هیپوگنادیسم اغلب با درمان جایگزینی تستوسترون قابل درمان است و معمولا در دوران بلوغ رخ مى دهد.

یک مطالعه در سال ٢٠١٣ نشان داد که بیضه هاى کوچک با کیفیت تغذیه پدران فرد رابطه مستقيم دارد.

کاهش سطح تستوسترون و حجم بیضه ها هم با مراقبت هاى والدين در ارتباط است. اگر متوجه تورم بیضه های خود شده اید، حتما پزشك خود را در جريان قرار دهيد. رشد بیضه ها در بزرگسالی می تواند نشانه ى سرطان بیضه یا بروز مشکلى در رابطه با سلامتى شما باشد.

زمان رشد بیضه ها

بیضه یک مرد در بدو تولد حدود ١ سانتیمتر مکعب است و تا حدود ٨ سالگی به همان اندازه باقى مى ماند، سپس از سن ٨ سالگى دوباره شروع  به رشد می کند. بیضه ها به طور منظم و پيوسته رشد مى كنند تا در زمان بلوغ به اندازه بيضه هاى يك مرد بالغ برسند. در اين زمان موهاى مربوط به ناحیه ى اسکروتوم (كيسه بيضه) و اطراف دستگاه تناسلی شروع به رشد می کنند. گرچه بیضه ها با سرعت يكسان رشد می کنند، ولى ممکن است يكى از آنها کمی بزرگتر و کمی طولانی تر از دیگری رشد کند، همچنین به طور معمول یک بیضه کمی پایین تر از دیگری قرار مى گيرد.

علت کوچک شدن بیضه

آیا اندازه بیضه ها تغییر می کند؟

با افزايش سن، تولید تستوسترون كاهش مى يابد چرا كه بيضه ها شروع به كوچك شدن مى كنند، این توصيف به عنوان آتروفی بیضه شناخته شده است.

این تغییر در اندازه به طور معمول خيلى تدریجی رخ مى دهد و ممکن است خيلى هم به چشم نيايد. هنگامی که اين اتفاق به طور طبیعی رخ دهد، هیچ تهدیدی برای سلامتی محسوب نخواهد شد.

پایین آمدن سطح تستوسترون می تواند منجر به کاهش میل جنسی و كاهش توده عضلانی شود، اما بروز این تغييرات در روند افزايش سن كاملا طبيعى است.

برخی از مشکلات بهداشتی و پزشكى نيز ممكن است باعث بروز کوچک شدن بیضه شوند، از جمله:

  • بیمارى های مقاربتی مانند سوزاک و سفلیس
  • اوریون، سل و برخی عفونت های ویروسی مربوط به بیضه ها
  • تروماى شدید بیضه ها

عوامل بی خير ديگرى نيز وجود دارند كه می توانند باعث ایجاد تغییرات موقتی در بیضه و كيسه بیضه شوند، به خصوص كاهش دما كه می تواند باعث کوچک شدن كيسه بيضه ها به طور موقت شود و این هیچ تاثیری در اندازه بیضه ها ايجاد نخواهد كرد.

در صورت قرار گرفتن در معرض آب سرد یا هواى سرد، ممکن است بیضه ها به طور موقت منقبض شده و به سمت بدن جمع شوند كه به آن انقباض کرماستریک گفته مى شود، دليل رخ دادن اين واكنش اين است که بیضه ها همواره سعی می کنند دمای معینی که برای تولید اسپرم ایده آل است را حفظ کنند. این دما کمی خنک تر از میانگین دمای بدن است، به همین دلیل بیضه ها از بدن فاصله دارند. اما هنگامی که در معرض آب سرد یا دمای سرد قرار مى گيريد، عضله كروماتر جمع مى شود و بیضه ها را برای گرم كردن به سمت بدن می کشد.

آیا اندازه بیضه ها متفاوت است؟

اين که یک بیضه کمی بزرگ تر از دیگری باشد كاملا طبيعى است. معمولاً هیچ توضیح پزشکی یا بهداشتی برای اختلاف اندازه بيضه ها وجود ندارد. اما اگر متوجه تغییر در اندازه یا شکل یک یا هر دو بیضه شدید، حتما پزشک خود را در جريان قرار دهيد.

سرطان بیضه یا پیچ خوردگی بیضه که به دليل پیچ خوردگی بند ناف (بند اسپرماتیک) است، باعث بروز درد و تورم می شود و باید به سرعت پس از بروز علائم توسط پزشک مورد بررسى و درمان قرار گيرد.

تشخیص کوچک شدن بیضه

پزشک معمولا با طرح سؤالاتی در مورد سبک زندگی و سابقه پزشکی، تشخیص کوچک شدن بیضه را آغاز می کند و همچنین در مورد هر نوع دارویی که فرد مصرف می کند هم سؤال خواهد کرد، پزشک همچنین با نگاه به خصوصیات زیر می تواند بيضه ها را به صورت فيزيكى معاينه كند:

  • اندازه
  • شكل
  • بافت
  • سفتى

تشخیص کوچک شدن بیضه

و بالاخره یک پزشک ممکن است آزمايش هاى ديگرى را هم انجام دهد تا علت ایجاد آتروفی مشخص شود.

اين آزمايش ها به شرح زير است:

  • سونوگرافی بیضه ها برای دیدن ناهنجاری ها و جریان خون
  • ازمايش خون براى يافتن نشانه هايى ازعفونت
  • آزمایش سواب یا آزمایش ادرار برای بررسى عفونت هاى مقاربتى
  • تست های سطح هورمون

درمان کوچک شدن بیضه

چگونگی درمان کوچک شدن بیضه بستگی به علت اصلی آن دارد. درمان های احتمالی ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • آنتی بیوتیک برای عفونت
  • تغییر در سبک زندگی
  • هورمون درمانى
  • جراحى ( خصوصا در مورد پیچ خوردگی بیضه)

اگر فرد به موقع آتروفی بیضه را تشخيص دهد و در اسرع وقت درمان كند، ممکن است بتواند از كوچك شدن بيضه جلوگيرى كند.

برخی از شرایط، مانند پیچ ​​خوردگی بیضه، به درمان فوری نیاز دارند تا از آسیب دائمی بیضه جلوگیری شود.

درمان سنتی کوچک شدن بیضه

برخی افراد ادعا می کنند که درمان سنتی کوچک شدن بیضه وجود دارد. هیچ شواهد بالینی اى وجود ندارد که نشان دهد هرگونه داروی طبیعی می تواند آتروفی بیضه یا علل اصلی آن را بر طرف کند.

توصیه پزشک برای کوچک شدن بیضه

افراد باید هميشه اندازه و شکل بیضه های خود را به طور منظم بررسى كند.

اگر یکی یا هر دو بیضه بطور قابل توجهی کوچکتر شود، بهتر است در اسرع وقت با پزشک صحبت کنید.

در صورت تسخيص و درمان در مراحل اوليه، مى توان از كوچك شدن بيضه جلوگيرى كرد.

 

 برای پرسش و پاسخ از دکتر روی لینک پرسش از دکتر کلیک کنید.

دکتر هوشنگ قوامی جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری مردان در تهران

8+

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر شاهین جمعه ۸ شهریور ۹۸( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام و وقت بخیر،
    بنده مدتی مشکوک به واریکوسل بودم، درد در ناحیه بیضه در بعضی مواقع که تحریک میشدم و یا نشستن بر روی سطوح سرد، الان نیز احساس میکنم نسبت به قبل سایز بیضه هام کوچک شده، آیا اینا میتونن به هم ربط داشته باشند!؟ و راه درمانی هست!؟
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی جمعه ۲۵ مرداد ۹۸( 2 ماه پیش)

      درماني ندارد

    2. تصویر کاربر شاهین جمعه ۲۵ مرداد ۹۸( 2 ماه پیش)
      ممنون از پاسخگویی سریعتون،
      آیا جای نگرانی هست!؟ روی قدرت باروری تاثیر داره!؟
      با تشکر
    3. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی جمعه ۸ شهریور ۹۸( 2 ماه پیش)

      روي باروري اثر ندارد

    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر مهدی یکشنبه ۲۰ مرداد ۹۸( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    منواریکسل دو طرفه داشتم که چپ گرید ۳ بود و راست گرید ۱ که یک ماه پیش عمل کردم قبل از عمل درد داشتم که سونو و آزمایش اسپرم دارم که تعداد اسپرم ها ۲۰ میلیون بود و ۷۰ درصدشون ساکن بودن که دکتر گفت باید عمل بشی الان یک ماه از عمل دو طرفه میگذره ولی بیضه چپم درد داره بخصوص وقتی راه میرم یا دست میزنم پیش دکترم هم میرم میگن عمل خوب بوده و برای درد هم مسکن های مختلف میده و میگه توی بیضه چب درد طبیعی است و التهاب داره که به مرور خوب میشه ولی من را این درد خیلی اذیت میکنه آقای دکتر این درد چاره ای نداره برطرف بشه؟
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی یکشنبه ۲۰ مرداد ۹۸( 3 ماه پیش)

      خوب درمان همينه

  • تصویر کاربر وحید یکشنبه ۲۰ مرداد ۹۸( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام خدمت اقای دکتر
    من 7 اردیبهشت امسال عمل فتق 2 طرفه کشاله ران انجام دادم و بعد از 3 ماه اکثر اوقات احساس درد شدیدی در ناحیه بیضه ها دارم و فقط با گرفتن پشت بیضه و کشاندن ان به سمت بالا که اغلب با گذاشتن دستمال زیر بیضه ها اروم میشم و با مراجعه با پزشک مربوطه ،پزشک به من گفت من حین عمل واریکوسل تو رو هم عمل کردم
    میخواستم بدونم مشکل من چی میتونه باشه و چیکار باید کنم
    ممنون میشم پاسخ بدید
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی یکشنبه ۲۰ مرداد ۹۸( 3 ماه پیش)

      بعد از عمل درد بيضه طبيعي است مسكن استفاده كنيد

  • تصویر کاربر افق یکشنبه ۲۰ مرداد ۹۸( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام و خسته نباشید
    دکتر همسر من شوند بیضه انجام دادند که مشخص شده آتروفی بیضه راست دارند،
    آزمایش اسپرم هم که دادند، انقدر حجم مایع کم بوده که متصدی آزمایشگاه از این حجم راضی نبود و شاید استرس آزمایشگاه باعث این موضوع شده بود
    خیلی نگران وضعیت بارداری هستم، آیا مشکلی ایجاد میکنه؟
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی یکشنبه ۲۰ مرداد ۹۸( 3 ماه پیش)

      احتمالا اسپرم ندارند

  • تصویر کاربر محسن جمعه ۱۸ مرداد ۹۸( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام . وقت بخیر . من واریکوسل شدید درجه 3 داشتم (سمت چپ) . دکتر گفتن که جراحی میکروسکوپیک انجام میدن برام . الان پنج روز از جراحی میگذره و وقتی بیضه رو لمس کردم متوجه شدم چند تا از همون رگهای کلفت و واریسی هنوز وجود دارن . از دکترم سوال کردم گفتن نه اونا از بالا بسته شده و توش خون نیس. راستش قانع نشدم و میخوام نظر شمارو بدونم . ممنونم بابت پاسخگویی هاتون
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی جمعه ۱۸ مرداد ۹۸( 3 ماه پیش)

      سونوگرافي از بيضه ها انجام شود

  • تصویر کاربر hamid جمعه ۱۱ مرداد ۹۸( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    باسلام
    بنده دچار آتروفی بیضه شدم،در سنوگرافی که انجام دادم اندازه بیضه راست:۲۳*۱۲وبیضه چپ:۲۸*۱۱بود.آزمایش هورمونال هم انجام دادم که سطحFSH:22,LH:14بود که بالا بوده و سطح تستسترون۱.۵بوده که پایین میباشد.در ازمایش اسپرم هم میزان اسپرم صفر بوده.الان میخواستم بدانم که آتروفی من شدید میباشد؟ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی جمعه ۱۱ مرداد ۹۸( 3 ماه پیش)

      بله شديد است

  • تصویر کاربر مجتبی جمعه ۱۱ مرداد ۹۸( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام و عرض ادب من وقتی التم به نعوظ میرسد بیضه هام بیش از حد به سمت بالا می اید تا حدی که میاد بالای التم و بیضه هام هم کوچک شده میخواستم بدونم چه راه حلی هست که باید انجام بدم ؟؟با تشکر🙏
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی جمعه ۱۱ مرداد ۹۸( 3 ماه پیش)

      طبيعي است

  • تصویر کاربر مصطفی چهارشنبه ۲ مرداد ۹۸( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    باسلام من اقایی ۳۲ ساله هستم که درزمان بچگی یکی از بیضه هایم از کیسه خارج نشه و در نتیجه کوچک مانده ولی بیصه دیگر سالم است و این را سونوگرافی تایید کرده. درانالیز اسپرم بیش از ۷۰ درصد اسپرمهایم غیرمتحرکند و با حدود یکسال است ک ازدواج کردم و رابطه بدون جلوگیری داشتیم بازهم نتیجه ای برای صاحب فرزندشدن نداشتع است. لطفا راهنمایی کنین چراباوجود یک بیضه سالم اکثر اسپرمهایم بی حرکتن
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی چهارشنبه ۲ مرداد ۹۸( 3 ماه پیش)

      شايد واريكوسل داشته باشيد

  • تصویر کاربر امیرحسین چهارشنبه ۲ مرداد ۹۸( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    باسلام، 10دروز پیش بدلیل درد در سمت پایین و بیرون بیصه چپ و حمله ناگهانی درد به پهلوی چپ به دکتر مراجعه کردم که بعد از سونو دکتر سونو تشخیص واریکوسل گرید 2 دادن،بدون وجود سنگ یا تومور، فوق تخصص اورولوژی رفتم گفتن واریکوسل نیست اما فتق داری، تست اسپرم هم نوشتن، هنوز نتیجه رو نگرفتم، روز بعدش بدلیل حمله شدید درد به پهلو چپ و زدن آرامبخش آزمایش خون و ادرار دادم که پیوست شده، که عفونت مشاهده نشده ولی خون و آلبومین توش مشاهده شده،مقدار RBC 8_10، نمیدونم باید چکار کنم
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی چهارشنبه ۲ مرداد ۹۸( 3 ماه پیش)

      ct اسكن شكم با و بدون تزريق انجام دهيد

  • تصویر کاربر نوید جمعه ۴ مرداد ۹۸( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام، وقتی از بالای بیضه اپیدیدیمم رو لمس میکنم و فشارش میدم چپ و راست حرکت میکنه ولی همون بالای بیضه هست سرش، سوالم اینه این حرکت اپیدیدیم طبیعیه، اپیدیدیم بخاطر لمس و معاینه مکرر بیضه میتونه از جاش در بیاد و اگ در بیاد علایمش چیه؟ نگرانم شدیدا
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی چهارشنبه ۲ مرداد ۹۸( 3 ماه پیش)

      حركت طبيعي است ولي در نمي أيد

    2. تصویر کاربر نوید چهارشنبه ۲ مرداد ۹۸( 3 ماه پیش)
      پس نگران نباشم؟
    3. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی چهارشنبه ۲ مرداد ۹۸( 3 ماه پیش)

      خير

    4. تصویر کاربر نوید چهارشنبه ۲ مرداد ۹۸( 3 ماه پیش)
      تشکر
    5. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی جمعه ۴ مرداد ۹۸( 3 ماه پیش)

      تشكر

    6. نمایش سایر 4 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر