انواع سنگ کلیه و تشخیص آن

سنگ های سیستم دستگاه ادراری یا همان سنگ کلیه زمانی تشکیل می شوند که حجم ادرار کم شود و مواد تشکیل دهنده سنگ در ادرار افزایش یابد. خوردن مایعات کم و در نتیجه کاهش مایعات بدن شانس ابتلا به سنگ ها را افزایش می دهد.

۱ نفر از ۲۰ نفر در طول زندگی خود مبتلا به سنگ کلیه و یا سنگ های سیستم ادراری می شود. در بعضی شرایط پزشکی نظیر نقرس در فرد و بعضی داروها، شانس بیمار برای ابتلا به سنگ کلیه بالا می برد. سنگ کلیه اگر زود درمان شود، ضایعه ای به کلیه نمی رساند.

خوردن غذای کم نمک،پروتئین های حیوانی، کلسیم و اگزالات مانع از تشکیل سنگ کلیه می شود.

انواع سنگ کلیه

  1. سنگهای اسیداوریکی : با کم خوردن پروتئین های حیوانی شانس ابتلا به سنگ اسید اوریکی کاهش می یابد.
  2. سنگ های فسفات کلسیم : کم خوردن نمک ، پروتئین، کلسیم باعث کاهش شانس سنگ سازی می شود.
  3. سنگ های اگزالات کلسیم : خوردن کمتر نمک، پروتئین؛ اگزالات باعث کاهش سنگ فوق می شود.

سدیم در نمک و فلفل وجود دارد. نمک در سوپ، کنسرو، غذاهای بسته بندی شده و  FAST FOOD سبزیجات و گوشت وجود دارد.

شیوع و شانس سنگ کلیه در دنیا رو به افزایش است. تغییر در رژیم غذایی ممکن است، کلید اصلی در جلوگیری از تشکیل سنگ کلیه باشد. شیوع و شانس این سنگ ها از سال ۱۹۶۴ تا ۱۹۷۲ دو برابر شده است. با سن، نژاد شیوع و شانس ابتلا به سنگ کلیه تفاوت می کند. سن شیوع سنگ های کلیه ۳۰-۵۰ سالگی می باشد. تشکیل سنگ به فاکتورهای محیطی و ژنتیکی ارتباط دارد.

عکس رادیوگرافی سنگ کلیه

فاکتورهای محیطی شامل رژیم غذایی، آب و هوا هستند. غذاهای ذرت دار شانس ابتلا به سنگ کلیه  را بالا می برد. افزایش درجه حرارت محیط باعث تشکیل سنگ کلیه می شود. شیوع سنگ کلیه را در سربازان آمریکایی که به هنگام جنگ کویت اعزام شده بودند گزارش کرده اند. افزایش سنگ در سنین بالا کاهش می یابد. دیابت، چاقی، فشار خون، نارسایی مزمن کلیه و بیماری های قلبی عوامل مساعد کننده هستند. سنگ کلیه بر حسب اندازه، محل، مشخصات رادیولوژیکی، علت و اتیولوژی، ترکیب سنگ و شانس عود و برگشت سنگ تقسیم بندی می شوند.

اندازه سنگ ها به ترتیب ۵ میلی متر، ۵ تا ۱۰ میلی متر، ۱۰ تا ۲۰ میلی متر و بیشتر از ۲۰ میلی متر طبقه بندی می شوند. طول میزراه (حالب) بر حسب قد افراد تفاوت دارد، ولی در مورد ۲۵ سانتی متر اتفاق نظر وجود دارد. وقتی سنگ در کلیه تشکیل شد، ۹۰ درصد امکان دفع آن  از میزراه(حالب) وجود دارد. در هنگام دفع سنگ از حالب، درد شدید پهلو (کولیک کلیوی) ایجاد می شود، که تنها راه تسکین درد تزریق مورفین می باشد.

مشخصات سنگ کلیه با عکس رادیوگرافی

با گرفتن عکس ساده شکم، سنگ یا درد کلیه، میزراه، مثانه و گاهی در مجرای ادرار دیده می شود. بر حسب مواد تشکیل دهنده سنگ، ممکن است سنگ در عکس به خوبی یا اصلا دیده نشود.

سنگ هایی که در عکس ها دیده می شوند

  • سنگ های اوگزالات کلسیم دهیدرات
  • کلسیم فسفات
  • کلسیم اوگزالات منو هیدرات

سنگ هایی که بطور ضعیف در عکس دیده می شوند

  • مگنزیم- آمونیوم- فسفات
  • آپتات
  • سیستین

سنگ هایی که در عکس دیده نمی شوند

  • سنگ های اسید اوریک
  • اورات آمونیوم
  • گزانتین
  • سنگ های ایجاد شده بعلت بعضی داروها
درمان سنگ کلیه
این سنگ شاخ گوزنی کلیه چپ بیمار ۵۰ ساله است که قرار بوده است کلیه وی را خارج کنند که اینجانب سنگ های او را خارج کرده و پس از عمل عکس رنگی کلیه گرفته شده است و کلیه وی به خوبی کار به کار افتاده است.

علت و عوامل ایجادکننده سنگ کلیه

  • عفونت
  • عوامل غیرعفونی
  • اختلالات ژنتیک
  • بعضی داروها
  • بیماری های هیپرپاراتیروئیدیسم، نفروکلسیوز، بیماریهای گوارشی(کرون،سوء تغذیه،برداشتن قسمتی از روده و هیپراوگزالوریا
  • تنگی محل اتصال حالب به لگنچه (حفره ای در کلیه که ادرار در آن جمع می شود)
  • تنگی حالب
  • برگشت ادرار به کلیه ها
  • کلیه های نعل اسبی
  • اسیدوز کلیوی

سنگ هایی که در زمینه اختلال ژنتیک بوجود می آیند، سیستین و گزانتین می باشند. سنگ های عفونی مثل سنگ آمونیوم اورات و غیرعفونی مثل اوگزالات کلسیم هستند. جنبه های متابولیک در تشکیل سنگ های سیستم دستگاه ادراری (سنگ کلیه) بسیار با اهمیت می باشد.

سنگ های کلیه

چه کسانی در معرض و شانس ابتلا به سنگ کلیه هستند؟

وضعیت شانس و ریسک تشکیل سنگ کلیه موضوع مهمی است، چون احتمال عود و رشد سنگ وجود دارد و درمان داروئی لازم الاجرا می باشد. ۵۰ درصد افراد مستعد سنگ سازی یک بار در طول عمر خود مبتلا به عود سنگ می شوند. بیماری عود سنگسیستم ادراری(سنگ کلیه)در بیش از ۱۰ درصد بیماران مشاهده می شود. بچه ها و افراد جوانی که دچار سنگ سیستم ادراری می شوند، درمعرض شانس ابتلا به عود سنگ می باشند. سنگ هایی که در زمینه عفونت مثل سنگ های اسید اوریکی و سنگ های ارثی بوجود می آیند؛ شانس عود درآنها بالا می باشد.

تشخیص سنگ کلیه

بیمارانی که مبتلا به سنگ های ادراری هستند، ممکن است به علت درد پهلو (کولیک کلیوی)، تهوع، استفراع و گاهی اوقات تب مراجعه کنند و ممکن است بدون هیچگونه علامتی باشند. برای تشخیص بیماری، بررسی استاندارد و قابل قبول، گرفتن شرح حال و امتحان بالینی بیمار الزامی باشد. تشخیص کلینیکی به گرفتن عکس امکان پذیر می باشد. چنانچه سونوگرافی در دسترس باشد، باید به عنوان اولین قدم تشخیصی مورد استفاده قرار گیرد. اگر درد تسکین یابد، ارزیابی های تصویری نباید به تاخیر افتد.

سونوگرافی در حدود ۸۵ تا ۱۰۰ درصد دقیق می باشد. عکس ساده ۷۰ تا۸۰ درصد اختصاصی می باشد. سی تی اسکن بدون تزریق برای تشخیص وجود سنگ استاندارد بوده و جایگزین عکس رنگی تزریقی شده. اگر سی تی اسکن بدون تزریق ، سنگ نشان نداد، باید به فکر علت دیگری برای درد بیمار شد و علت آن بررسی شود. سی تی اسکن در مقایسه با عکس رنگی ۱۰۰ درصد دقیق تر می باشد.

سی تی اسکن با ماده حاجب سنگ های بزرگتر از ۳ میلی لیتر را ۱۰۰ درصد تشخیص می دهد.

تجزیه و آنالیز سنگ در تمام بیماران باید انجام شود.

تجزیه سنگ برای بار دوم در موارد ذیل انجام می شود

  • عود سنگ در حالیکه بیمار تحت درمان برای پیشگیری می باشد
  • عود سریع و زودرس بعد از درمان و از بین بردن سنگ سیستم دستگاه ادراری
  • عود سنگ سیستم ادراری بعد از یک مدت طولانی

درمان درد پهلو در بیماران مبتلا به سنگ ادراری

تسکین درد، اولین قدم درمانی در بیماران مبتلا به درد پهلو می باشد. داروهای ضد درد و التهاب(NSAIDS) در بیماران با درد پهلو موثر می باشد. این دسته داروها دارای اثر ضد درد بهتری نسبت به مواد مخدر می باشند، در کوتاه مدت بیماری که این داروها را استفاده می کند، نیازی به استفاده از داروی دیگری نخواهد داشت. برای سنگ هایی که در میزراه (حالب) هستند و انتظار می رود که خود به خود دفع شوند، شیاف یا قرص NSAID مثل (دیکلوفناک) ممکن است التهاب را کاهش داده و مانع از عود شود.

 

برای پرسش و پاسخ از دکتر روی لینک پرسش از دکتر کلیک کنید.

دکتر هوشنگ قوامی جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و ناباروری و ناتوانی جنسی مردان در تهران

0

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر علی شنبه ۲۸ اردیبهشت ۹۸( 2 روز پیش) مشاهده پرسش
    سلام
    برای آزمایش سونوگرافی برای تشخیص داشتن سنگ کلیه آیا باید ناشتا بود و آب هم نباید بخورم ؟؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی شنبه ۲۸ اردیبهشت ۹۸( 2 روز پیش)

      نيازي نيست

  • تصویر کاربر مجید جمعه ۲۷ اردیبهشت ۹۸( 2 روز پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر وقت بخیر.
    حدود ۲ هفته پیش درد شدیدی در سمت راست شکمم داشتم که بعد از مراجعه به پزشک و سونوگرافی مشخص شد که در کلیه راستم سنگ به اندازه ۴*۷ میلی متری در پروگزیمال حالب شکمی و مجاور لگنچه کلیه دارم.. قرص پتاسیم سیترات و تامسولوسین تجویز شد برام...بعد از گذشت دو هفته درد در قسمت پایین شکمم دارم .به نظرتون سنگ به سمت مثانه حرکت کرده ؟ چه اقدامی رو پیشنهاد میکنید؟
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی جمعه ۲۷ اردیبهشت ۹۸( 2 روز پیش)

      حركت كرده و درمان داده شده صحيح مي باشد

  • تصویر کاربر آرش جمعه ۲۰ اردیبهشت ۹۸( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید
    من الان سوند بهم وصله (بابت عمل تنگی مجرا )و در کلبه سمت راست در قسمت فوقانی سنگ ۱۰میلی دارم آیا امکان سنگ سکنی با وجود سوند هست . یا بهتره سوند رو بکشم بعد از گذشت یک مدت سنگ سکنی کنم . ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی جمعه ۲۰ اردیبهشت ۹۸( 1 هفته پیش)

      سوند خاوج شود

  • تصویر کاربر گیتی سه شنبه ۱۰ اردیبهشت ۹۸( 2 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام وقت بخیر.
    خیلی سال پیش پدر من عمل حالب انجام دادند. پس از گذشت سالها در سونوگرافی ایشان در حالب (همان سمتی که عمل شده بود)، سنگ دیده شد. تشخیص عمل تی یو ال دادند. در حین عمل تی یو ال دیده شد که سنگ در داخل مجرای حالب وجود ندارد و برایشان دبل جی کار گذاشته شد. دکتر ایشان گفتند که احتمالا در جدار بیرونی حالب کلسیفیکیشن رخ داده.
    آیا امکان تشکیل سنگ در دیواره خارجی حالب وجود دارد؟ من شک کردم که نکند که توده باشد، میخواستم ببینم که در سونوگرافی توده قابل تشخیص از سنگ می باشد؟
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی دوشنبه ۹ اردیبهشت ۹۸( 3 هفته پیش)

      كلسيفيكاسون نيست

    2. تصویر کاربر گیتی دوشنبه ۹ اردیبهشت ۹۸( 2 هفته پیش)
      ممنون میشم بگید چی هست؟
      در سونوگرافی توده (غده) از سنگ قابل تشخیص است؟
    3. تصویر کاربر گیتی دوشنبه ۹ اردیبهشت ۹۸( 2 هفته پیش)
      علت چه میتواند باشد؟
      در سونوگرافی توده (غده) از سنگ قابل تشخیص است؟ یعنی اگر در سونوگرافی سنگ دیده شده، قطعا سنگ است یا می تواند غده باشد؟
      با تشکر از وقت و حوصله تان
    4. تصویر کاربر گیتی دوشنبه ۹ اردیبهشت ۹۸( 2 هفته پیش)
      علت چه میتواند باشد؟
      در سونوگرافی توده (غده) از سنگ قابل تشخیص است؟ یعنی اگر در سونوگرافی سنگ دیده شده، قطعا سنگ است یا می تواند غده باشد؟
      با تشکر از وقت و حوصله تان
    5. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی سه شنبه ۱۰ اردیبهشت ۹۸( 2 هفته پیش)

      سنگ نبوده و توده از سنگ قابل تشخيص است

    6. نمایش سایر 4 پاسخ
  • تصویر کاربر مهرنوش سه شنبه ۱۰ اردیبهشت ۹۸( 2 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر. ممنون که وقت میذارین و جواب میدین
    سه روز پیش فهمیدم حالب سمت راستم سنگ کلیه حدودا هفت میلی دارم. دکترم گفت اگه تا پنج روز نیفتاد بیار لیزر کنم . ایا اونطوری که شنیدم لیزر کلیه رو سنگ ساز میکنه؟ امیدی هست که سنگ هفت میلی بیفته؟ در ض از دیروز دردم قطع شده
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی سه شنبه ۱۰ اردیبهشت ۹۸( 2 هفته پیش)

      ممكن است دفع شود صبر كنيد ليزر نمي باشد

    2. تصویر کاربر مهرنوش سه شنبه ۱۰ اردیبهشت ۹۸( 2 هفته پیش)
      سپاس دکتر مهربون
    3. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی سه شنبه ۱۰ اردیبهشت ۹۸( 2 هفته پیش)

      خواهش مي كنم

    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر سیاوش سه شنبه ۱۰ اردیبهشت ۹۸( 2 هفته پیش) مشاهده پرسش
    با عرض سلام و خسته نباشید
    بنده اوره 28 دارم و کراتین 1.7 و تیروئید م هم خیلی کم کار هست و 36 هست ک قرص مصرف می کنم یک ماه هست . ضمنا اسید آوریک م 8.5 بود ولی الان در حال حاضر با گذشت یک ماه 6.5 شده و آزمایشات ادرارم تماما سالم هستند و دفع پروتئین ندارم و نداشتم هیچ زمان و سونوگرافی کلیه هم همه چیز سالم است ولی کراتین من از 1.7 پایین تر نمیاد. ضمنا من یک ماه هست گوشت قرمز و حبوبات مصرف نکردم. 30 ساله هستم با قد 1.89 و وزن 107 که جدیدا چهار کیلو وزن کم کردم
    باید چی کار کنم برای پایین آمدن کراتین؟
    هر غذایی مصرف می کنم سوزش پا دارم. چربی خون و غلظت خون هم مرز بود الان نرمال شدند ولی کراتین نه
    با تشکر فراوان
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی سه شنبه ۱۰ اردیبهشت ۹۸( 2 هفته پیش)

      با رژيم كم گوشت و كم نمك

  • تصویر کاربر بهرام شنبه ۳۱ فروردین ۹۸( 4 هفته پیش) مشاهده پرسش
    درود بر جناب آقای دکتر عزیز
    سونوگرافی کردم اتساع در ابتدای حالب و سنگ ۱۱ میلیمتری حالب در فاصله ۵ سانتیمتری لگنچه دارم .یکهفته پیش درد زیاد داشتم که تزریق انجام دادم و الان دردش متوسط هست.دارو برای درد مصرف نمیکنم.قبلا هم سنگ تا اندازه ۶ میلیمتر دفع کردم
    نظر شما چیست؟
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی شنبه ۳۱ فروردین ۹۸( 4 هفته پیش)

      سنگ شكن كنيد

  • تصویر کاربر محسن شنبه ۳۱ فروردین ۹۸( 4 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر سنگ کلیه من در حالب گیر کرده و حدود 5 تا 7 میل هست و از ترس عمل فقط دارو استفاده می کنم چقدر زمان دارم برای دفع من از عمل می ترسم لطفا کمک کنید درد در ناحیه کمر کلیه و کشاله ران دارم کم ولی ثابت و نرم
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی شنبه ۳۱ فروردین ۹۸( 4 هفته پیش)

      تا يك ماه شانس دفع وجود دارد

  • تصویر کاربر زهرا سه شنبه ۲۷ فروردین ۹۸( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام اقا دكتر، خسته نباشيد، روانتيكس را چگونه مصرف كنم؟!
    سنگ٤/٣٠ميلي ليتري دارم
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی سه شنبه ۲۷ فروردین ۹۸( 1 ماه پیش)

      اثري ندارد

  • تصویر کاربر حسین جمعه ۱۶ فروردین ۹۸( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام خدمت آقای دکتر قوامی...بنده طبق ازمایشهایی در اذر ۹۷ (سنگ ۵ میلی) و بهمن ۹۷ ( سنگ ۳ میلی) ...انجام دادم ...از درد جابجایی سنگ رنج میبرم ...ایا درما ن خانگی و فوری برای درد وجود دارد بدون اینکه به پزشک .مراجعه کنم.؟ .و سونوگرافی ایا دقیق است؟...وایا برای حل کردن و ریزکردن سنگ داروی خاصی است.؟..باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی جمعه ۱۶ فروردین ۹۸( 1 ماه پیش)

      براي حل كردن دارو نيست روزي يك عدد شياف ديكلوفناك براي درد استعمال كنيد

درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر