انواع سنگ کلیه و تشخیص آن

سنگ های سیستم دستگاه ادراری یا همان سنگ کلیه زمانی تشکیل می شوند که حجم ادرار کم شود و مواد تشکیل دهنده سنگ در ادرار افزایش یابد. خوردن مایعات کم و در نتیجه کاهش مایعات بدن شانس ابتلا به سنگ ها را افزایش می دهد.

۱ نفر از ۲۰ نفر در طول زندگی خود مبتلا به سنگ کلیه و یا سنگ های سیستم ادراری می شود. در بعضی شرایط پزشکی نظیر نقرس در فرد و بعضی داروها، شانس بیمار برای ابتلا به سنگ کلیه بالا می برد. سنگ کلیه اگر زود درمان شود، ضایعه ای به کلیه نمی رساند.

خوردن غذای کم نمک،پروتئین های حیوانی، کلسیم و اگزالات مانع از تشکیل سنگ کلیه می شود.

انواع سنگ کلیه

  1. سنگهای اسیداوریکی : با کم خوردن پروتئین های حیوانی شانس ابتلا به سنگ اسید اوریکی کاهش می یابد.
  2. سنگ های فسفات کلسیم : کم خوردن نمک ، پروتئین، کلسیم باعث کاهش شانس سنگ سازی می شود.
  3. سنگ های اگزالات کلسیم : خوردن کمتر نمک، پروتئین؛ اگزالات باعث کاهش سنگ فوق می شود.

سدیم در نمک و فلفل وجود دارد. نمک در سوپ، کنسرو، غذاهای بسته بندی شده و  FAST FOOD سبزیجات و گوشت وجود دارد.

شیوع و شانس سنگ کلیه در دنیا رو به افزایش است. تغییر در رژیم غذایی ممکن است، کلید اصلی در جلوگیری از تشکیل سنگ کلیه باشد. شیوع و شانس این سنگ ها از سال ۱۹۶۴ تا ۱۹۷۲ دو برابر شده است. با سن، نژاد شیوع و شانس ابتلا به سنگ کلیه تفاوت می کند. سن شیوع سنگ های کلیه ۳۰-۵۰ سالگی می باشد. تشکیل سنگ به فاکتورهای محیطی و ژنتیکی ارتباط دارد.

عکس رادیوگرافی سنگ کلیه

فاکتورهای محیطی شامل رژیم غذایی، آب و هوا هستند. غذاهای ذرت دار شانس ابتلا به سنگ کلیه  را بالا می برد. افزایش درجه حرارت محیط باعث تشکیل سنگ کلیه می شود. شیوع سنگ کلیه را در سربازان آمریکایی که به هنگام جنگ کویت اعزام شده بودند گزارش کرده اند. افزایش سنگ در سنین بالا کاهش می یابد. دیابت، چاقی، فشار خون، نارسایی مزمن کلیه و بیماری های قلبی عوامل مساعد کننده هستند. سنگ کلیه بر حسب اندازه، محل، مشخصات رادیولوژیکی، علت و اتیولوژی، ترکیب سنگ و شانس عود و برگشت سنگ تقسیم بندی می شوند.

اندازه سنگ ها به ترتیب ۵ میلی متر، ۵ تا ۱۰ میلی متر، ۱۰ تا ۲۰ میلی متر و بیشتر از ۲۰ میلی متر طبقه بندی می شوند. طول میزراه (حالب) بر حسب قد افراد تفاوت دارد، ولی در مورد ۲۵ سانتی متر اتفاق نظر وجود دارد. وقتی سنگ در کلیه تشکیل شد، ۹۰ درصد امکان دفع آن  از میزراه(حالب) وجود دارد. در هنگام دفع سنگ از حالب، درد شدید پهلو (کولیک کلیوی) ایجاد می شود، که تنها راه تسکین درد تزریق مورفین می باشد.

مشخصات سنگ کلیه با عکس رادیوگرافی

با گرفتن عکس ساده شکم، سنگ یا درد کلیه، میزراه، مثانه و گاهی در مجرای ادرار دیده می شود. بر حسب مواد تشکیل دهنده سنگ، ممکن است سنگ در عکس به خوبی یا اصلا دیده نشود.

سنگ هایی که در عکس ها دیده می شوند

  • سنگ های اوگزالات کلسیم دهیدرات
  • کلسیم فسفات
  • کلسیم اوگزالات منو هیدرات

سنگ هایی که بطور ضعیف در عکس دیده می شوند

  • مگنزیم- آمونیوم- فسفات
  • آپتات
  • سیستین

سنگ هایی که در عکس دیده نمی شوند

  • سنگ های اسید اوریک
  • اورات آمونیوم
  • گزانتین
  • سنگ های ایجاد شده بعلت بعضی داروها
درمان سنگ کلیه
این سنگ شاخ گوزنی کلیه چپ بیمار ۵۰ ساله است که قرار بوده است کلیه وی را خارج کنند که اینجانب سنگ های او را خارج کرده و پس از عمل عکس رنگی کلیه گرفته شده است و کلیه وی به خوبی کار به کار افتاده است.

علت و عوامل ایجادکننده سنگ کلیه

  • عفونت
  • عوامل غیرعفونی
  • اختلالات ژنتیک
  • بعضی داروها
  • بیماری های هیپرپاراتیروئیدیسم، نفروکلسیوز، بیماریهای گوارشی(کرون،سوء تغذیه،برداشتن قسمتی از روده و هیپراوگزالوریا
  • تنگی محل اتصال حالب به لگنچه (حفره ای در کلیه که ادرار در آن جمع می شود)
  • تنگی حالب
  • برگشت ادرار به کلیه ها
  • کلیه های نعل اسبی
  • اسیدوز کلیوی

سنگ هایی که در زمینه اختلال ژنتیک بوجود می آیند، سیستین و گزانتین می باشند. سنگ های عفونی مثل سنگ آمونیوم اورات و غیرعفونی مثل اوگزالات کلسیم هستند. جنبه های متابولیک در تشکیل سنگ های سیستم دستگاه ادراری (سنگ کلیه) بسیار با اهمیت می باشد.

سنگ های کلیه

چه کسانی در معرض و شانس ابتلا به سنگ کلیه هستند؟

وضعیت شانس و ریسک تشکیل سنگ کلیه موضوع مهمی است، چون احتمال عود و رشد سنگ وجود دارد و درمان داروئی لازم الاجرا می باشد. ۵۰ درصد افراد مستعد سنگ سازی یک بار در طول عمر خود مبتلا به عود سنگ می شوند. بیماری عود سنگسیستم ادراری(سنگ کلیه)در بیش از ۱۰ درصد بیماران مشاهده می شود. بچه ها و افراد جوانی که دچار سنگ سیستم ادراری می شوند، درمعرض شانس ابتلا به عود سنگ می باشند. سنگ هایی که در زمینه عفونت مثل سنگ های اسید اوریکی و سنگ های ارثی بوجود می آیند؛ شانس عود درآنها بالا می باشد.

تشخیص سنگ کلیه

بیمارانی که مبتلا به سنگ های ادراری هستند، ممکن است به علت درد پهلو (کولیک کلیوی)، تهوع، استفراع و گاهی اوقات تب مراجعه کنند و ممکن است بدون هیچگونه علامتی باشند. برای تشخیص بیماری، بررسی استاندارد و قابل قبول، گرفتن شرح حال و امتحان بالینی بیمار الزامی باشد. تشخیص کلینیکی به گرفتن عکس امکان پذیر می باشد. چنانچه سونوگرافی در دسترس باشد، باید به عنوان اولین قدم تشخیصی مورد استفاده قرار گیرد. اگر درد تسکین یابد، ارزیابی های تصویری نباید به تاخیر افتد.

سونوگرافی در حدود ۸۵ تا ۱۰۰ درصد دقیق می باشد. عکس ساده ۷۰ تا۸۰ درصد اختصاصی می باشد. سی تی اسکن بدون تزریق برای تشخیص وجود سنگ استاندارد بوده و جایگزین عکس رنگی تزریقی شده. اگر سی تی اسکن بدون تزریق ، سنگ نشان نداد، باید به فکر علت دیگری برای درد بیمار شد و علت آن بررسی شود. سی تی اسکن در مقایسه با عکس رنگی ۱۰۰ درصد دقیق تر می باشد.

سی تی اسکن با ماده حاجب سنگ های بزرگتر از ۳ میلی لیتر را ۱۰۰ درصد تشخیص می دهد.

تجزیه و آنالیز سنگ در تمام بیماران باید انجام شود.

تجزیه سنگ برای بار دوم در موارد ذیل انجام می شود

  • عود سنگ در حالیکه بیمار تحت درمان برای پیشگیری می باشد
  • عود سریع و زودرس بعد از درمان و از بین بردن سنگ سیستم دستگاه ادراری
  • عود سنگ سیستم ادراری بعد از یک مدت طولانی

درمان درد پهلو در بیماران مبتلا به سنگ ادراری

تسکین درد، اولین قدم درمانی در بیماران مبتلا به درد پهلو می باشد. داروهای ضد درد و التهاب(NSAIDS) در بیماران با درد پهلو موثر می باشد. این دسته داروها دارای اثر ضد درد بهتری نسبت به مواد مخدر می باشند، در کوتاه مدت بیماری که این داروها را استفاده می کند، نیازی به استفاده از داروی دیگری نخواهد داشت. برای سنگ هایی که در میزراه (حالب) هستند و انتظار می رود که خود به خود دفع شوند، شیاف یا قرص NSAID مثل (دیکلوفناک) ممکن است التهاب را کاهش داده و مانع از عود شود.

 

برای پرسش و پاسخ از دکتر روی لینک پرسش از دکتر کلیک کنید.

دکتر هوشنگ قوامی جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و ناباروری و ناتوانی جنسی مردان در تهران

0

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر شهاب جمعه ۱۰ اسفند ۹۷( 7 ماه پیش) مشاهده پرسش
    باسلام،من٥٧سالدارم،كليه ازمايشات خونم ازجمله اسيد اوريك وكاننين وبياي روبين وهمه در محدوده نرمال است باتوجه به اينكه نه چاق هستم نه ديابت دارم ونه فشارخون وروزانه حداقل ٨ليوان اب ميخورم وهر سه ماه هم ازمايشات كلي راانجام ميدهم متاسفانه درسونوگرافي من نوشته هيچ گونه سنگي ديده نشد فقط چند توده اكوژن به قطر ٢و٢/٥ ميليمتر ديده شده ايا من دچار كليه سنگ ساز هستم براي درمان چكار بايد بكنم،باتشكر
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی جمعه ۱۰ اسفند ۹۷( 7 ماه پیش)

      احميتي ندارد س ماه بعد سونوگرافي انجام شود

  • تصویر کاربر علی جمعه ۱۰ اسفند ۹۷( 7 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام و عرض ادب اقای دکتر. کلیه سمت راست سنگ 7/5 میلیمتر دارم چه باید کرد؟
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی جمعه ۱۰ اسفند ۹۷( 7 ماه پیش)

      سنگ شكن كنيد

  • تصویر کاربر رامین جمعه ۱۰ اسفند ۹۷( 7 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام من سنگی به اندازه 10 میل و به قطر 2/5 میل در حالب سمت چپ دارم . حدودا دو ماه قبل انژیوپلاست کردم و قرص اسپرین و پلاویکس میخورم . برا دفع و خارج کردن سنگ چکار میتونم بکنم و چه روشهایی بدون خطر برام میباشد . سوال دوم من سی تی اسکن کردم ایا از روی اون نوع سنگ مشخص میشه یا نه ؟؟ ممنون.
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی جمعه ۱۰ اسفند ۹۷( 7 ماه پیش)

      سي تي اسكن بدون تزريق انجام دهيد

  • تصویر کاربر رامین جمعه ۱۰ اسفند ۹۷( 7 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام من سنگی به اندازه 10 میل و به قطر 2/5 میل دارم . حدودا دو ماه قبل انژیوپلاست کردم و قرص اسپرین و پلاویکس میخورم . برا دفع و خارج کردن سنگ چکار میتونم بکنم و چه روشهایی بدون خطر برام میباشد . سوال دوم من سی تی اسکن کردم ایا از روی اون نوع سنگ مشخص میشه یا نه ؟؟ ممنون.
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی جمعه ۱۰ اسفند ۹۷( 7 ماه پیش)

      سيتي اسكن بدون تزريق انجام شود

  • تصویر کاربر توانا جمعه ۳ اسفند ۹۷( 7 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    من حدود یک ماه هست که سنگ شکنی به روش برون اندامی انجام دادم و تقریبا بعد از ده روز سنگ دفع شد. چرا هنوز ناحیه اطراف شکم حس سوزش و جای سنگ شکن درد احساس میکنم. آیا قسمت گرفتگی سنگ شکن به حالت اولیه بر نمی گردد؟
    ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی جمعه ۳ اسفند ۹۷( 7 ماه پیش)

      طبيعي است

  • تصویر کاربر صدرا جمعه ۳ اسفند ۹۷( 7 ماه پیش) مشاهده پرسش
    باعرض ادب و درود فراوان.
    آقای دکتر من مادر دوپسر دوقلو هستم که یک ماه زودتر ازموعد بدنیا آمدن و از بدو تولدکنار گوششون زایده گوشتی وجود دارد که به همین دلیل متخصص اطفال سونو کلیه براشون نوشت.درسن سه ماه و ده روزگی دوقلوها سونو رو انجام دادیم .که جوابشون به این قراربود:
    قل اول:
    طول کلیه راست ۴۹م.م و کلیه چپ ۴۷ م.م
    ضخامت کلیه راست۴/۸م.م و چپ۴/۸م.م
    ضخانت جداری مثانه تا حداکثر دیامتر۱/۳م.م وحاوی دبری پراکنده
    قل دوم:
    طول کلیه راست ۴۸م.م وکلیه چپ ۴۶م.م
    ضخامت کلیه راست ۴/۹وچپ۴/۷
    صخامت جداری مثانه تا حداکثر دیامتر۱/۱م.م و حاوی دبری پراکنده
    آقای دکتر توروخدا خیلی نگرانم ممکنه مشکل خاصی وجود داشته باشه؟
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی جمعه ۳ اسفند ۹۷( 7 ماه پیش)

      طبيعي است

  • تصویر کاربر علیرضا سه شنبه ۲۳ بهمن ۹۷( 8 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام
    حدود50ساله
    20 سال است که هر 2~3سال سنگ دفع میکنم ،از سال 80 از داروی قلبی پلاویکس اتورواستاتین استفاده میکنم جدیدا که از قرص های قند مثل گلوبنکلامید متفورمین استفاده میکنم سنگها ریز شده و مثل ماش صیقلی
    از لبنیات کم چرب غذای کم نمک هم استفاده میکنم
    اینکه تعداد سنگها حدود 7~9عدد شده نگران شدم .
    توصیه شما چیست .؟
    قبلا متشکرم
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی سه شنبه ۲۳ بهمن ۹۷( 8 ماه پیش)

      مصرف زياد مايعات ، مصرف كم نمك و گوشت

  • تصویر کاربر پری سه شنبه ۹ بهمن ۹۷( 8 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    من بعد از شش روز سنگ شکنی به روش برون اندامی با ادرارم این دفع شده سوال این واقعا همین سنگ هست یا نه چون اولین بار سنگ کلیه داشتم
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی سه شنبه ۹ بهمن ۹۷( 8 ماه پیش)

      شايد همين يك سنگ باشد

  • تصویر کاربر Hussain شنبه ۲۹ دی ۹۷( 8 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام علیکم
    با عرض خداقوت، جناب دکتر در یک سوم پروگزیمال حالب سمت راست سنگ ۶ میلیمتری و هیدرونفروز خفیف دارم. اصلا عمل درون اندامی نمیخوام کنم. چه باید کنم ؟
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی شنبه ۲۹ دی ۹۷( 8 ماه پیش)

      خوردن مايعات زياد و طناب بازي و خوردن روزي يك عدد كپسول امنيك

  • تصویر کاربر احمدی سه شنبه ۲۵ دی ۹۷( 8 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام دکتر خسته نباشید مادر من تعویض مفصل دو زانو به فاصله یک هفته انجام داده سن ایشان 74 ساله است بعد از جراحی دیده شده نارسایی کلیه دارند و کراتین خونشان 4/7 میباشد و ولی پتاسیم ایشان پایین تر از اندازه ای است که باید باشد و ادرارشان همه خیلی خوب و زیاده فشار خونشان هم افت پیدا کرده با دارو کنترل میشه آیا نیاز به دیالیز دارد یا خیر؟ ممنون میشم به من جواب بدهید با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی سه شنبه ۲۵ دی ۹۷( 8 ماه پیش)

      ممكن است نياز به دياليز پيدا كنند

درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر