آیا سرطان بیضه کشنده است؟

فهرست مطالب
سرطان بیضه، زمانی که سلولهای بیضه غیرطبیعی(سرطانی) شوند، به عنوان یک بیماری ظاهر می شود. سرطان ممکن است در یک یا دو بیضه بوجود آید. سن ابتلا به سرطان بیضه 30 تا 35 سالگی است. دو نوع سرطان وجود دارد، سمی نوما و غیرسمی نوما.

علائم سرطان بیضه

علت سرطان در بیضه ها ناشناخته است ولی عواملی که فرد را در شانس و ریسک ابتلا به سرطان بیضه قرار می دهد، بیضه های نزول نکرده، موارد غیرطبیعی مادرزادی در کلیه و آلت تناسلی و سابقه سرطان بیضه در فامیل می باشند. سرطان در بیضه ها اغلب توسط بیمار بصورت یک توده یا تورم در بیضه تشخیص داده می شود.

  • از مشخصه های سرطان بیضه ، بزرگی بیضه، معمولا بدون درد می باشد ولی گاهی درد در بیضه، درد ناحیه کشاله ران و تجمع مایع در کیسه بیضه(اسکروتوم) دیده می شود. تشخیص سرطان بیضه توسط بیمار و انجام سونوگرافی می باشد.
  •  درجه نفوذپذیری سرطان در بدن به غدد لنفاوی شکم و سینه می باشد که با سی تی اسکن و MRI قابل تشخیص است.
  • بعضی سرطان های بیضه از خود ماده ای ترشح می کند که وارد خون شده و با اندازه گیری این ماده در خون نوع سرطان را قبل ازعمل می توان تشخیص داد و به آن (TUMOR MARKER)گویند.
  • تقسیم بندی درجه بندی سرطان از صفر تا سه می باشد. درجه 3 سرطان بسیار پیشرفته است.
  • علائم بیمار به صورت درد پایین شکم یا کشاله ران، احساس سنگینی در کیسه بیضه(اسکروتوم)،بزرگی و تورم بیضه و از بین رفتن بیضه می باشد.

سرطان بیضه

  • درمان بر حسب نوع سرطان تفاوت می کند. 4 نوع درمان استاندارد شامل اشعه درمانی، شیمی درمانی، پیگیری بیمار . جراحی وجود دارد.
  • چون بعد از درمان شانس عود سرطان وجود دارد، بیمار باید مورد پی گیری قرار گیرد، در صورت عود سرطان، شیمی درمانی و جراحی تواما ” باید صورت گیرد.
  • پیش آگهی بر حسب نوع سرطان، درجه نفوذپذیری(دست اندازی سرطان) و تعداد و اندازه غدد لنفاوی گرفتارشده شکم دارد.

آیا سرطان بیضه کشنده است؟

سرطان بیضه از دسته سرطان هایی است که در صورت تشخیص در مراحل اولیه به راحتی قابل درمان است و بیمار می تواند طول عمر عادی داشته باشد. این سرطان حتی در مراحل پیشرفته نیز قابل درمان است اما تاثیرات دائمی بر کیفیت زندگی جنسی بیمار می تواند بگذارد.

بقای سرطان بیضه

میزان بقا در بیماران مبتلا بیش از 96 درصد است که همین امر نشان دهنده درصد بسیار کم مرگ بر اثر سرطان بیضه است.

سرطان بیضه و ناباروری

درمان ممکن است باعث اختلال جنسی شود و چنانچه بیمار نیاز به پرتو درمانی یا شیمی درمانی داشته باشد،عوارض این مورد جداگانه است. پس از تشخیص سرطان در بیضه و در صورت خواست بیمار برای تولید مثل در آینده می توان اسپرم وی را در بانک اسپرم ذخیره کرد تا در آینده بتواند برای فرزندآوری اقدام کند.

همچنین در صورت لزوم مراحل درمان ممکن است به سمت برداشتن یک بیضه به طور کامل ختم شود. از این رو توصیه می شود که فرد پیش از اقدام به درمان راهکار های پیشنهادی برای باروری را به کمک پزشک متخصص مدنظر بگیرد.

از مشکلات دیگر گزارش شده پس از درمان سرطان، ناتوانی یا ضعف جنسی در بیمار است که در گام اول ریشه در مشکلات روانشناختی و ضعف ناشی از درمان های طولانی مدت دارد. همچنین در صورت برداشته شدن بخشی از بافت بیضه و نتاحیه اطراف ممکن است باعث گشاد شدن عروق خونی ناحیه تناسلی و ضعف در توانایی جنسی بیمار بشود.

مراحل سرطان در بیضه ها

تمام سرطان های بیضه از سلول های زاینده در بیضه شروع می شود. دو نوع سرطان سلول های زاینده (سلول ژرم) وجود دارد که سمی نوما و غیر سمی نوما نامیده می شود. این دو نوع سرطان بطور متفاوتی رشد کرده و باعث دست اندازی و متاستاز می شوند و درمان آنها نیز متفاوت است. نوع غیر سمی نوما در مقایسه با سمی نوما بسرعت رشد و پیشرفت می کند. سرطانهای سمی نوما به اشعه درمانی بخوبی پاسخ درمانی نشان می دهند.

ممکن است سرطان بیضه مخلوطی از سمی نوما و غیر سمی نوما باشد، بنابراین در چنین مواردی درمان سرطان غیر سمی نوما باید صورت گیرد.

  • شخصی که شانس مبتلا شدن به یک بیماری را داشته باشد، به آن ریسک فاکتور می گویند. داشتن ریسک فاکتور بمعنی این نیست که شخص مبتلا به سرطان می شود و نداشتن ریسک فاکتور هم به معنی این نیست که مبتلا به سرطان نمی شود.

اگر شانس ابتلا به این سرطان  را در خود می بینید در موارد ذیل با پزشک خود مشورت کنید:

  1. اگر سابقه عدم نزول بیضه نکرده داشته اید.
  2. اگر رشد بیضه بطور غیرطبیعی داشته اید.
  3. اگر سابقه سرطان بیضه داشته اید.
  4. اگر سابقه سرطان بیضه در فامیل، بخصوص پدر یا برادر سرطان داشته اند.
  5. اگر بزرگی بیضه یا تورم بیضه پیدا کنید.
  6. درد مبهم در پایین شکم حس کنید.
  7. تجمع مایع بطور ناگهانی در کیسه بیضه(اسکروتوم)

سرطان بیضه

تشخیص سرطان بیضه

  1. معاینه بیمار به منظوربررسی بزرگی بیضه و یا وجود غده در شکم
  2. انجام سونوگرافی بیضه و سی تی اسکن شکم و ریه
  3. انجام آزمایش خون برای بررسی بعضی مواد که از بعضی از سرطان ها ترشح می شود و وارد خون می شود و به آن مارکر سرطان گویند نظیر:
  • آلفا فیتو پروتئین (AFP)
  • بتا گونادوتروپین کوریونیک (B-HCG)

این دو آزمایش قبل از خارج کردن بیضه باید انجام شود و سپس عمل جراحی با شکاف دادن در ناحیه کشاله ران و خارج کردن بیضه از کشاله ران صورت گیرد. پس از خارج کردن بیضه بمنظور بررسی دست اندازی و متاستاز سرطان به سایر قسمتهای بدن باید عکس سینه، سی تی اسکن و ام آرای شکم انجام شود. چنانچه غدد لنفاوی شکم گرفتار شده باشد، در سرطان های غیر سمی نوما باید غدد لنفاوی از طریق عمل جراحی خارج شوند، در صورتیکه در نوع سمی نوما غدد لنفاوی گرفتار باشد، اشعه درمانی کفایت می کند.

برای پی گیری بیمار به منظور اینکه آیا درمان جراحی موفقیت آمیز بوده یا خیر، باید آزمایش خون برای آلفافیتوپروتئین و کوریونیک گونادوتروپین انجام شود. چنانچه آزمایش خون موارد فوق را نشان دهد بیانگر این است که بعد از عمل، سرطان عود کرده و یا عمل بخوبی انجام نشده و سرطان در جای دیگری از بدن وجود دارد، که باید مشخص شود.

وقتی سرطان به جاهای دیگر بدن دست اندازی کند، به آن متاستاز گویند. اگر بعد از عمل، آزمایش خون مثبت شود ممکن است سرطان به ریه متاستاز داده است.

چه کسانی بعد از درمان سرطان پیش آگهی خوبی دارند؟

در مورد سرطان های غیر سمی نوما اگر موارد زیر وجود داشته باشد

  1. سرطان محدود به بیضه یا در غدد لنفاوی شکم (رتروپریتون) باشد.
  2. سرطان به ریه متاستاز نداده باشد.
  3. مواد ترشح کننده سرطان به مقدار کم در خون وجود داشته باشد.

در مورد سرطان سمی نوما موارد زیر باشد

  1. سرطان به اورگانها متاستاز نداده باشد.
  2. مقدار AFP در آزمایش خون طبیعی باشد و BHCG و LDH هر مقدار که در خون وجود داشته باشد.

درمان سرطان بیضه

در مراحل اولیه سرطان یا STAGE 0 شامل:

  1. اشعه درمانی
  2. پی گیری بیمار
  3. خارج کردن بیضه (اورکیکتومی)

در مرحله بعدی یا STAGE 1

بر اساس اینکه نوع سرطان سمی نوما یا غیرسمی نوما باشد، درمان فرق می کند.

اگر سمی نوما باشد شامل:

  1. برداشتن بیضه با پی گیری دقیق بیمار
  2. اگر بیمار درمان بسیار جدی بخواهد، برداشتن بیضه و شیمی درمانی می باشد

و اگر غیر سمی نوما باشد شامل:

  1. برداشتن بیضه و پی گیری طولانی مدت
  2. برداشتن بیضه و غدد لنفاوی شکم (رتروپریتون) با پی گیری طولانی
  3. بعد از جراحی، شیمی درمانی برای بیمارانی که شانس عود سرطان در آنها وجود دارد.

STAGE 2 سرطان بیضه

اگر سرطان سمی نوما باشد درمان شامل :

  1. اگر تومور 5 سانتی متر یا کوچک تر باشد، جراحی برداشتن بیضه و اشعه درمانی به غدد لنفاوی لکن وشکم و یا جراحی برداشتن بیضه و غدد لنفاوی شکم.
  2. اگر بزرگتر از 5 سانتی متر باشد برداشتن بیضه با اشعه درمانی و شیمی درمانی و پی گیری طولانی مدت است.

درمان غیر سمی نوما STAGE 2 :

  1. برداشتن بیضه و غدد لنفاوی و پی گیری طولانی
  2. برداشتن بیضه و غدد لنفاوی و سپس اشعه درمانی و شیمی درمانی

درمان عود سرطان در بیضه

  1. اشعه درمانی و شیمی درمانی
  2. تجویز مقدار زیاد شیمی درمانی
  3. برداشتن سرطان عود شده، اگر پس از دو سال عود کرده باشد و یا سرطان در یک محل عود کرده باشد.

برای پرسش و پاسخ از دکتر روی لینک پرسش از دکتر کلیک کنید.

دکتر هوشنگ قوامی متخصص اورولوژی در تهران

دکتر هوشنگ قوامی

اینجانب دکتر هوشنگ قوامی بورد تخصصی جراحی کلیه ، مجاری ادراری و ناباروری مردان را در سال 63 اخذ نموده ام و پس از گذراندن امتحان تخصصی و گرفتن  دانشنامه از دانشگاه اصفهان شروع به کار کردم.

  • تصویر کاربر علی چهارشنبه ۳ بهمن ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 368 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر من یک هفته هست که در زمان نزدیکی حالت ارگانیسم میشوم و اون حالت لذت میشوم ولی اصلا منی بیرون نمیاد و خودم هم قرص تامسولین استفاده میکنم الان نزدیکه ۸ ماهه پروستات اندازه اش هم ۲۷ هستش ولی تو این ۸ ماه کلا خوب بود هیچ مشکلی نداشتم ولی الان یه هفته هست که منی بیرون نمیاد
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی چهارشنبه ۳ بهمن ۹۷( 7 سال پیش)

      به علت تامسولوزين است

  • تصویر کاربر ars.saeedi چهارشنبه ۳ بهمن ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 372 مشاهده پرسش
    سلام دکتر من الان ۲۰ سالمه من از ۱۵ سالگی که جرعت کردم دست به بیضه هام بزنم احساس کردم یکی از ا ن یکی یک سانت بزرگتر و بنظر قوامش سفت تره واقعا ناراحتم چون میترسم سرطان باشه ..اون یکی که بزرگه پوست بیضه سمت خودش ضخیم شده گاها درد هم دارم در کشاله ران و قبلا یه ضربه محکم تو دوم راهنمایی دوستم زد تو بیضم که همون موقع خوب شدم و الان خیلی از سرطان میترسم نمیدونم شاید از اون موقع بیضه هام سرطان گرفتن الان خیلی پیشرفت کرده اقای دکتر من چند روزه نفس تنگی گرفتم که رفتم دکتر و بهم امپول بتا داد با چند تا قرص که بهترم من وزنم ۱۵۰ کیلو هست یکی از سینه هام چتد وقته متوجه شدم از اون یکی بزرگتره نمیدونم تازگیا شده یا خیلی وقته ولی فک کنم خیلی وقته شنیده بودم نفس تنگی و رشد سینه ها از علاعمشه نمیدونم خیلی میترسم واقعا زندگی نمیتونم بگم لطفا نگرانمیمو برطرف کنید
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی چهارشنبه ۳ بهمن ۹۷( 7 سال پیش)

      اصلا فكر سرطان نكنيد واز بيضه ها سونوگرافي كنيد 

    2. تصویر کاربر ars.saeedi چهارشنبه ۳ بهمن ۹۷( 7 سال پیش)
      چشم من سونو میکنم اما طبق گفته شما احتمال سرطان وجود نداره درسته؟؟؟
    3. تصویر کاربر ars.saeedi چهارشنبه ۳ بهمن ۹۷( 7 سال پیش)
      دکتر ممکنه باعث عقیمی بشه
    4. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی چهارشنبه ۳ بهمن ۹۷( 7 سال پیش)

      خير سرطان نيست و طبيعي مي شود 

    5. نمایش سایر 3 پاسخ
  • تصویر کاربر امین چهارشنبه ۳ بهمن ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 481 مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید من ۲۵ روزه عمل تنگی مجراری کرده ام الان هم مثانه ام تنبل شده است الان برگشت انزال دارم ۲۶ سالمه و مجرد هستم
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی چهارشنبه ۳ بهمن ۹۷( 7 سال پیش)

      جنبه فكري و ذهني دارد خود به خود خوب مي شود 

  • تصویر کاربر مسعود شنبه ۶ بهمن ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 350 مشاهده پرسش
    سلام آقاي دكتر خسته نباشيد
    من حدود ٣هفته پيش درد شديدي تو بيضه راستم داشتم و بعد ٢ روز خوب شد قبلا هم چند بار بيضه چپم درد ميگرفت ولي ظرف ٢ساعت خوب ميشد ولي اين مورد چون خيلي طول كشيد رفتم دكتر و سونوگرافي انجام دادم كه بعدش دكتر گفت اپيديديميت حاد دارم و گفت كه كهنه شده و بايد ببينيم به دارو جواب ميده غير اينصورت بايد عمل بشه كه امكان ناباروري هست
    داروي لووفلوكساسين ٥٠٠ و ديكلوفناك سديم داده بهم الان يك هفتست كه دارم ميخورم و بعضي وقت ها احساس سوزش در بيضه و در كشاله ران رو دارم.
    آقاي دكتر ممنون ميشم راهنماييم كنيد كه با اين داروها خوب ميشه؟ آيا احتمال ناباروري هستش؟چه كارهايي بايد انجام بدم و خودارضايي هم ممكنه باعث بوجود اومدن اين مشكل باشه؟ با تشكر
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی چهارشنبه ۳ بهمن ۹۷( 7 سال پیش)

      درمان درست انجام مي شود خود ارضايي را ترك كنيد 

    2. تصویر کاربر مسعود چهارشنبه ۳ بهمن ۹۷( 7 سال پیش)
      آقاي دكتر امكان ناباروري هست؟ به نظرتون خوب ميشه با اين داروها؟
    3. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی شنبه ۶ بهمن ۹۷( 7 سال پیش)

      امكان ناباروري نيست خوب مي شويد

    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر رضا چهارشنبه ۳ بهمن ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 379 مشاهده پرسش
    باسلام
    سي و پنج ساله هستم
    يكي دوماهي ميشه كه اختلال در نعوظ رو احساس ميكردم
    اما الان نعوظ ضعيفي دارم كه به هنگام نزديكي هم كاملاًااز بين نيره
    طبق از مايشي كه دادم دكتر گفته ديابت داريد
    ولي تاثير ديابت به اين زودي نشون داده نميشه
    قرص امفروديت استفاده ميكنم لطفاً راهنمايي كنيد
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی چهارشنبه ۳ بهمن ۹۷( 7 سال پیش)

      يك ساعت قبل از نزديكي يك عدد قرص تادالافيل مي كنيد

  • تصویر کاربر سپهر چهارشنبه ۳ بهمن ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 427 مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر. من پسر هستم و ۲۲ سالمه اطراف و روی سر آلتم جوشهای کوچکی به رنگ پوست زده و مدتی احساس میکنم تعدادش در حال افزایشه. آیا خطرناکه؟ درمانش چیه؟ برای مراجعه به پزشک باید به اورولوژیست مراجعه کنم یا متخصص پوست؟
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی چهارشنبه ۳ بهمن ۹۷( 7 سال پیش)

      به متخصص پوست

  • تصویر کاربر داریوش چهارشنبه ۳ بهمن ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 358 مشاهده پرسش
    سلام
    دچار اختلال نعوذ وزود انزالی هستم
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی چهارشنبه ۳ بهمن ۹۷( 7 سال پیش)

      براي نعوظ يك عدد قرص تادالافيل يك ساعت قبل از نزديكي وروزي يك عدد قرص پاروكستين به مدت سه ماه براي زود انزالي

  • تصویر کاربر حمید. چهارشنبه ۳ بهمن ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 343 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر دیروز پدرم سونداژ کردن که مجرا زخم شد مقداری خون درادراربود اما امروز نیست ولی از کنار لوله سوند عفونت خارج میشه میخواستم بپرسم چون زخم داره باوجود عفونت مجرا چه آنتی بیوتیکی بهش بدیم؟
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی چهارشنبه ۳ بهمن ۹۷( 7 سال پیش)

      نيازي به أنتي بيوتيك نيست 

  • تصویر کاربر عباسی چهارشنبه ۳ بهمن ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 381 مشاهده پرسش
    با سلام و خداقوت خدمت جناب دکتر
    بنده ۲۰ سالمه و یه مدته بیضه سمت چپم لمس درد ناک داره و کمی از سمت راست کوچک تر و بالاتره.
    خودارضایی م دارم
    دفع ادرار مشکلی چندانی ندارم
    و مکرر ادرارم اندکی.
    ممنونم از راهنماییتون
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی چهارشنبه ۳ بهمن ۹۷( 7 سال پیش)

      سونوگرافي كنيد و به اورولوژيست مراجعه كنيد چون نياز به معاينه است 

  • تصویر کاربر مصطفی چهارشنبه ۳ بهمن ۹۷( 7 سال پیش) تعداد بازدید: 350 مشاهده پرسش
    قبلا کراتین 1/48....ولی گیاه هفت بند مصرف کردم..الان 1/70است.. ...آیا علت از آن است؟؟!
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی چهارشنبه ۳ بهمن ۹۷( 7 سال پیش)

      نمي دانم ولي به نفرولوژيست مراجعه كنيد 

درحال دریافت اطلاعات
  • تصویر کاربر س یکشنبه ۱۳ فروردین ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 584 مشاهده پرسش
    با سلام، من حدود یک ماه قبل با درد بیضه راست مواجه شدم، پس از مراجعه به متخصص و انجام سونو گرافی، تشخیص بر عفونت دادن،و آنتی بیوتیک تجویز نمودن، ولی همچنان تورم و درد در بیضه راست دارم، حتی سه بار به متخصص مراجعه کردم، آزمایش خون و ادرار و حتی آزمایش اسپرم گرفتن، ولی الان هم تاوانکس می خورم بهتر نشدم ، خواهشا راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی یکشنبه ۱۳ فروردین ۹۶( 9 سال پیش)
      با سلام شما مشخصات سن و تآهل خود را ذکر نکرده اید به هر حال شما به بیماری پروستاتیت مزمن احتقانی مبتلا هستید ضمن حفظ آ رامش فکری و عدم نگرانی دستورات ذیل را انجام دهید تا بهبودی حاصل شود .
      1- روزی دو بار هر بار 15 دقیقه در آب گرم بنشینید به مدت دو هفته
      2- عمل جنسی داشته باشید
      3-از خوردن غذاهای تند خوداری کنید
      4- ادرار خود را زودتر تخلیه کنیدی
      5- شیاف ایندومتاسین صد میلی گرم روزی یک بار گذاشته شود
      6-مصرف آنتی بیوتیک به مدت 4 هفته
      7- از انجام کارهای سنگین خودداری شود
  • تصویر کاربر بهروز یکشنبه ۱۳ فروردین ۹۶( 9 سال پیش) تعداد بازدید: 530 مشاهده پرسش
    با عرض سلام مجدد و تشکر از شما بابت پاسخ. همونطور که عرض کردم وقتی درد شروع میشه در بالای بیضه سمت چپ حالتی مانند تورم نیز ایجاد میشود که بسیار حساس میباشد البته بعد از انجام عمل جنسی از بین میره و درد نیز بطور تدریجی از بین میره آیا ایجاد شدن این تورم هم نشأت گرفته از التهاب پروستات میباشد ؟
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی یکشنبه ۱۳ فروردین ۹۶( 9 سال پیش)
      بله از علائم مهم ان می باشد
  • تصویر کاربر سرکوت جمعه ۱۶ تیر ۹۶( 8 سال پیش) تعداد بازدید: 540 مشاهده پرسش
    سلام
    من 19 سالمه با فشار دادن بیضم چپ درد میگره ولی با همان فشار برای بیضه راست مشکلی نیست
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی سه شنبه ۲۴ اسفند ۹۵( 9 سال پیش)
      با تشکر شما درد بیضه ندارید. زایده بالای بیضه به نام اپی دیدیم وجود دارد کا التهاب دارد و باید درمان شود ۱-داروی ضد التهاب ۲-خوردن انتی بیوتیک به مدت ۴ هفته ۳-انجام عمل جنسی ۴-عدم انجام کارهای سنگین ۵-نشستن در اب گرم به مدت ۱۵ دقیقه هر روز به مدت ۱۰ روز
    2. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی جمعه ۱۶ تیر ۹۶( 8 سال پیش)
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
مقالات مرتبط
فتق بیضه

اگر فتق بیضه عمل نشود چه می‌شود؟ | ۷ عارضه خطرناک + هشدار

درمان درد بیضه چپ و زیر شکم

درمان درد بیضه چپ و زیر شکم؛ ۵ علت اصلی و راهکارهای فوری

درد خفیف بیضه سمت راست

درد خفیف بیضه سمت راست: علت و راهنمای کامل (آیا خطرناک است؟)