انواع سنگ کلیه و تشخیص آن

سنگ های سیستم دستگاه ادراری یا همان سنگ کلیه زمانی تشکیل می شوند که حجم ادرار کم شود و مواد تشکیل دهنده سنگ در ادرار افزایش یابد. خوردن مایعات کم و در نتیجه کاهش مایعات بدن شانس ابتلا به سنگ ها را افزایش می دهد.

۱ نفر از ۲۰ نفر در طول زندگی خود مبتلا به سنگ کلیه و یا سنگ های سیستم ادراری می شود. در بعضی شرایط پزشکی نظیر نقرس در فرد و بعضی داروها، شانس بیمار برای ابتلا به سنگ کلیه بالا می برد. سنگ کلیه اگر زود درمان شود، ضایعه ای به کلیه نمی رساند.

خوردن غذای کم نمک،پروتئین های حیوانی، کلسیم و اگزالات مانع از تشکیل سنگ کلیه می شود.

انواع سنگ کلیه

  1. سنگهای اسیداوریکی : با کم خوردن پروتئین های حیوانی شانس ابتلا به سنگ اسید اوریکی کاهش می یابد.
  2. سنگ های فسفات کلسیم : کم خوردن نمک ، پروتئین، کلسیم باعث کاهش شانس سنگ سازی می شود.
  3. سنگ های اگزالات کلسیم : خوردن کمتر نمک، پروتئین؛ اگزالات باعث کاهش سنگ فوق می شود.

سدیم در نمک و فلفل وجود دارد. نمک در سوپ، کنسرو، غذاهای بسته بندی شده و  FAST FOOD سبزیجات و گوشت وجود دارد.

شیوع و شانس سنگ کلیه در دنیا رو به افزایش است. تغییر در رژیم غذایی ممکن است، کلید اصلی در جلوگیری از تشکیل سنگ کلیه باشد. شیوع و شانس این سنگ ها از سال ۱۹۶۴ تا ۱۹۷۲ دو برابر شده است. با سن، نژاد شیوع و شانس ابتلا به سنگ کلیه تفاوت می کند. سن شیوع سنگ های کلیه ۳۰-۵۰ سالگی می باشد. تشکیل سنگ به فاکتورهای محیطی و ژنتیکی ارتباط دارد.

عکس رادیوگرافی سنگ کلیه

فاکتورهای محیطی شامل رژیم غذایی، آب و هوا هستند. غذاهای ذرت دار شانس ابتلا به سنگ کلیه  را بالا می برد. افزایش درجه حرارت محیط باعث تشکیل سنگ کلیه می شود. شیوع سنگ کلیه را در سربازان آمریکایی که به هنگام جنگ کویت اعزام شده بودند گزارش کرده اند. افزایش سنگ در سنین بالا کاهش می یابد. دیابت، چاقی، فشار خون، نارسایی مزمن کلیه و بیماری های قلبی عوامل مساعد کننده هستند. سنگ کلیه بر حسب اندازه، محل، مشخصات رادیولوژیکی، علت و اتیولوژی، ترکیب سنگ و شانس عود و برگشت سنگ تقسیم بندی می شوند.

اندازه سنگ ها به ترتیب ۵ میلی متر، ۵ تا ۱۰ میلی متر، ۱۰ تا ۲۰ میلی متر و بیشتر از ۲۰ میلی متر طبقه بندی می شوند. طول میزراه (حالب) بر حسب قد افراد تفاوت دارد، ولی در مورد ۲۵ سانتی متر اتفاق نظر وجود دارد. وقتی سنگ در کلیه تشکیل شد، ۹۰ درصد امکان دفع آن  از میزراه(حالب) وجود دارد. در هنگام دفع سنگ از حالب، درد شدید پهلو (کولیک کلیوی) ایجاد می شود، که تنها راه تسکین درد تزریق مورفین می باشد.

مشخصات سنگ کلیه با عکس رادیوگرافی

با گرفتن عکس ساده شکم، سنگ یا درد کلیه، میزراه، مثانه و گاهی در مجرای ادرار دیده می شود. بر حسب مواد تشکیل دهنده سنگ، ممکن است سنگ در عکس به خوبی یا اصلا دیده نشود.

سنگ هایی که در عکس ها دیده می شوند

  • سنگ های اوگزالات کلسیم دهیدرات
  • کلسیم فسفات
  • کلسیم اوگزالات منو هیدرات

سنگ هایی که بطور ضعیف در عکس دیده می شوند

  • مگنزیم- آمونیوم- فسفات
  • آپتات
  • سیستین

سنگ هایی که در عکس دیده نمی شوند

  • سنگ های اسید اوریک
  • اورات آمونیوم
  • گزانتین
  • سنگ های ایجاد شده بعلت بعضی داروها
درمان سنگ کلیه
این سنگ شاخ گوزنی کلیه چپ بیمار ۵۰ ساله است که قرار بوده است کلیه وی را خارج کنند که اینجانب سنگ های او را خارج کرده و پس از عمل عکس رنگی کلیه گرفته شده است و کلیه وی به خوبی کار به کار افتاده است.

علت و عوامل ایجادکننده سنگ کلیه

  • عفونت
  • عوامل غیرعفونی
  • اختلالات ژنتیک
  • بعضی داروها
  • بیماری های هیپرپاراتیروئیدیسم، نفروکلسیوز، بیماریهای گوارشی(کرون،سوء تغذیه،برداشتن قسمتی از روده و هیپراوگزالوریا
  • تنگی محل اتصال حالب به لگنچه (حفره ای در کلیه که ادرار در آن جمع می شود)
  • تنگی حالب
  • برگشت ادرار به کلیه ها
  • کلیه های نعل اسبی
  • اسیدوز کلیوی

سنگ هایی که در زمینه اختلال ژنتیک بوجود می آیند، سیستین و گزانتین می باشند. سنگ های عفونی مثل سنگ آمونیوم اورات و غیرعفونی مثل اوگزالات کلسیم هستند. جنبه های متابولیک در تشکیل سنگ های سیستم دستگاه ادراری (سنگ کلیه) بسیار با اهمیت می باشد.

سنگ های کلیه

چه کسانی در معرض و شانس ابتلا به سنگ کلیه هستند؟

وضعیت شانس و ریسک تشکیل سنگ کلیه موضوع مهمی است، چون احتمال عود و رشد سنگ وجود دارد و درمان داروئی لازم الاجرا می باشد. ۵۰ درصد افراد مستعد سنگ سازی یک بار در طول عمر خود مبتلا به عود سنگ می شوند. بیماری عود سنگسیستم ادراری(سنگ کلیه)در بیش از ۱۰ درصد بیماران مشاهده می شود. بچه ها و افراد جوانی که دچار سنگ سیستم ادراری می شوند، درمعرض شانس ابتلا به عود سنگ می باشند. سنگ هایی که در زمینه عفونت مثل سنگ های اسید اوریکی و سنگ های ارثی بوجود می آیند؛ شانس عود درآنها بالا می باشد.

تشخیص سنگ کلیه

بیمارانی که مبتلا به سنگ های ادراری هستند، ممکن است به علت درد پهلو (کولیک کلیوی)، تهوع، استفراع و گاهی اوقات تب مراجعه کنند و ممکن است بدون هیچگونه علامتی باشند. برای تشخیص بیماری، بررسی استاندارد و قابل قبول، گرفتن شرح حال و امتحان بالینی بیمار الزامی باشد. تشخیص کلینیکی به گرفتن عکس امکان پذیر می باشد. چنانچه سونوگرافی در دسترس باشد، باید به عنوان اولین قدم تشخیصی مورد استفاده قرار گیرد. اگر درد تسکین یابد، ارزیابی های تصویری نباید به تاخیر افتد.

سونوگرافی در حدود ۸۵ تا ۱۰۰ درصد دقیق می باشد. عکس ساده ۷۰ تا۸۰ درصد اختصاصی می باشد. سی تی اسکن بدون تزریق برای تشخیص وجود سنگ استاندارد بوده و جایگزین عکس رنگی تزریقی شده. اگر سی تی اسکن بدون تزریق ، سنگ نشان نداد، باید به فکر علت دیگری برای درد بیمار شد و علت آن بررسی شود. سی تی اسکن در مقایسه با عکس رنگی ۱۰۰ درصد دقیق تر می باشد.

سی تی اسکن با ماده حاجب سنگ های بزرگتر از ۳ میلی لیتر را ۱۰۰ درصد تشخیص می دهد.

تجزیه و آنالیز سنگ در تمام بیماران باید انجام شود.

تجزیه سنگ برای بار دوم در موارد ذیل انجام می شود

  • عود سنگ در حالیکه بیمار تحت درمان برای پیشگیری می باشد
  • عود سریع و زودرس بعد از درمان و از بین بردن سنگ سیستم دستگاه ادراری
  • عود سنگ سیستم ادراری بعد از یک مدت طولانی

درمان درد پهلو در بیماران مبتلا به سنگ ادراری

تسکین درد، اولین قدم درمانی در بیماران مبتلا به درد پهلو می باشد. داروهای ضد درد و التهاب(NSAIDS) در بیماران با درد پهلو موثر می باشد. این دسته داروها دارای اثر ضد درد بهتری نسبت به مواد مخدر می باشند، در کوتاه مدت بیماری که این داروها را استفاده می کند، نیازی به استفاده از داروی دیگری نخواهد داشت. برای سنگ هایی که در میزراه (حالب) هستند و انتظار می رود که خود به خود دفع شوند، شیاف یا قرص NSAID مثل (دیکلوفناک) ممکن است التهاب را کاهش داده و مانع از عود شود.

 

برای پرسش و پاسخ از دکتر روی لینک پرسش از دکتر کلیک کنید.

دکتر هوشنگ قوامی جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و ناباروری و ناتوانی جنسی مردان در تهران

0

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر معصومه شنبه ۱۸ خرداد ۹۸( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشيد
    من خانمي ٥٥ ساله هستم،هفته ي پيش به دليل سوزش و تكرر ادرار و عدم تخليه ي كامل ادرار به صورت قطره قطره و همچنين درد پهلوو اسهال به اورژانس مراجعه كردم و تزريق آمپول ديازپام و كترولاك دردم اروم شد،و سونوگرافي نشون داد كه هيدرونفروز خفيف تا متوسط كليه چپ دارم ،ولي سنگي مشهود نبود،برام قرص هاي سيپروفلوكساسين و مترونيدازول و فنازوپيريدين تجويز كردن،تا يه هفته اي خوب بودم ولي بعد از يه هفته دوباره علايم برگشته نميدونم چي كار كنم،در ضمن من پارسال هم همينطور بودم ولي فقط يه هفته ،و همون بارسال سي تي انجام دادم گفتن همه چي نرماله ،اگه ممكنه راهنماييم كنيد با تشكر
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی چهارشنبه ۱۵ خرداد ۹۸( 4 ماه پیش)

      Ct اسكن شكم بدون تزريق انجام شود

    2. تصویر کاربر معصومه چهارشنبه ۱۵ خرداد ۹۸( 4 ماه پیش)
      با تشكر از پاسختون،آقاي دكتر يه سوال ديگه داشتم،ميشه به جاي سي تي اسكن با توجه به اشعه ي زيادي كه داره ام ار اي انجام بدم؟!
    3. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی شنبه ۱۸ خرداد ۹۸( 4 ماه پیش)

      نمي شود

    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر احسان جمعه ۱۰ خرداد ۹۸( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام جناب دکتر
    مادر بنده که نارسایی قلبی با ef 20 درصد و کراتین بین 1.5 تا 2 متغیر و اوره حدود ۵۹ اگر هنگام تنفس بوی ماهی بدهد نشانه خطرناکی ست یا همیشه بوی ماهی دهان نشانه بیماری کلیوی خطرناک است
    البته یکم تیرماه نوبت داریم مطب شما ولی کمی نگرانم سوال پرسیدم.
    البته حدود دوسالی هست که این اعداد در نوسان هستن
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی جمعه ۱۰ خرداد ۹۸( 4 ماه پیش)

      فعلا طبيعي است

  • تصویر کاربر اسما جمعه ۱۰ خرداد ۹۸( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید
    آقای دکتر یک هفته پیش با درد شدید پهلو به اورژانش مراجعه کردم چون قبلا سونو داشتم و سنگ به قطر 6 میلیمیتر رو نشون داده بود پزشک اورژانش سرم و ضد درد تجویز کرد و فردای آن روز سونو و سی تی رفتم و نتایج رو ارسال می نمایم. البته 3 سال قبل هم سنگ 3 میلی داشتم که دفع شد و الان درد کلیه ندارم ولی درد در قسمت میزراه دارم و الان فقط قطره سنکل با نصف قرص هیدروکلروتیازید رو استفاده میکنم! برای درد در ناحیه میزراه و دفع سنگ چکار میتونم انجام بدم و چه قرصی میتونم استفاده کنم؟ البته قرص رواتینکس رو نتونستم پیدا کنم!
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی جمعه ۱۰ خرداد ۹۸( 4 ماه پیش)

      بايد tul كنيد

  • تصویر کاربر اسما جمعه ۱۰ خرداد ۹۸( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید
    آقای دکتر یک هفته پیش با درد شدید پهلو به اورژانش مراجعه کردم چون قبلا سونو داشتم و سنگ به قطر 6 میلیمیتر رو نشون داده بود پزشک اورژانش سرم و ضد درد تجویز کرد و فردای آن روز سونو و سی تی رفتم و نتایج رو ارسال می نمایم. البته 3 سال قبل هم سنگ 3 میلی داشتم که دفع شد و الان درد کلیه ندارم ولی درد در قسمت میزراه دارم و الان فقط قطره سنکل با نصف قرص هیدروکلروتیازید رو استفاده میکنم! برای درد در ناحیه میزراه و دفع سنگ چکار میتونم انجام بدم و چه قرصی میتونم استفاده کنم؟
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی جمعه ۱۰ خرداد ۹۸( 4 ماه پیش)

      جواب دادم

  • تصویر کاربر پریا یکشنبه ۵ خرداد ۹۸( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    من چهار ماه پیش سنگ شکنی به روش برون اندامی در قسمت لنگچه کلیه چپم انجام دادم سنگم دفع شد و سونوگرافی هم تایید کرد این موضوع رو
    ولی به محض اینکه یه مقدار کار سنگین انجام میدم دوباره در قسمت پهلو سمت چپم درد حس می کنم مثل زمانی که سنگ داشتم آیا این جز اثرات سنگ شکنی ؟ چه مدت طول میکشه که خوب بشه؟
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی یکشنبه ۵ خرداد ۹۸( 4 ماه پیش)

      كمي طاقت داشته باش

  • تصویر کاربر jafari.akbar1985 پنجشنبه ۲ خرداد ۹۸( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام. چند روز پیش درد نسبتا شدیدی در پهلوی سمت راست داشتم که بعد به مثانه نیز کشیده شد و با مراجعه به اورژانس و تجویز سرم. دردم از بین رفت. در سونوگرافی نوشته که سنگ دیده نشده ولی در کلیه سمت راست هیدرونفروز گرید یک مشاهده شده. راه درمانش چیه؟ آیا با دارو میشه حل کرد؟ در ضمن سوزش ادرار هم ندارم.
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی پنجشنبه ۲ خرداد ۹۸( 4 ماه پیش)

      احتمالا سنگ است روزي يك عدد كپسول تامسولوزين ميل كنيد با مايعات فراوان

  • تصویر کاربر فرخنده پنجشنبه ۲ خرداد ۹۸( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سونوگرافی دو سنگ ۴ و ۶ میلی در کالیکس میانی کلیه چپم دیده شد با خوردن داروی گیاهی بعد از یک ماه سی تی اسکن هیچ سنگی را نشان نداد ولی من متوجه دفع سنگها نشده بودم. چون هیچ دردی نداشتم . ممکن سی تی اسکن با وجود سنگ در کلیه انها را نشان ندهد؟ ایا داروی گیاهی تا این اندازه نقش دارد؟
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی پنجشنبه ۲ خرداد ۹۸( 4 ماه پیش)

      سي تي اسكن اشتباه نمي كند

  • تصویر کاربر سارا پنجشنبه ۲ خرداد ۹۸( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام من يكسال و چند ماهه كه درد شديد در كمر پهلو و شكم و كشاله ران ودارم و حتى بعضى مواقع آخرين دنده ام هم درد مى گيره اما سونوگرافى چيزى نشون نداده و از لحاظ زنان هم بررسى كردم دكتر زنان گفت براى زنان نيست
    به تازگى سى تى اسكن بدون تزريق با تزريق و خوراكى انجام دادم تا ديروزش درد شديد داشتم وكلا از درد كج بودم و چند روز خون در ادرار داشتم اما قبل از اسكن چند روز بود ساعتى يك ليوان آب مى خوردم و دردم كمتر شده بود
    جواب سى تى اسكن هيچى نشون نداده وكلا سي تى از شكم و لگن بود خدارو شكر همه چى سالم بود فقط يه كيست ٢٥ ميليمتر نشون داده
    به نظرتون من چى كار كنم
    يكساله كه درگيرم
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی پنجشنبه ۲ خرداد ۹۸( 4 ماه پیش)

      به ارتوپد مراجعه كنيد

  • تصویر کاربر سارا پنجشنبه ۲ خرداد ۹۸( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام من يكسال و چند ماهه كه درد شديد در كمر پهلو و شكم و كشاله ران ودارم و حتى بعضى مواقع آخرين دنده ام هم درد مى گيره اما سونوگرافى چيزى نشون نداده و از لحاظ زنان هم بررسى كردم دكتر زنان گفت براى زنان نيست
    به تازگى سى تى اسكن بدون تزريق با تزريق و خوراكى انجام دادم تا ديروزش درد شديد داشتم وكلا از درد كج بودم و چند روز خون در ادرار داشتم اما قبل از اسكن چند روز بود ساعتى يك ليوان آب مى خوردم و دردم كمتر شده بود
    جواب سى تى اسكن هيچى نشون نداده وكلا سي تى از شكم و لگن بود خدارو شكر همه چى سالم بود فقط يه كيست ٢٥ ميليمتر نشون داده
    به نظرتون من چى كار كنم
    يكساله كه درگيرم
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی پنجشنبه ۲ خرداد ۹۸( 4 ماه پیش)

      جواب دادم

  • تصویر کاربر محمد یکشنبه ۲۹ اردیبهشت ۹۸( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر من از سال 96 تا الان مرتب کلیه راستم سنگ تولید میکند وشش مرتبه عمل لیزر انجام داده ام دیگر خسته شدم و یک بار پی سی ان ال یا همان سوراخ کردن سمت راستم و خروج سنگها سه بار سنگها رو فرستادم آزمایشگاه دو بار آزمایشها مثل هم بودند که از خوردن گوشت قرمز و نمک و نوشابه و لبنیات ممنوع شدم و قرص کاپتوپریل 25 هر 12 ساعت نصف وقرص اوروسیترا5 روذی دو عدد و قرص ادرار آور صبح نصف ولی همچنان سنگ تولید می شود و حالا پس از بردن سنگها به آزمایشگاه گفتند که سنگها سیستینی هستند در اهواز این مراحل را تی کردم لطفا" راهنمایی فرمایید
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی یکشنبه ۲۹ اردیبهشت ۹۸( 4 ماه پیش)

      بيماري شما ژنتيكي است بايد روزي سه ليتر مايعات به خوريد

درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر