انواع سنگ کلیه و تشخیص آن

سنگ های سیستم دستگاه ادراری یا همان سنگ کلیه زمانی تشکیل می شوند که حجم ادرار کم شود و مواد تشکیل دهنده سنگ در ادرار افزایش یابد. خوردن مایعات کم و در نتیجه کاهش مایعات بدن شانس ابتلا به سنگ ها را افزایش می دهد.

۱ نفر از ۲۰ نفر در طول زندگی خود مبتلا به سنگ کلیه و یا سنگ های سیستم ادراری می شود. در بعضی شرایط پزشکی نظیر نقرس در فرد و بعضی داروها، شانس بیمار برای ابتلا به سنگ کلیه بالا می برد. سنگ کلیه اگر زود درمان شود، ضایعه ای به کلیه نمی رساند.

خوردن غذای کم نمک،پروتئین های حیوانی، کلسیم و اگزالات مانع از تشکیل سنگ کلیه می شود.

انواع سنگ کلیه

  1. سنگهای اسیداوریکی : با کم خوردن پروتئین های حیوانی شانس ابتلا به سنگ اسید اوریکی کاهش می یابد.
  2. سنگ های فسفات کلسیم : کم خوردن نمک ، پروتئین، کلسیم باعث کاهش شانس سنگ سازی می شود.
  3. سنگ های اگزالات کلسیم : خوردن کمتر نمک، پروتئین؛ اگزالات باعث کاهش سنگ فوق می شود.

سدیم در نمک و فلفل وجود دارد. نمک در سوپ، کنسرو، غذاهای بسته بندی شده و  FAST FOOD سبزیجات و گوشت وجود دارد.

شیوع و شانس سنگ کلیه در دنیا رو به افزایش است. تغییر در رژیم غذایی ممکن است، کلید اصلی در جلوگیری از تشکیل سنگ کلیه باشد. شیوع و شانس این سنگ ها از سال ۱۹۶۴ تا ۱۹۷۲ دو برابر شده است. با سن، نژاد شیوع و شانس ابتلا به سنگ کلیه تفاوت می کند. سن شیوع سنگ های کلیه ۳۰-۵۰ سالگی می باشد. تشکیل سنگ به فاکتورهای محیطی و ژنتیکی ارتباط دارد.

عکس رادیوگرافی سنگ کلیه

فاکتورهای محیطی شامل رژیم غذایی، آب و هوا هستند. غذاهای ذرت دار شانس ابتلا به سنگ کلیه  را بالا می برد. افزایش درجه حرارت محیط باعث تشکیل سنگ کلیه می شود. شیوع سنگ کلیه را در سربازان آمریکایی که به هنگام جنگ کویت اعزام شده بودند گزارش کرده اند. افزایش سنگ در سنین بالا کاهش می یابد. دیابت، چاقی، فشار خون، نارسایی مزمن کلیه و بیماری های قلبی عوامل مساعد کننده هستند. سنگ کلیه بر حسب اندازه، محل، مشخصات رادیولوژیکی، علت و اتیولوژی، ترکیب سنگ و شانس عود و برگشت سنگ تقسیم بندی می شوند.

اندازه سنگ ها به ترتیب ۵ میلی متر، ۵ تا ۱۰ میلی متر، ۱۰ تا ۲۰ میلی متر و بیشتر از ۲۰ میلی متر طبقه بندی می شوند. طول میزراه (حالب) بر حسب قد افراد تفاوت دارد، ولی در مورد ۲۵ سانتی متر اتفاق نظر وجود دارد. وقتی سنگ در کلیه تشکیل شد، ۹۰ درصد امکان دفع آن  از میزراه(حالب) وجود دارد. در هنگام دفع سنگ از حالب، درد شدید پهلو (کولیک کلیوی) ایجاد می شود، که تنها راه تسکین درد تزریق مورفین می باشد.

مشخصات سنگ کلیه با عکس رادیوگرافی

با گرفتن عکس ساده شکم، سنگ یا درد کلیه، میزراه، مثانه و گاهی در مجرای ادرار دیده می شود. بر حسب مواد تشکیل دهنده سنگ، ممکن است سنگ در عکس به خوبی یا اصلا دیده نشود.

سنگ هایی که در عکس ها دیده می شوند

  • سنگ های اوگزالات کلسیم دهیدرات
  • کلسیم فسفات
  • کلسیم اوگزالات منو هیدرات

سنگ هایی که بطور ضعیف در عکس دیده می شوند

  • مگنزیم- آمونیوم- فسفات
  • آپتات
  • سیستین

سنگ هایی که در عکس دیده نمی شوند

  • سنگ های اسید اوریک
  • اورات آمونیوم
  • گزانتین
  • سنگ های ایجاد شده بعلت بعضی داروها
درمان سنگ کلیه
این سنگ شاخ گوزنی کلیه چپ بیمار ۵۰ ساله است که قرار بوده است کلیه وی را خارج کنند که اینجانب سنگ های او را خارج کرده و پس از عمل عکس رنگی کلیه گرفته شده است و کلیه وی به خوبی کار به کار افتاده است.

علت و عوامل ایجادکننده سنگ کلیه

  • عفونت
  • عوامل غیرعفونی
  • اختلالات ژنتیک
  • بعضی داروها
  • بیماری های هیپرپاراتیروئیدیسم، نفروکلسیوز، بیماریهای گوارشی(کرون،سوء تغذیه،برداشتن قسمتی از روده و هیپراوگزالوریا
  • تنگی محل اتصال حالب به لگنچه (حفره ای در کلیه که ادرار در آن جمع می شود)
  • تنگی حالب
  • برگشت ادرار به کلیه ها
  • کلیه های نعل اسبی
  • اسیدوز کلیوی

سنگ هایی که در زمینه اختلال ژنتیک بوجود می آیند، سیستین و گزانتین می باشند. سنگ های عفونی مثل سنگ آمونیوم اورات و غیرعفونی مثل اوگزالات کلسیم هستند. جنبه های متابولیک در تشکیل سنگ های سیستم دستگاه ادراری (سنگ کلیه) بسیار با اهمیت می باشد.

سنگ های کلیه

چه کسانی در معرض و شانس ابتلا به سنگ کلیه هستند؟

وضعیت شانس و ریسک تشکیل سنگ کلیه موضوع مهمی است، چون احتمال عود و رشد سنگ وجود دارد و درمان داروئی لازم الاجرا می باشد. ۵۰ درصد افراد مستعد سنگ سازی یک بار در طول عمر خود مبتلا به عود سنگ می شوند. بیماری عود سنگسیستم ادراری(سنگ کلیه)در بیش از ۱۰ درصد بیماران مشاهده می شود. بچه ها و افراد جوانی که دچار سنگ سیستم ادراری می شوند، درمعرض شانس ابتلا به عود سنگ می باشند. سنگ هایی که در زمینه عفونت مثل سنگ های اسید اوریکی و سنگ های ارثی بوجود می آیند؛ شانس عود درآنها بالا می باشد.

تشخیص سنگ کلیه

بیمارانی که مبتلا به سنگ های ادراری هستند، ممکن است به علت درد پهلو (کولیک کلیوی)، تهوع، استفراع و گاهی اوقات تب مراجعه کنند و ممکن است بدون هیچگونه علامتی باشند. برای تشخیص بیماری، بررسی استاندارد و قابل قبول، گرفتن شرح حال و امتحان بالینی بیمار الزامی باشد. تشخیص کلینیکی به گرفتن عکس امکان پذیر می باشد. چنانچه سونوگرافی در دسترس باشد، باید به عنوان اولین قدم تشخیصی مورد استفاده قرار گیرد. اگر درد تسکین یابد، ارزیابی های تصویری نباید به تاخیر افتد.

سونوگرافی در حدود ۸۵ تا ۱۰۰ درصد دقیق می باشد. عکس ساده ۷۰ تا۸۰ درصد اختصاصی می باشد. سی تی اسکن بدون تزریق برای تشخیص وجود سنگ استاندارد بوده و جایگزین عکس رنگی تزریقی شده. اگر سی تی اسکن بدون تزریق ، سنگ نشان نداد، باید به فکر علت دیگری برای درد بیمار شد و علت آن بررسی شود. سی تی اسکن در مقایسه با عکس رنگی ۱۰۰ درصد دقیق تر می باشد.

سی تی اسکن با ماده حاجب سنگ های بزرگتر از ۳ میلی لیتر را ۱۰۰ درصد تشخیص می دهد.

تجزیه و آنالیز سنگ در تمام بیماران باید انجام شود.

تجزیه سنگ برای بار دوم در موارد ذیل انجام می شود

  • عود سنگ در حالیکه بیمار تحت درمان برای پیشگیری می باشد
  • عود سریع و زودرس بعد از درمان و از بین بردن سنگ سیستم دستگاه ادراری
  • عود سنگ سیستم ادراری بعد از یک مدت طولانی

درمان درد پهلو در بیماران مبتلا به سنگ ادراری

تسکین درد، اولین قدم درمانی در بیماران مبتلا به درد پهلو می باشد. داروهای ضد درد و التهاب(NSAIDS) در بیماران با درد پهلو موثر می باشد. این دسته داروها دارای اثر ضد درد بهتری نسبت به مواد مخدر می باشند، در کوتاه مدت بیماری که این داروها را استفاده می کند، نیازی به استفاده از داروی دیگری نخواهد داشت. برای سنگ هایی که در میزراه (حالب) هستند و انتظار می رود که خود به خود دفع شوند، شیاف یا قرص NSAID مثل (دیکلوفناک) ممکن است التهاب را کاهش داده و مانع از عود شود.

 

برای پرسش و پاسخ از دکتر روی لینک پرسش از دکتر کلیک کنید.

دکتر هوشنگ قوامی جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و ناباروری و ناتوانی جنسی مردان در تهران

0

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر محمد شنبه ۲۷ خرداد ۹۶( 2 سال پیش) مشاهده پرسش
    با سلام خسته نباشید.پسرم۲۰سالمه.یک مشکل درد در ناحیه شکم سمت چپ چندماهه که دارم حدس میزنم کلیه باشه.جدیدا یه مشکل جدید واسم پیش اومده تکرر ادرار لطفا راهنماییم کنید
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی شنبه ۲۷ خرداد ۹۶( 2 سال پیش)
      در ابتدا بايد مورد معاينه كلينيكى قرار بگيريد از راه دور امكان درمان نيست به مطب مراجعه كنيد
  • تصویر کاربر مسلم شنبه ۲۷ خرداد ۹۶( 2 سال پیش) مشاهده پرسش
    پدر بنده حدود 54 سال سن دارند و حدود 8 سال است که بیماری دیابت دارند. متاسفانه حدود یک سال است که متوجه شدیم اوره یا کراتین از بدن ایشان توسط کلیه ها و بصورت ادرار خارج نمی شود و چند وقت پیش کراتین ایشان 7.5 بود و فورا گفتن که باید دیالیز بشه که بخاطر ترس این کار را نکرد و با گیاه درمانی الان روی 5.5 هستش و به فضل خدا هنوز کلیه هاش تغییر اندازه نداده.
    آیا ایشان همچنان ادامه دهند یا خطرناک است؟
    آیا راه بهتری هم هست؟
    پرونده پیوند هم دارد ولی ترس از عمل داره آیا نیازه؟
    آیا ادامه دادن این روند و خصوصا بالا بودن کراتین احتمال فرسایش و خرابی قسمت های دیگر داخلی را دارد؟
    بسیار بسیار سپاسگزارم
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی شنبه ۲۷ خرداد ۹۶( 2 سال پیش)
      براى دياليز فقط از مقدار كراتينين تصميم گيرى نميشودو سديم پتاسيم و اوره و علائم كلينيكى بيمار مهم است و سعى ايشان بر اين باشد كه ديابت را به خوبى كنترل كند و نمك و پروتئين را هم به حداقل برساند
  • تصویر کاربر آرش شنبه ۲۷ خرداد ۹۶( 2 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    بنده 33 سال دارم به مدت 3 سال هست که آزمایش میدم کراتین خونم از 1.3 تا 1.45 در نوسانه یم مرتبه هم به 1.6 رسید که یک ماه بعدش دوباره 1.4 شده بود. اوره خونم هم بالا نیست و نرماله. البته ورزش بدنسازی انجام میدم ولی مصرف نوشیدن آب مناسب دارم. هیچ گونه مواد مکمل برای ورزش هم استفاده نمی کنم. ولی میزان کراتین خونم بالاست به نظر شما باید چه کار کنم. مرسی از راهنمایی شما
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی شنبه ۲۷ خرداد ۹۶( 2 سال پیش)
      بيشتر نوسانات به علت خطاى آزمايشگاه ميباشد با اين حالمصرف نمك و پروتئين را محدود كنيد
  • تصویر کاربر علی دوشنبه ۱۵ خرداد ۹۶( 2 سال پیش) مشاهده پرسش
    با سلام .خانمم دچار دفع پروتیین به مقدار۲۳۲mgشده ومیزان کراتنین به‌میزان۱۵۷5mg‌وVolume1750در آخرین آزمایشات داره چه دارویی باید مصرف کنه واین مشکل کلیه رو برطرف کنه.
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی دوشنبه ۱۵ خرداد ۹۶( 2 سال پیش)
      بايد به پزشك نفرولوژيست مراجعه كنيد
  • تصویر کاربر پورموسی شنبه ۶ خرداد ۹۶( 2 سال پیش) مشاهده پرسش
    افزایش افتراق کورتیکومدولاری مشهود است
    حدود کلیه ها منظم است
    هیدرو نفروز در کلیه ها مشهود نمی شود
    در حد قابل برسی سنگ در سیتم پیلوکالیسیل کلیه ها دیده نمی شدو
    تصویر یک کیست کورتیکال در پل فوقانی کلیه چپ به دیامتر 21 *36 مم رویت شد
    مثانه دارای ضخامت جداری نرمال می باشد
    پروستا ت دارای حجم 15 سی سی و نرمال می باشد
    رزیدو افزایش یافته برابر با 32 می باشد
    ازمایش کراتینین
    تست نتیجه واحد مقدار مرجع
    نیتروژن اوره خون 11 di / ج م 23-5
    کراتینین 0.9 di / ج م 1.5 - 0.5

    شکایت بیمار
    روزهای اول تگرار ادار
    هفته بعد قطع تکرار ادار
    روزهای بعد
    یک زوز درد مثانه
    یک روز درد کلیه
    یک روز درد شکم
    یک روز درد بیضه
    یک روز درد لکن
    روزهای و ماهای قبل درد عضلات بازو و کتف
    هفته های بعد باز شروع شدن تکرار ادار همراه با بوی تند ادار

    علت بیماری و درمان چیست این وضیعت خطر ناک است

    چرا پهلو (کلیه) درد می کند - چرا شکم درد میکند - چرا مثانه درد میکند
    اندازه کیست کورتیکال به چقد برسد خرناک است و کلیه را نابود می کند و ایا امکان رشد هست و چه عواملی باعث رشد ان می شود
    چرا مثانه درد می کند
    ایا مصرف چای و گوجه فرهنگی مثانه را تحریک میکند و نباید مصرف شود
    چرا پزشک با دیدن جواب سونوگرافی و بدون سوال و جواب کردن از بیماردارو های زیر را تزویج کرده و برای درمان کیست کورتیکال دارویی تزویج نکرده است و اگر طی فواصل زمانی و بدون دلیل کیست رشد کرد تکلیف چست مگر یکی از علایم بزگ شدن کیست درد کلیه نیست
    سفسکسیم 400 -کپسول پیوسته رهش پروترال 4 درصد -تولترودین2
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی شنبه ۶ خرداد ۹۶( 2 سال پیش)
      کیست های کلیه بخصوص بعد از ۵۰ سالگی ۵۰ درصد مردم به ان مبتلا هستندو زمانی که کیستها بقدری بزرگ باشند که کلیه را اسیب برساند باید تخلیه شود و در مورد مشکل ادراری چون مبتلا به پروستاتیت مزمن احتقانی هستید جهت انجام عمل سرپایی سیستوسکوپی در مطب الزامی میباشد و هر سه ماه برای بررسی بزرگ شدن کیست سونوگرافی انجام شود
  • تصویر کاربر مصطفی شنبه ۶ خرداد ۹۶( 2 سال پیش) مشاهده پرسش
    با عرض سلام وخسته نباشید.احتراما خدمت اقای دکتر عرض میود اینجانب در سال گدشته در پی درد شدید در ناحیه کلیه ومراجعه به بیمارستان ودر نهایت تشخیص سنگ کلیه 5 میلیمتری مورد مداوا ودر نهایت دفع سنگ شدم که متاسفانه موفق به نگهداری سنگ دفعی نشدم.تا این زمان هیچ گونه علامت یا درد ی حس نکردم تا دوروز پیش که مجددا دردی به همان شدت وگاها بیشتر تکرار ومجددا کار به بیمارستان وتزریق مسکن واقدامات اولیه کشیده شد
    اینبار دو قطعه سنگ دو وپنج میلیمتری تشخیص داده شد که خوشبختانه یکی از انها امروز دفع شده وموفق به نگهداری ان شدم که تصویر انرا برای جنابعالی ارسال میکنم.
    خواهشمند است نوع ،علت ،عواقب ناشی از ان، وهقدامات پیشگیرانه جهت جلوگیری از تکرار مجدد ان را بیان فرمایید.
    با نهایت تشکر وقدردانی از حسن پاسخگویی وتوجه شما
    مصطفی فراهانی.45 ساله .دانشجوی ارشد شیمی ومشغول بکار در کارگاه ابکاری گالوانیزه سیانوری
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی شنبه ۶ خرداد ۹۶( 2 سال پیش)
      سنگ را بايد به ازمايشگاه برده تا از نظر تركيبات شيميايي نوع سنگ مشخص شود و بر اساس ان درمان صورت گيرد ولى دو اصول كلى براى همه سنگها صادق است،خوردن روزى سه ليتر مايعات و محدوديت مصرف نمك و پروتئين
    2. تصویر کاربر مصطفی شنبه ۶ خرداد ۹۶( 2 سال پیش)
      باتشکر از جناب دکتر
      جسارتا با توجه به راهنمایی جنابعالی گرفتن روزه برای اینجانب صلاح نخواهد بود.؟؟
    3. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی شنبه ۶ خرداد ۹۶( 2 سال پیش)
      بلامانع است
    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر رضا سه شنبه ۱۹ اردیبهشت ۹۶( 2 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر پدرم قند و بیماری قلبی دارد یکدفعه سرگیچه و سردرد گرفت بردیم ازمایش اوره 80 بود بیمارستان خواباندیم اومد رزو 57 و سنو گرفتیم نوشته کلیه چپ 3 تا کیست کوچک داره و پروستات داره دکترش مرخصش کرده گفته بیا مطب ایا درمانش طول میکشه دارو یی هست که خوبش کنه نگرانش هستیم راهنمایی کنید لطفا
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی سه شنبه ۱۹ اردیبهشت ۹۶( 2 سال پیش)
      باید از بیمار شرح حال گرفته شود و مورد معاینه بالینی قرار گیرد و سپس درمان داروئی یا جراحی انجام شود ولی کیست ها هیچگونه اهمیتی ندارند و مشکل پدر شما از پروستات است
  • تصویر کاربر سامی دوشنبه ۲ اسفند ۹۵( 2 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام کلیه سمت چپ من پر از سنگ شده و میخواستم بدونم آیا امکان تشخیص این هست که با تحقیق روی سنگ امکان فهمیدن این هست که یک شخص چند سال میشود که سنگ کلیه دارد
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی دوشنبه ۲ اسفند ۹۵( 2 سال پیش)
      با سلام و تشکر تجزیه سنگ فقط برای درمان موثر است و برای موارد دیگر مثل مورد شما بی تاثیر است
درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر