سرطان پروستات یکی از شایعترین سرطانها در مردان است. شناخت علائم سرطان پروستات پیشرفته و تفاوت آن با بزرگی خوشخیم (BPH) برای تشخیص زودهنگام و درمان موثر بسیار حیاتی است. در این مقاله جامع، به بررسی کامل علائم، تفاوتها، روشهای تشخیص و درمان میپردازیم.
سرطان پروستات چیست؟
پروستات غدهای به اندازه گردو است که در زیر مثانه و اطراف مجرای ادراری قرار دارد. سرطان پروستات زمانی رخ میدهد که سلولهای پروستات به طور غیرطبیعی رشد کرده و به صورت بدخیم تکثیر شوند. این سرطان معمولاً رشدی آهسته دارد اما در صورت عدم درمان، میتواند به سایر اعضای بدن گسترش یابد.
مراحل سرطان پروستات
سرطان پروستات به چهار مرحله اصلی تقسیم میشود:
- مرحله ۱: سرطان بسیار کوچک و محدود به داخل پروستات است. معمولاً در معاینه قابل لمس نیست.
- مرحله ۲: سرطان کمی بزرگتر شده اما همچنان محدود به پروستات است و قابل لمس میباشد.
- مرحله ۳: سرطان از پروستات به بافتهای مجاور گسترش یافته است.
- مرحله ۴ (پیشرفته): سرطان به غدد لنفاوی، استخوانها یا اعضای دیگر متاستاز کرده است.
علائم سرطان پروستات در مراحل اولیه
مهم است بدانید که سرطان پروستات در مراحل اولیه معمولاً هیچ علامتی ندارد. بیشتر سرطانهای پروستات از طریق آزمایش PSA یا معاینه مقعدی کشف میشوند. برخی علائم اولیه که ممکن است بروز کنند:
- مشکلات خفیف در ادرار کردن (جریان ضعیف، شروع سخت)
- تکرر ادرار، به ویژه در شب
- احساس تخلیه ناقص مثانه
علائم سرطان پروستات پیشرفته
زمانی که سرطان پروستات به مرحله پیشرفته میرسد، علائم مشخصتر و شدیدتر میشوند:
۱. علائم ادراری شدید
- خون در ادرار (هماچوری) – نشانه خطرناک که نیاز به بررسی فوری دارد
- احتباس ادرار – ناتوانی کامل در دفع ادرار
- درد یا سوزش شدید هنگام ادرار
- بیاختیاری ادرار
۲. علائم جنسی
- اختلال نعوظ (ناتوانی جنسی)
- خون در مایع منی (هماتوسپرمی)
- درد در حین انزال
- کاهش شدید میل جنسی
۳. علائم متاستاز استخوانی (شایعترین متاستاز)
- درد مزمن و شدید استخوان، به ویژه در:
– کمر و ستون فقرات
– لگن و باسن
– رانها
– دندهها
- شکستگی استخوان بدون ضربه شدید
- سفتی و محدودیت حرکت
۴. علائم فشار بر نخاع
اگر سرطان به ستون فقرات گسترش یابد:
- بیحسی یا ضعف در پاها
- مشکل در راه رفتن
- از دست دادن کنترل مثانه یا روده
- فلج اندامهای تحتانی (اورژانس پزشکی)
۵. علائم عمومی
- کاهش وزن ناخواسته و سریع
- خستگی مزمن و ضعف شدید
- کمخونی (کاهش گلبولهای قرمز)
- تورم پاها (ادم) به دلیل انسداد لنفاوی
- تب و تعریق شبانه
بزرگی خوشخیم پروستات (BPH) چیست؟
بزرگی خوشخیم پروستات (BPH) یک بیماری غیرسرطانی است که با افزایش اندازه پروستات مشخص میشود. این بزرگ شدن کاملاً خوشخیم بوده و خطر سرطان را افزایش نمیدهد. BPH یکی از شایعترین مشکلات در مردان مسن است به طوری که:
- ۵۰٪ مردان بالای ۵۰ سال
- ۷۰٪ مردان بالای ۶۰ سال
- ۹۰٪ مردان بالای ۸۰ سال
جدول مقایسه: سرطان پروستات در مقابل BPH
ویژگی | سرطان پروستات | BPH خوشخیم |
ماهیت | بدخیم، سرطانی | خوشخیم، غیرسرطانی |
پیشرفت | میتواند متاستاز کند | محدود به پروستات |
محل رشد | ناحیه محیطی پروستات | ناحیه مرکزی/انتقالی |
علائم اولیه | معمولاً بدون علامت | مشکلات ادراری آشکار |
درد استخوان | شایع در مراحل پیشرفته | هرگز رخ نمیدهد |
سطح PSA | معمولاً بسیار بالا | کمی افزایش یافته |
خطر برای زندگی | میتواند کشنده باشد | خطر کمتری دارد |
نتیجهگیری:
تشخیص به موقع سرطان پروستات میتواند تفاوت بزرگی در پیش آگهی و کیفیت زندگی ایجاد کند. مردان بالای ۵۰ سال (یا بالای ۴۵ سال با سابقه خانوادگی) باید سالانه معاینه پروستات و آزمایش PSA انجام دهند. توجه به علائم هشداردهنده و مراجعه فوری به پزشک متخصص ارولوژی در صورت بروز هرگونه علامت مشکوک بسیار حیاتی است.
یادآوری مهم: این مقاله صرفاً جنبه آموزشی دارد و جایگزین مشاوره پزشکی نیست. برای تشخیص و درمان حتماً با پزشک متخصص ارولوژی مشورت کنید.
