عفونت اپی دیدیم یا اپیدیدیمیت، موجب التهاب و درد در ناحیه اپیدیدیم شده و عموما منشا ویروسی دارد. اپی دیدیم، معمولا به علت عفونت و به طور شایع از ادرار عفونی یا عفونت مقاربتی پدید می آید.
اگر درد بیضه شما ناگهانی، شدید و کمتر از چند ساعت است، این مقاله را نخوانید و به اورژانس بروید. درد ناگهانی و بسیار شدید یک بیضه، مخصوصا همراه با تهوع، استفراغ یا بالا کشیده شدن بیضه، می تواند نشانه پیچ خوردگی بیضه باشد. این وضعیت با آنتی بیوتیک درمان نمی شود و اگر در چند ساعت اول جراحی نشود، بیضه از دست می رود.
درد ناگهانی و شدید
شروع ناگهانی، درد بسیار شدید، تهوع، بیضه بالا کشیده شده.
درد تدریجی با تب یا سوزش ادرار
درد طی یک تا چند روز بیشتر شده، تورم، قرمزی، تب خفیف، سوزش ادرار یا ترشح.
و اگر درد بیضه شما مزمن و کشنده است، ماه هاست ادامه دارد، تب و سوزش ادرار ندارید و یک یا چند دوره آنتی بیوتیک هم جواب نداده، احتمالا مشکل شما اصلا عفونت نیست. علتش را در بخش «آیا عفونت بیضه خطرناک است؟» در انتهای همین صفحه توضیح داده ایم.
اپی دیدیم چیست؟
اپی دیدیم زائده ای بالای بیضه است که محل ذخیره نطفه بوده و عفونت آن با یک دوره درمان با داروی ضد میکروب معمولا عفونت از بین خواهد رفت، درمان و بهبودی بطور معمول و کامل صورت خواهد گرفت.
زائده اپی دیدیمیس می باشد، که بالای بیضه قرار گرفته و نقش مهمی در تبدیل نطفه های نارس به نطفه های طبیعی دارد.
بنابراین باید توجه داشت که چنانچه اگر این دو زائده مهم دچار عفونت شود و به موقع درمان صورت نگیرد، باعث ناباروری مردان خواهد شد.
تشخیص عفونت اپی دیدیم
اپی دیدیمیت به معنی التهاب اپیدیدیم است که معمولا علت عفونی دارد.عفونت در بیضه ها اورکیت نام دارد و ممکن است است با عفونت اپیدیدیم توسط بیمار و همچنین پزشک اشتباه گرفته شود.
چون بیضه و اپیدیدیم در کنار هم قرار دارند، گاهی اوقات برای پزشک مشکل است که تشخیص دهد کدامیک دچار التهاب یا عفونت شده است،
به همین علت اصطلاح اپیدیدیمو-اورکیت بکار می رود. شایع ترین علامت این بیماری عفونی( بیضه و اپیدیدیم )،درد می باشد.
علائم عفونت بیضه و اپی دیدیم
علائم سریعا بوجود می آیند، ظرف یک یا چند روز. بیضه و اپی دیدیم سریعا ورم می کندو اسکروتوم بزرگ، حساس و قرمز و بسیار دردناک می شود. اگر علت این بیماری بعلت عفونت در جای دیگر باشد، علائم عفونت در بیضه و اپی دیدیم دیده می شود.
اگر چنانچه عفونت ادراری هم داشته باشد، علائم سوزش، تکرر ادرار و ترشح مجرا نیز ممکن است در فرد وجود داشته باشد. برای تشخیص آزمایش کامل ادرار و کشت و همچنین کشت ترشح مجرا ضروری می باشد.
همیان طور که گفته شد شایع ترین علامت عفونی شدن اپی دیدیم درد در ناحیه بیضه هاست ولی بیمار ممکن است نشانه های زیر را هم تجربه کند :
- تب خفیف همراه با لرز
- فشار به بیضه ها
- درد در ناحیه لگن
- قرمزی و حرارت در کیسه بیضه (اسکروتوم)
- غده لنفاوی بزرگ شده در کشاله ران
- درد در هنگام سکس و انزال
- درد در هنگام ادرار یا حرکت شکم
- زود ادراری و ادرار مکرر
- ترشحات غیر عادی از آلت
- خون در منی
علل عفونت بیضه و اپی دیدیم و درد بیضه
علت بیماری عفونت است که شامل:
عارضه عفونت ادراری ادرار
عفونی بعلت میکروب ECOLI می تواند از طریق واز(VAS) یا لوله برنده منی وارد اپی دیدیم و بیضه شود و باعث عفونت این دو عضو گردد. این عفونت در هر سنی اتفاق می افتد ولی بطور شایع و فراوان در مردان بالای 35 اتفاق می افتد. بزرگی پروستات که باعث انسداد مجاری ادرار برای خروج ادرار از مثانه می شود، می تواند باعث این عفونت شود. کودکانی که مبتلا به عفونت ادراری هستند، ممکن است به اپیدیدیمیت یا عفونت اپی دیدیم گرفتار شوند.
عفونت مقاربتی (جنسی)
شایع ترین علت عفونت اپی دیدیم، عفونت مقاربتی است که در جوانان بیشتر دیده می شود، اگرچه در هر مردی که از نظر جنسی فعال می باشد،اتفاق می افتد.
عفونت ویروسی بیضه (اورکیت ویروسی)
یکی از علل شایع عفونت در اپیدیدیم مخصوصا در سنین پایین بیماری اوریون است. اوریون هر دو غده بزاقی را دچار التهاب کرده و و موجب ایجاد تورم در آن ناحیه می گردد. اوریون در کودکان می توامد موجب ابتلا به عفونت اپی دیدیم نوع ویروسی شود. ویروس از طریق خون در بدن حرکت کرده و عونت را به بیضه و اپی دیدیم منتقل می کند.
عمل جراحی پروستات و مجرا
عمل پروستات باعث می شود، میکروب های موجود در مجرا وارد اپی دیدیم و بیضه شوند. امروز با بهتر شدن روش های جراحی و تجویز داروهای ضد میکروب قبل از عمل، این عفونت نادر است. عفونت اپی دیدیم می تواند به علت مصرف بیش از حد داروی AMIODARONE باشد.
ضربه به اسکروتوم می تواند باعث التهاب و بزرگی بیضه و درد بیضه شود. سل یکی دیگر از عوامل عفونت در بیضه می باشد و از راهگردش خون بیضه را مبتلا می کند. در بعضی بیماری ها ، التهاب بیضه و اپی دیدیم ممکن است به وجود آید که علت آن عفونی یا میکروبی نمی باشد.
چه کسانی مبتلا به عفونت اپی دیدیم می شوند؟
1 نفر از 1000 نفر از مردان به عفونت اپی دیدیم مبتلا می شوند. در سنین 15 تا 30 سالگی شایع و فراوان دیده می شود و در بالای 60 سالگی هم شایع است. قبل از بلوغ بطور شایع اتفاق نمی افتد. 3 نفر از 10 کودکی که به اوریون مبتلا هستند، مبتلا به عفونت ویروسی بیضه و اپی دیدیم می شوند. شانس ابتلا در افرادی که سوند در مجرا دارند، بیشتر است.
معاینه و آزمایش های لازم
پزشک ابتدا باید معاینه فیزیکی شما را تکمیل کند. در معاینه لمسی دکتر موارد زیر را معاینه می کند :
- التهاب در بیضه ها
- التهاب در لنف های کشاله ران
- ترشحات غیر عادی از آلت
در صورتی که ترشح داشته باشید پزشک با نمونه گیر پنبه ای مقداری از این ترشحات را برای آزمایش ” عفونت های منتقل شده از رابطه جنسی STI ” جمع آوری کند
عفونت اسپرم و عفونت مایع منی چه ارتباطی با عفونت بیضه دارد؟
بسیاری از بیماران با عبارت «عفونت اسپرم» جستجو می کنند، در حالی که این یک نام بیماری مستقل نیست. اسپرم خودش عفونی نمی شود؛ آنچه عفونی می شود مسیری است که اسپرم از آن عبور می کند، یعنی اپیدیدیم، مجرای انتقال منی، پروستات و کیسه های منی. وقتی این مسیر ملتهب باشد، گلبول سفید وارد مایع منی می شود و همین چیزی است که در آزمایش با عنوان بالا بودن گلبول سفید مایع منی گزارش می شود.
به همین دلیل است که پزشک برای «عفونت اسپرم» سراغ همان خانواده داروهایی می رود که برای عفونت اپیدیدیم استفاده می کند: چون در واقع دارد همان مسیر را درمان می کند.
از کجا بفهمیم مایع منی عفونت دارد؟
- تغییر رنگ یا بوی مایع منی، یا زرد و کدر شدن آن
- درد هنگام انزال یا بعد از آن
- دیدن رگه خون در منی
- سوزش مجرا یا ترشح غیر طبیعی از آلت
- بالا بودن گلبول سفید در آزمایش مایع منی
هیچ کدام از این نشانه ها به تنهایی تشخیص نیست. تنها راه قطعی، آزمایش و کشت مایع منی است. مصرف خودسرانه آنتی بیوتیک قبل از آزمایش، نتیجه کشت را بی اعتبار می کند.
اهمیت این موضوع در این است که التهاب طولانی مدت این مسیر می تواند کیفیت و تحرک اسپرم را کم کند و یکی از علت های قابل درمان ناباروری مردان است. اگر بیش از یک سال است برای بچه دار شدن اقدام کرده اید و موفق نبوده اید، این احتمال باید بررسی شود. بیشتر بخوانید: علت ناباروری در مردان.
عکس ورم بیضه
ورم بیضه یک ظاهر واحد ندارد و همین موضوع باعث سردرگمی می شود. تصاویر زیر تفاوت حالت های شایع را نشان می دهند:
| ظاهر | محتمل ترین علت | درد |
|---|---|---|
| قرمزی، داغی و تورم پشت بیضه | عفونت اپیدیدیم | دارد، همراه با حساسیت به لمس |
| بزرگ شدن یکنواخت و نرم کل کیسه بیضه | هیدروسل | معمولا ندارد |
| برجستگی پیچ خورده در بالای بیضه | واریکوسل | سنگینی، بدتر در حالت ایستاده |
| تورم شدید یک طرفه با درد ناگهانی | پیچ خوردگی بیضه | بسیار شدید، اورژانس |
مقایسه کردن ظاهر بیضه خود با عکس، جای معاینه را نمی گیرد. چند بیماری با ظاهر تقریبا یکسان وجود دارد که یکی از آن ها اورژانس جراحی است و دیگری با یک دوره دارو برطرف می شود. تفکیک این ها فقط با معاینه و سونوگرافی ممکن است.
معاینات دیگر
در صورت لزوم پزشک ممکن است آزمایش ها و معاینات زیر را برای تشخیص قطعی پیشنهاد دهد :
- معاینه مقعدی : برای بررسی تورم پروستات که ممکن است عامل ایجاد نشانه ها باشد.
- آزمایش خون مثل CBC : برای بررسی وجود عفونت در سیستم گردش خون بیمار
- نمونه ادرار : برای بررسی عونت های ادراری و STI
در صورت لزوم ممکن است پزشک درخواست تصویربرداری از ناحیه بیضه ها و یا تصویربرداری اولترا سوند از ناحیه کیسه بیضه ها بدهد.
برای درد بیضه چه دارویی خوب است؟
این پرتکرارترین سوالی است که بیماران می پرسند، و متاسفانه یک جواب واحد ندارد. علت این است که درد بیضه یک بیماری نیست، یک علامت است؛ و دارویی که برای یک علت درست است، برای علت دیگر بی اثر یا حتی گمراه کننده است. کسی که با درد بیضه ناشی از واریکوسل چهار هفته آنتی بیوتیک می خورد، فقط چهار هفته وقت از دست می دهد.
جدول زیر نشان می دهد پزشک بر اساس چه چیزی تصمیم می گیرد:
| حال و هوای درد | احتمال اول | پزشک معمولا سراغ چه می رود |
|---|---|---|
| درد + تب یا لرز + سوزش ادرار یا ترشح مجرا | عفونت اپیدیدیم یا بیضه | آنتی بیوتیک بر اساس کشت ادرار، به همراه داروی ضد التهاب |
| درد + تورم بدون تب، بعد از ضربه یا فعالیت سنگین | التهاب غیر عفونی | داروی ضد التهاب و استراحت، معمولا بدون آنتی بیوتیک |
| سنگینی و درد کشنده که سر شب و بعد از ایستادن طولانی بدتر می شود | واریکوسل | سونوگرافی؛ دارو درد را موقت کم می کند ولی علت را برطرف نمی کند |
| درد بیضه همراه با درد لگن، درد هنگام انزال یا نشستن طولانی | التهاب مزمن پروستات | درمان از سمت پروستات، نه از سمت بیضه |
| درد ناگهانی و بسیار شدید در چند ساعت اخیر | پیچ خوردگی بیضه | هیچ دارویی؛ اورژانس جراحی |
چرا نباید خودسرانه آنتی بیوتیک شروع کنید: اگر قبل از آزمایش و کشت ادرار آنتی بیوتیک بخورید، کشت منفی می شود و پزشک دیگر نمی تواند بفهمد عامل عفونت چه بوده و چه دارویی روی آن اثر دارد. یعنی خودتان تشخیص را از دست پزشک می گیرید. مصرف ناقص آنتی بیوتیک هم باعث می شود عفونت با شدت بیشتر و مقاوم تر برگردد.
درد بیضه سمت راست و سمت چپ؛ چه فرقی با هم دارند؟
از نظر عفونت، تفاوتی ندارند: عفونت اپیدیدیم می تواند هر دو طرف را بگیرد و معمولا یک طرفه است. ولی وقتی علت عفونی نباشد، سمت درد سرنخ می دهد.
سمت چپ شایع تر است، چون واریکوسل در بیش از هشتاد درصد موارد سمت چپ اتفاق می افتد و ورید بیضه چپ مسیر طولانی تر و پرفشارتری دارد. درد سمت چپ که با ایستادن بدتر و با دراز کشیدن بهتر می شود، بیشتر از هر چیز به واریکوسل شبیه است تا عفونت. جزئیات این حالت را در مقاله درمان درد بیضه چپ و زیر شکم خوانده اید.
سمت راست به دلیل مجاورت با آپاندیس و مسیر حالب راست، گاهی دردی است که اصلا از بیضه نمی آید و از شکم یا کلیه به بیضه تیر می کشد. برای همین درد بیضه راست همراه با درد پهلو یا زیر شکم را نباید صرفا با مسکن ساکت کرد. توضیح کامل در مقاله درد خفیف بیضه سمت راست و علت های آن آمده است.
یک تست ساده که می توانید قبل از مراجعه انجام دهید: در حالت خوابیده بیضه را کمی بالا نگه دارید. اگر درد کمتر شد، احتمال التهاب یا عفونت اپیدیدیم بیشتر است. اگر درد تغییری نکرد یا بدتر شد، این نکته را حتما به پزشک بگویید. این تست جای معاینه را نمی گیرد، ولی اطلاعات مفیدی به پزشک می دهد.
درمان عفونت بیضه چقدر طول می کشد؟
مهم ترین سوءتفاهمی که باعث برگشت عفونت می شود همین است: بیمار بهبود درد را با پایان درمان اشتباه می گیرد. درد اولین چیزی است که برطرف می شود و آخرین چیزی نیست که برطرف می شود.
| زمان | چه انتظاری داشته باشید |
|---|---|
| ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول | تب و لرز معمولا فروکش می کند. این اولین نشانه اثر کردن دارو است. |
| ۳ تا ۷ روز | درد به وضوح کم می شود. بسیاری از بیماران در همین مرحله دارو را قطع می کنند و همین جا اشتباه رخ می دهد. |
| ۲ تا ۴ هفته | تورم و سفتی به تدریج کم می شود. باقی ماندن یک سفتی خفیف در این بازه طبیعی است. |
| بیش از ۶ هفته | اگر درد یا تورم ادامه داشته باشد، بیماری مزمن محسوب می شود و نیاز به بررسی مجدد دارد. |
اگر بعد از ۴۸ تا ۷۲ ساعت مصرف منظم دارو، تب پایین نیامد یا درد بیشتر شد، منتظر پایان دوره نمانید و به پزشک مراجعه کنید. یا دارو با عامل عفونت هماهنگ نیست، یا چرک در کیسه بیضه جمع شده که با دارو تخلیه نمی شود.
درمان خانگی درد بیضه؛ چه چیزی کمک می کند و چه چیزی وقت تلف کردن است
روش های خانگی می توانند درد را قابل تحمل تر کنند، ولی هیچ کدام عفونت باکتریایی را از بین نمی برند. آن ها را در کنار درمان استفاده کنید، نه به جای آن.
کمک کننده
کمکی نمی کند یا خطرناک است
توضیح دکتر قوامی در مورد عفونت اپیدیدم
درمان عفونت اپی دیدیم
پس ازتشخیص سریعا درمان با داروی ضد میکروب( آنتی بیوتیک) باید شروع شود و در نتیجه جواب درمان خوب خواهد بود. درد معمولا پس از چند روز از بین می رود ولی تورم ممکن است یک هفته یا بیشتر طول بکشد تا برطرف شود. انتخاب درمان داروئی بر حسب علت بیماری می باشد.
اگر درمان سریع و صحیح انجام نگیرد، ممکن است چرک در کیسه بیضه جمع شود، که باید با جراحی تخلیه شود. ممکن است بیماری مزمن و پیشرونده شود، که معمولا بیمار همیشه از درد بیضه شکایت خواهد داشت و ناباروری نیز درآینده دیده می شود.
آنتی بیوتیک برای درمان اپیدیدیمیت
اگر عفونت اپی دیدیمیت به طور حاد به وجود آمده شود، به طوری که بیضه بزرگتر از حد طبیعی شده باشد و پوست بیضه قرمز و مهمتر از همه بیضه بسیار دردناک باشد، بیمار باید حداقل 5 روز در بیمارستان بستری و آنتی بیوتیک سیپروفلوکسین از راه رگ خونی به بیمار باید داده شود،
آنتی بیوتیک برای عفونت بیضه
چنانچه گاه گاهی بیمار از درد بیضه شکایت داشته باشد، باید به مدت 4 هفته از داروهای خوراکی آنتی بیوتیک طبق دستور عمل پایین استفاده کرد.
قرص برای درد بیضه
- سیپروفلوکسین 250 میلی گرم هر 12 ساعت یک عدد به مدت 4 هفته
- قرص تاوانکس 500 میلی گرم روزی یک عدد به مدت دو هفته
- قرص افلوکسین 200 میلی گرم هر 12 ساعت یک عدد به مدت 4 هفته
عواقب عدم درمان اپیدیمیت
گاهی اوقات که درمان به موقع یا صحیح انجام نمی شود، ممکن است بیماری عفونی بیضه و اپی دیدیم ، مزمن و طولانی شود و بیمار از درد بیضه یا اپی دیدیم برای مدت طولانی رنج ببرد. اگر اپی دیدیم دچار عفونت شود و به موقع درمان صورت نگیرد، باعث ناباروری مردان خواهد شد.
نکته مهم دیگری که در خصوص بیضه لازم است متذکر شویم این است که بعضی افراد از درد بیضه همیشگی و طولانی مدت رنج می برند، در حالی که هیچگونه سابقه بیماری عفونی در بیضه یا اپی دیدیم در ایشان دیده نشده و علت درد بیضه در این افراد نا مشخص است بطوریکه اگر بیضه را هم خارج کنیم ، درد از بین نمی رود.
در این حالت پزشک باید درمان های تهاجمی تر اتخاذ کند و با منشا عفونت در بدن بیمار مقابله کند.
آیا عفونت بیضه خطرناک است؟
عفونت اپیدیدیم اگر به موقع و کامل درمان شود، معمولا بدون هیچ عارضه ای برطرف می شود. خطر از جایی شروع می شود که درمان دیر یا ناقص انجام شود. سه پیامد اصلی این تاخیر عبارتند از تشکیل چرک در کیسه بیضه که نیاز به تخلیه جراحی دارد، آسیب به مجرای انتقال اسپرم که می تواند به کم شدن باروری منجر شود، و مزمن شدن درد.
آنتی بیوتیک خوردید و درد بیضه برنگشت؟
گروه قابل توجهی از مردانی که به مطب مراجعه می کنند، یک یا چند دوره آنتی بیوتیک را کامل مصرف کرده اند و درد بیضه شان همچنان باقی است. در این افراد معمولا مشکل از ابتدا عفونت نبوده. سه علت شایع تر از عفونت مزمن وجود دارد:
واریکوسل
سنگینی و درد کشنده که با ایستادن بدتر و با دراز کشیدن بهتر می شود، اغلب سمت چپ. با آنتی بیوتیک برطرف نمی شود و تشخیصش با سونوگرافی و معاینه است.
التهاب مزمن پروستات
درد بیضه همراه با درد لگن، ناراحتی هنگام نشستن طولانی یا درد هنگام انزال. در این حالت منشا درد پروستات است و درمان باید از همان سمت شروع شود. توضیح کامل در التهاب پروستات مزمن آمده است.
حالت سوم دردی است که علت مشخصی ندارد و حتی با برداشتن بیضه هم از بین نمی رود. در این موارد درمان های تهاجمی از سمت بیضه نه تنها کمکی نمی کنند، بلکه می توانند وضعیت را بدتر کنند. تشخیص این گروه فقط با معاینه و بررسی حضوری ممکن است.
درد بیضه شما بیش از دو هفته است ادامه دارد یا با آنتی بیوتیک برطرف نشده؟ برای معاینه و سونوگرافی وقت بگیرید.
سوالات متداول
بهترین آنتی بیوتیک برای عفونت بیضه کدام است؟
بهترین آنتی بیوتیک، آنتی بیوتیکی است که با عامل عفونت شما هماهنگ باشد. اگر عفونت از دستگاه ادراری آمده باشد، انتخاب دارو با حالتی که منشا آن عفونت مقاربتی است فرق می کند. برای همین پزشک پیش از تجویز، آزمایش و کشت ادرار درخواست می کند. مصرف دارو بدون این بررسی، هم ممکن است بی اثر باشد و هم تشخیص را دشوار می کند.
درمان عفونت بیضه چقدر طول می کشد؟
تب معمولا ظرف یک تا دو روز فروکش می کند و درد ظرف سه تا هفت روز به وضوح کم می شود، ولی تورم ممکن است دو تا چهار هفته باقی بماند. بهبود درد به معنی پایان درمان نیست و دوره دارو باید کامل شود، وگرنه عفونت با شدت بیشتری برمی گردد.
برای درد بیضه سمت راست چه قرصی بخوریم؟
پیش از انتخاب قرص باید علت درد مشخص شود. درد بیضه سمت راست همراه با تب یا سوزش ادرار بیشتر به عفونت شبیه است، ولی همین درد اگر با درد پهلو یا زیر شکم همراه باشد می تواند از کلیه یا شکم منشا بگیرد و مسکن فقط آن را پنهان می کند. درد ناگهانی و شدید در هر دو سمت، اورژانس است.
آیا عفونت بیضه باعث ناباروری می شود؟
عفونتی که به موقع و کامل درمان شود معمولا اثری بر باروری ندارد. خطر مربوط به عفونت درمان نشده یا ناقص درمان شده است که می تواند به مجرای انتقال اسپرم آسیب بزند یا آن را مسدود کند.
آنتی بیوتیک خوردم ولی درد بیضه ام خوب نشد، چه کار کنم؟
اگر یک دوره کامل آنتی بیوتیک مصرف کرده اید و درد باقی مانده، احتمال اینکه علت درد از ابتدا عفونت نبوده جدی است. واریکوسل و التهاب مزمن پروستات دو علت شایعی هستند که با آنتی بیوتیک برطرف نمی شوند و تشخیصشان نیاز به معاینه و سونوگرافی دارد.
سینا
سه شنبه ۱ اسفند ۲( 2 سال پیش)
تعداد بازدید: 311
مشاهده پرسش
