انواع سنگ کلیه و تشخیص آن

سنگ های سیستم دستگاه ادراری یا همان سنگ کلیه زمانی تشکیل می شوند که حجم ادرار کم شود و مواد تشکیل دهنده سنگ در ادرار افزایش یابد. خوردن مایعات کم و در نتیجه کاهش مایعات بدن شانس ابتلا به سنگ ها را افزایش می دهد.

۱ نفر از ۲۰ نفر در طول زندگی خود مبتلا به سنگ کلیه و یا سنگ های سیستم ادراری می شود. در بعضی شرایط پزشکی نظیر نقرس در فرد و بعضی داروها، شانس بیمار برای ابتلا به سنگ کلیه بالا می برد. سنگ کلیه اگر زود درمان شود، ضایعه ای به کلیه نمی رساند.

خوردن غذای کم نمک،پروتئین های حیوانی، کلسیم و اگزالات مانع از تشکیل سنگ کلیه می شود.

انواع سنگ کلیه

  1. سنگهای اسیداوریکی : با کم خوردن پروتئین های حیوانی شانس ابتلا به سنگ اسید اوریکی کاهش می یابد.
  2. سنگ های فسفات کلسیم : کم خوردن نمک ، پروتئین، کلسیم باعث کاهش شانس سنگ سازی می شود.
  3. سنگ های اگزالات کلسیم : خوردن کمتر نمک، پروتئین؛ اگزالات باعث کاهش سنگ فوق می شود.

سدیم در نمک و فلفل وجود دارد. نمک در سوپ، کنسرو، غذاهای بسته بندی شده و  FAST FOOD سبزیجات و گوشت وجود دارد.

شیوع و شانس سنگ کلیه در دنیا رو به افزایش است. تغییر در رژیم غذایی ممکن است، کلید اصلی در جلوگیری از تشکیل سنگ کلیه باشد. شیوع و شانس این سنگ ها از سال ۱۹۶۴ تا ۱۹۷۲ دو برابر شده است. با سن، نژاد شیوع و شانس ابتلا به سنگ کلیه تفاوت می کند. سن شیوع سنگ های کلیه ۳۰-۵۰ سالگی می باشد. تشکیل سنگ به فاکتورهای محیطی و ژنتیکی ارتباط دارد.

عکس رادیوگرافی سنگ کلیه

فاکتورهای محیطی شامل رژیم غذایی، آب و هوا هستند. غذاهای ذرت دار شانس ابتلا به سنگ کلیه  را بالا می برد. افزایش درجه حرارت محیط باعث تشکیل سنگ کلیه می شود. شیوع سنگ کلیه را در سربازان آمریکایی که به هنگام جنگ کویت اعزام شده بودند گزارش کرده اند. افزایش سنگ در سنین بالا کاهش می یابد. دیابت، چاقی، فشار خون، نارسایی مزمن کلیه و بیماری های قلبی عوامل مساعد کننده هستند. سنگ کلیه بر حسب اندازه، محل، مشخصات رادیولوژیکی، علت و اتیولوژی، ترکیب سنگ و شانس عود و برگشت سنگ تقسیم بندی می شوند.

اندازه سنگ ها به ترتیب ۵ میلی متر، ۵ تا ۱۰ میلی متر، ۱۰ تا ۲۰ میلی متر و بیشتر از ۲۰ میلی متر طبقه بندی می شوند. طول میزراه (حالب) بر حسب قد افراد تفاوت دارد، ولی در مورد ۲۵ سانتی متر اتفاق نظر وجود دارد. وقتی سنگ در کلیه تشکیل شد، ۹۰ درصد امکان دفع آن  از میزراه(حالب) وجود دارد. در هنگام دفع سنگ از حالب، درد شدید پهلو (کولیک کلیوی) ایجاد می شود، که تنها راه تسکین درد تزریق مورفین می باشد.

مشخصات سنگ کلیه با عکس رادیوگرافی

با گرفتن عکس ساده شکم، سنگ یا درد کلیه، میزراه، مثانه و گاهی در مجرای ادرار دیده می شود. بر حسب مواد تشکیل دهنده سنگ، ممکن است سنگ در عکس به خوبی یا اصلا دیده نشود.

سنگ هایی که در عکس ها دیده می شوند

  • سنگ های اوگزالات کلسیم دهیدرات
  • کلسیم فسفات
  • کلسیم اوگزالات منو هیدرات

سنگ هایی که بطور ضعیف در عکس دیده می شوند

  • مگنزیم- آمونیوم- فسفات
  • آپتات
  • سیستین

سنگ هایی که در عکس دیده نمی شوند

  • سنگ های اسید اوریک
  • اورات آمونیوم
  • گزانتین
  • سنگ های ایجاد شده بعلت بعضی داروها
درمان سنگ کلیه
این سنگ شاخ گوزنی کلیه چپ بیمار ۵۰ ساله است که قرار بوده است کلیه وی را خارج کنند که اینجانب سنگ های او را خارج کرده و پس از عمل عکس رنگی کلیه گرفته شده است و کلیه وی به خوبی کار به کار افتاده است.

علت و عوامل ایجادکننده سنگ کلیه

  • عفونت
  • عوامل غیرعفونی
  • اختلالات ژنتیک
  • بعضی داروها
  • بیماری های هیپرپاراتیروئیدیسم، نفروکلسیوز، بیماریهای گوارشی(کرون،سوء تغذیه،برداشتن قسمتی از روده و هیپراوگزالوریا
  • تنگی محل اتصال حالب به لگنچه (حفره ای در کلیه که ادرار در آن جمع می شود)
  • تنگی حالب
  • برگشت ادرار به کلیه ها
  • کلیه های نعل اسبی
  • اسیدوز کلیوی

سنگ هایی که در زمینه اختلال ژنتیک بوجود می آیند، سیستین و گزانتین می باشند. سنگ های عفونی مثل سنگ آمونیوم اورات و غیرعفونی مثل اوگزالات کلسیم هستند. جنبه های متابولیک در تشکیل سنگ های سیستم دستگاه ادراری (سنگ کلیه) بسیار با اهمیت می باشد.

سنگ های کلیه

چه کسانی در معرض و شانس ابتلا به سنگ کلیه هستند؟

وضعیت شانس و ریسک تشکیل سنگ کلیه موضوع مهمی است، چون احتمال عود و رشد سنگ وجود دارد و درمان داروئی لازم الاجرا می باشد. ۵۰ درصد افراد مستعد سنگ سازی یک بار در طول عمر خود مبتلا به عود سنگ می شوند. بیماری عود سنگسیستم ادراری(سنگ کلیه)در بیش از ۱۰ درصد بیماران مشاهده می شود. بچه ها و افراد جوانی که دچار سنگ سیستم ادراری می شوند، درمعرض شانس ابتلا به عود سنگ می باشند. سنگ هایی که در زمینه عفونت مثل سنگ های اسید اوریکی و سنگ های ارثی بوجود می آیند؛ شانس عود درآنها بالا می باشد.

تشخیص سنگ کلیه

بیمارانی که مبتلا به سنگ های ادراری هستند، ممکن است به علت درد پهلو (کولیک کلیوی)، تهوع، استفراع و گاهی اوقات تب مراجعه کنند و ممکن است بدون هیچگونه علامتی باشند. برای تشخیص بیماری، بررسی استاندارد و قابل قبول، گرفتن شرح حال و امتحان بالینی بیمار الزامی باشد. تشخیص کلینیکی به گرفتن عکس امکان پذیر می باشد. چنانچه سونوگرافی در دسترس باشد، باید به عنوان اولین قدم تشخیصی مورد استفاده قرار گیرد. اگر درد تسکین یابد، ارزیابی های تصویری نباید به تاخیر افتد.

سونوگرافی در حدود ۸۵ تا ۱۰۰ درصد دقیق می باشد. عکس ساده ۷۰ تا۸۰ درصد اختصاصی می باشد. سی تی اسکن بدون تزریق برای تشخیص وجود سنگ استاندارد بوده و جایگزین عکس رنگی تزریقی شده. اگر سی تی اسکن بدون تزریق ، سنگ نشان نداد، باید به فکر علت دیگری برای درد بیمار شد و علت آن بررسی شود. سی تی اسکن در مقایسه با عکس رنگی ۱۰۰ درصد دقیق تر می باشد.

سی تی اسکن با ماده حاجب سنگ های بزرگتر از ۳ میلی لیتر را ۱۰۰ درصد تشخیص می دهد.

تجزیه و آنالیز سنگ در تمام بیماران باید انجام شود.

تجزیه سنگ برای بار دوم در موارد ذیل انجام می شود

  • عود سنگ در حالیکه بیمار تحت درمان برای پیشگیری می باشد
  • عود سریع و زودرس بعد از درمان و از بین بردن سنگ سیستم دستگاه ادراری
  • عود سنگ سیستم ادراری بعد از یک مدت طولانی

درمان درد پهلو در بیماران مبتلا به سنگ ادراری

تسکین درد، اولین قدم درمانی در بیماران مبتلا به درد پهلو می باشد. داروهای ضد درد و التهاب(NSAIDS) در بیماران با درد پهلو موثر می باشد. این دسته داروها دارای اثر ضد درد بهتری نسبت به مواد مخدر می باشند، در کوتاه مدت بیماری که این داروها را استفاده می کند، نیازی به استفاده از داروی دیگری نخواهد داشت. برای سنگ هایی که در میزراه (حالب) هستند و انتظار می رود که خود به خود دفع شوند، شیاف یا قرص NSAID مثل (دیکلوفناک) ممکن است التهاب را کاهش داده و مانع از عود شود.

 

برای پرسش و پاسخ از دکتر روی لینک پرسش از دکتر کلیک کنید.

دکتر هوشنگ قوامی جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و ناباروری و ناتوانی جنسی مردان در تهران

0

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر احمد یکشنبه ۱۰ آذر ۹۸( 5 روز پیش) مشاهده پرسش
    سلام دکتر وقت شما بخیر
    بنده متوجه شدم که سنگ کلیه دارم و بعد از سونوگرافی گفتن :
    هیدرونفروز انسدادی در سیستم پیلوکالیسیل مشهود است، در دیستال حالب چپ تصویر سنگی به ابعاد 1.9*3.4 م م مشهود است، بعد از سونوگرافی دو درد شدید و تکرر ادرار هم داشتم که با مسکن رفع شد و بعد دیگه اون نوع درد رو ندارم.
    دکتر الیترال 10 و هیدروکلرونیازید و قطره سنکل تجویز کردن بعد از گذشت 10 روز فکر میکنم هنوز سنگ دفع نشده ، چون برخی اوقات مخصوصا شب ها قبل خواب یه سوزش نوسانی در مجرای الت تناسلی دارم که چند دقیقه طول میکشه
    لطفا راهنمایی کنید چیکار کنم
    چقدر طول میکشه که یک سنگ دفع بشه
    با تشکر از شما.
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی یکشنبه ۱۰ آذر ۹۸( 5 روز پیش)

      تا يك ماه بايد صبر كنيد و روزي يك عدد كپسول تامسولوزين ميل كنيد

    2. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی یکشنبه ۱۰ آذر ۹۸( 5 روز پیش)

      تا يك ماه بايد صبر كنيد و روزي يك عدد كپسول تامسولوزين ميل كنيد

    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر اکبر شنبه ۲۷ مهر ۹۸( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید
    سنگی به اندازه ۸ میل در حالب سمت چپ وجود داشت که با سنگ شکنی در بیمارستان سینا چند بار دفع سنگ داشته ام ولی الان بعد از تقریبا یک ماه باز درد پهلوی چپ دارم ولی در دو سونوگرافی بعد سنگ شکن، سنگی در حالب چپ رویت نشده ایا امکان باقی ماندن سنگ وجود دارد؟ و برای دفع چه کاری باید انجام دهم آیا نیازی به سنگ شکنی مجدد می باشد؟
    جواب آزمایش سنگهای دفع شده را برای شما ارسال نموده ام در صورت امکان لطفا تفسیر آزمایش را به من اطلاع دهید.
    و کسی که سنگ کلیه داشته است امکان اینکه کلیه سنگ سازی داره یا نه چقدره؟
    آیا امکان تشخیص سنگ ساز بودن کلیه هست؟ و روش تشخیص چگونه امکان دارد؟
    با تشکر از شما دکتر محترم
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی شنبه ۲۷ مهر ۹۸( 1 ماه پیش)

      دوباره سونوگرافي انجام شود اگر كليه ورم داشت نشانه سنگ در حالب است و بايد سنگ شكني شود

  • تصویر کاربر مجید جمعه ۱۹ مهر ۹۸( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام و احترام
    پسرم از دو سال پیش که اولین بار دچار سنگ کلیه، درد و نهایتا دفع سنگ شد، هر چند روز یک بار با فاصله های کم چند تا سنگ دفع می کنه، نوع سنگ ها هم صد درصد اسید اوریک، دلیل اینهمه سنگ چیه، ممنون می شم پاسخ بدید...سپاسگزارم
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی جمعه ۱۹ مهر ۹۸( 1 ماه پیش)

      علت نا مشخص است

  • تصویر کاربر محمد سه شنبه ۲۶ شهریور ۹۸( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام . آقای دکتر ممنون از کانال خوبتون
    من مدت یک هفته هست که در قسمت جداره سمت راست آلتم حالت ورم شده است . از دیروز هم که دقت کردم پوست زیر آلت هم علاوه بر آن متورم شده است . از مشورت با پزشک هم عاجزم . علت از چه می تواند باشد ؟
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی سه شنبه ۲۶ شهریور ۹۸( 2 ماه پیش)

      بايد نمونه برداري شود و به پاتولوژي داده شود

  • تصویر کاربر مریم سه شنبه ۲۶ شهریور ۹۸( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام وقت بخیر با سلامتی روز افزون برای شما،بنده سنگ ۱۱میلی در کلیه سمت راستم دارم در حالب۲بار سنگ شکن کردم ،دیروز به علت درد شدید در کلیه وشکم سی تی اسکن کردم بازم سنگ بود ونشکسته بود ،ولی امروز اصلا درد ندارم دفع سنگ مشاهده نشد،اگه ممکنه راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی سه شنبه ۲۶ شهریور ۹۸( 2 ماه پیش)

      براي دفع سنگ مايعات زياد خورده شود

  • تصویر کاربر باقری پنجشنبه ۱۴ شهریور ۹۸( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    باسلام ووقت بخیر
    بنده 38ساله هستم ودچاربیماری زودانزالی هستم ودرنزدیکی باهمسرم سریع دچارانزال زودرس میشم واین کاررابرای من سخت کرده است وسوال دیگراینجانب درموردسنگ کلیه است که هرزگاهی سنگی کوچک رادفع میکنم ولی احساس دردی درناحیه کلیه ندارم ممنون میشم ازراهنمایی شما
    باتشکراکبرهستم ازتهران
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی پنجشنبه ۱۴ شهریور ۹۸( 3 ماه پیش)

      يك عد قرص پاروكستين. به مدت سه ماه براي زود انزالي

  • تصویر کاربر نوشین چهارشنبه ۶ شهریور ۹۸( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام اینجانب سنگ کلیه 5 میلی دارم که سنگ در حالب تحتانی افتاده و گیر کرده و درد ندارم .دارو گیاهی استفاده می کنم که این دارو رو دکتر تضمینی بهم داده از شب اول شروع دارو تا الان که سه روز میگذره لخته خون دفع میشه ممنون میشم اگه راهنمایی کنید که آیا همین لخته های خون دفع شده سنگ خرد شده می باشد یا نه ؟
    با تشکر و سپاس فراوان
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی چهارشنبه ۶ شهریور ۹۸( 3 ماه پیش)

      جواب دادم

    2. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی چهارشنبه ۶ شهریور ۹۸( 3 ماه پیش)

      جواب دادم

    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر بهشاد چهارشنبه ۶ شهریور ۹۸( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با عرض سلام و ادب
    من حدود دو سال پیش سنگ دفع کردم و از همون موقع به بعد یه درد خفیف در قسمت پهلوی چپم دارم که بیشتر زمانی که سردم میشه شدید تر میشه. چند روزی هم هست که دردش بیشتر شده.شبها هم دردش اضافه میشه.سونوگرافی انجام دادم گفتن مشکلی نداری
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی چهارشنبه ۶ شهریور ۹۸( 3 ماه پیش)

      درد عضلاني است

  • تصویر کاربر معصومی چهارشنبه ۶ شهریور ۹۸( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید
    حدود 45 روز قبل با انجام سونوگرافی متوجه سنگ 7 میل در 3 سانتی حالب سمت چپ شده و با انجام سی تی اسکن در همین قسمت سنگ 5 میل تشخیص داده شد و با مراجعه به پزشک و مصرف دارو بعد از این مدت دوباره با درد کلیه و مراجعه به پزشک و انجام سونوگرافی متوجه سنگ 8 میل در حالب میانی چپ شده و پزشک قطره سنکل را تجویز کرده و به مدت یک هفته دستور مصرف داده شده و بعد از یک هفته جهت سنگ شکن گفتن به بیمارستان سینا مراجعه کنم در ضمن مصرف قرص تامسولوسین برای دفع سنگ کلیه مناسب میباشد؟ چون بعد از مصرف 40 روزه با دستور پزشک سنگ کوچک نشده حتی در سونوگرافی جدید بزرگتر تشخیص داده شده فقط جابه جایی سنگ دیده میشود
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی چهارشنبه ۶ شهریور ۹۸( 3 ماه پیش)

      تي يو ال بايد انجام شود

  • تصویر کاربر jam پنجشنبه ۳۱ مرداد ۹۸( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    دکتر عزیز سلام. ممنون میشم راهنمایی بفرمایید که در مورد سنگ کلیه اورات آمونیوم چه باید بکنم (سنگ شکن به توصیه شما انجام شد )و چه توصیه ای جهت پیشگیری دارید . و احیانا دارو یا خوراک خاصی اثر گذار هست؟
    سپاس
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی پنجشنبه ۳۱ مرداد ۹۸( 3 ماه پیش)

      پيشگيري ندارد

درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر