همه چیز در رابطه با پروستات عصبی

وقتی مردم می گویند «پروستات عصبی»، معمولاً به یکی از دو حالت اشاره دارند:

اول: علائم پروستاتی که ریشه روان تنی (psychosomatic) دارند یعنی استرس و اضطراب مستقیماً آن ها را ایجاد یا تشدید می کنند.

دوم: یک وضعیت پزشکی شناخته شده به نام «پروستاتیت مزمن / سندرم درد لگنی مزمن» (Chronic Prostatitis / Chronic Pelvic Pain Syndrome یا CP/CPPS) که در آن فاکتورهای عصبی و روانی نقش محوری دارند.

پروستاتیت مزمن / سندرم درد لگنی مزمن (CP/CPPS) شایع ترین نوع پروستاتیت است و حدود ۹۰ تا ۹۵ درصد تمام موارد پروستاتیت را تشکیل می دهد. این بیماری می تواند بر تومورها تاثیر بگذارد، بر باروری اثر منفی داشته باشد، و فشار جسمی و روانی قابل توجهی به زندگی افراد تحمیل کند. آنچه این بیماری را از سایر مشکلات پروستات متمایز می کند، ارتباط تنگاتنگ آن با سیستم عصبی و وضعیت روانی فرد است.

تاثیر استرس بر پروستات 

یکی از رایج ترین سوالاتی که مردان دارند این است: «آیا واقعاً استرس می تواند مشکل پروستات ایجاد کند؟» جواب علم به این سوال قاطعانه مثبت است و مکانیسم آن هم کاملاً مشخص است.

وقتی دچار استرس و اضطراب مداوم می شوید، بدن شما یک سری تغییرات فیزیولوژیک را تجربه می کند که می تواند تاثیر عمیقی بر سلامت پروستات داشته باشد. یکی از عوامل اصلی، کورتیزول است که هورمون اصلی استرس بدن محسوب می شود. وقتی مضطرب هستید، بدنتان سطوح بالایی از کورتیزول ترشح می کند که می تواند منجر به التهاب در سراسر سیستم بدن از جمله غده پروستات شود. این التهاب مزمن ممکن است در ایجاد یا بدتر شدن مشکلات پروستاتی مانند هایپرپلازی خوش خیم پروستات (BPH) نقش داشته باشد.

وقتی بدن تحت فشار است، کورتیزول بیشتری ترشح می کند. در مردان، کورتیزول سایر هورمون های کلیدی از جمله تستوسترون را سرکوب می کند. با کاهش سطح تستوسترون، سطح استروژن افزایش می یابد و افزایش استروژن به طور غیرمستقیم رشد سلول های پروستات را تحریک می کند که منجر به بزرگ شدن پروستات می شود. همچنین استرس سرعت تبدیل تستوسترون به دی هیدروتستوسترون (DHT) را افزایش می دهد.

استرس روانشناختی یک آبشار از رویدادهای پاتوفیزیولوژیک را که توسط سیستم عصبی خودکار (ANS) و محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-آدرنال (HPA) واسطه گری می شود، فعال می کند. بررسی ها نشان داده که استرس مزمن حتی می تواند در حیوانات آزمایشگاهی به طور اختصاصی التهاب بافتی پروستات را ایجاد کند.

علائم پروستات عصبی 

بیماران با پروستات عصبی معمولاً طیف گسترده ای از علائم را تجربه می کنند که ممکن است از یک روز به روز دیگر متفاوت باشند. این نوسان در شدت علائم خودش یکی از نشانه های مهم ارتباط آن ها با استرس و وضعیت روانی است.

بیماران مبتلا به CP/CPPS درد مزمنی را در ناحیه لگن، پرینه (فضای بین مقعد و کیسه بیضه)، اسکروتوم، رکتوم، بیضه ها، آلت تناسلی و پایین شکم تجربه می کنند. این علائم با مشکلات ادراری انسدادی یا تحریکی، اختلال نعوظ و اختلالات روان تنی همراه است.

علائم اصلی پروستات عصبی را می توان در چند دسته تقسیم بندی کرد:

علائم ادراری: تکرر ادرار به خصوص در شب، احساس فوریت برای ادرار کردن، سوزش هنگام ادرار، جریان ضعیف ادرار، احساس ناقص بودن تخلیه مثانه. مهم است بدانید که استرس بر عملکرد مثانه و علائم ادراری تاثیر می گذارد و اغلب مشکلاتی مانند تکرر ادرار یا فوریت ادرار را بدتر می کند.

علائم دردی: درد یا احساس ناراحتی در ناحیه زیر شکم، کشاله ران، پرینه، بیضه ها یا پشت. این دردها اغلب در دوره های پر استرس زندگی شدیدتر می شوند.

جمع بندی:

پروستات عصبی یک واقعیت بالینی جدی است که از ارتباط عمیق بین سیستم عصبی، وضعیت روانی و سلامت پروستات ناشی می شود. استرس و مشکلات پروستات به هم وابسته هستند؛ هرچه بیشتر تحت فشار باشید، علائم پروستاتی شما بدتر می شود و هرچه علائم بدتر شوند، استرس بیشتری احساس می کنید.

درمان موفق این وضعیت نیازمند نگاه همه جانبه به جسم و روح است. مراجعه به متخصص اورولوژی برای رد سایر بیماری ها، همراه با مدیریت جدی استرس، فیزیوتراپی کف لگن، اصلاح سبک زندگی، و در صورت نیاز روان درمانی، می توانند زندگی مردان با پروستات عصبی را به طور چشمگیری بهبود بخشند. اگر علائمی دارید، منتظر نمانید و هر چه زودتر با یک متخصص اورولوژی مشورت کنید.

توجه: اطلاعات این مقاله صرفاً جنبه آموزشی دارد و جایگزین مشاوره و درمان پزشکی نیست. برای تشخیص و درمان هر گونه مشکل پزشکی حتماً با پزشک متخصص مشورت کنید.