عوارض بالا رفتن کراتینین و اوره

کراتینین چیست؟

creatinine چیست؟ کراتینین و اوره دو ماده زائد در خون هستند که باید توسط کلیه ها دفع شوند. چون این دو ماده فقط توسط کلیه ها قادر به دفع می باشند، می توان گفت که دفع یا عدم دفع این دو ماده توسط کلیه ها از طرفی عملکرد و یا عدم کارائی و سلامت کلیه ها را نشان می دهد.

معمولا بعد از 50 سالگی مقدار این دو ماده هر 10 سال مقداری از مقدار طبیعی بالاتر می رود، که نشان دهنده کاهش عمل کلیه ها می باشد که با افزایش سن بطور طبیعی به علت کاهش عمل کلیه ها می باشد و لذا اهمیت خاصی نباید به آن داده شود. کراتینین و اوره با آزمایش خون قابل اندازه گیری می باشد.

اوره و کراتنین دو ماده سمی در خون هستند که بدنبال سوخت و ساز مواد غذائی در بدن به وجود می آید. این دو ماده سمی فقط از طرق کلیه ها دفع می شوند.

کراتینین نرمال

مقدار طبیعی کراتینین و اوره

مقدار طبیعی کراتینین خون در مردان ۰٫۸-۱٫۲ mg/dl (در برخی موارد تا ۱٫۵ mg/dl ) و در زنان ۰٫۶-۰٫۹ mg/dl می باشد. مقدار طبیعی اوره خون در بالغین 15-45 mg/dl و در کودکان 10-40 mg/dl می باشد. اگر کراتینین و اوره از این مقدار بالا رود نشان دهنده بیماری کلیه می باشد.

دکتر هوشنگ قوامی : ” کراتینین بالا نشانه بیماری کلیه می باشد.”

مقدار کراتینین خون و اوره وقتی که عملکرد و کارائی دو کلیه از 30 درصد پایین بیاید، در خون بالا می رود و بنابراین می توان نتیجه گرفت مقدار کراتینین و اوره تا زمانیکه کلیه ها تا 30 درصد کار کنند، طبیعی است، در حالیکه عملا” اختلال در عملکرد کلیه ها” وجود دارد.

بنابراین باید برای بررسی عملکرد دقیق کلیه ها در صورت ضرورت، از اسکن ایزوتوپ کلیه ها استفاده کرد که آزمایش بسیار دقیقی است و کار کلیه ها را جداگانه بررسی می کند. افراد مسنی هستند که کراتینین آنها بیشتر از حد طبیعی است که جای نگرانی نخواهد بود و پدیده طبیعی است.

ولی این افراد محدودیت در خوردن گوشت، نمک وجود دارد و اگر دیابت  و یا فشارخون دارند باید کنترل شود. اگرچه بسیاری از مردان در این سن مبتلا به هیچگونه بیماری نیستند. بسیاری از مردانی که کراتینین بین 2-3 دارند، بدون هیچگونه بیماری و با کنترل مصرف گوشت و نمک، زندگی و فعالیت روزانه خود را انجام می دهند.

اوره چیست

اوره نخست به صورت آمونیاک بوده که از تجزیه آمینواسید ها ساخته شده، آمونیاک به دلیل سمیت زیاد برای بدن مضر است؛ آمونیاک ها در کبد با دی اکسید کربن (توسط یاخته های کبد ایجاد شده) واکنش نشان می دهند و به اوره تبدیل میشود. این عمل باعث کم شدن سمیت آن می شود تا بدن آن را بتواند در خود نگه دارد و در کلیه توسط نفرون ها دفع می شود. اوره، در متابولیسم ترکیبات حاوی نیتروژن در بدن حیوانات نقش مهمی ایفا می‌کند.

عدم دفع کراتینین و اوره

 در مواقعی که کلیه ها بعلت بیماری دچار کم کاری شوند، دیگر قادر نخواهند بود که اوره و کراتنین را کاملاً از خون دفع کنند و در نتیجه مقدار این دو ماده در خون بالا میروند.

كراتينین بالا در كليه

بیماری های کلیوی متعددی هستند که اگر کلیه ها به آنها مبتلا شوند، قادر نیستند که اوره و کراتنین را دفع کنند و میزان آنها در خون بالا میرود، و از طرفی بعضی بیماری ها هستند که باعث می شود کلیه ها کاملاً کار خود را از دست بدهند.

علائم کراتینین بالا

علائم کراتینین خون بالا می تواند سرگیجه، حالت تهوع، خستگی، خشکی پوست، تنگی نفس و ورم باشد.

کراتینین خون بالا چه خطراتی دارد؟

در بالا رفتن کراتینین خون کلیه ها قادر به دفع این دو ماده سمی (کراتینین و اوره) نخواهند بود و در نتیجه مقدار آنها در خون بالا میرود و بیمار نیاز به دیالیز و نهایتاً پیوند کلیه پیدا می کند.

درمان کیست کلیه

کراتینین چند نیاز به دیالیز دارد؟

بیماران به‌طور معمول زمانی که مواد زائد بدنشان زیاد می‌شود، نیاز به انجام دیالیز پیدا می‌کنند؛ سطح مواد زائد معمولاً کم کم در بدن افزایش می‌یابد، پزشکان مواد شیمیایی مختلفی را در خون اندازه گیری می‌کنند تا ببینند چه زمان دیالیز برای بیمار لازم می‌شود.

۲ مورد از مهمترین مواد شیمیایی موجود در خون که برای این مورد اندازه گیری می‌شوند، کراتینین و نیتروژن اوره خون است؛ وقتی مقدار این ۲  ماده در خون بالا می‌رود، نشاندهنده این است که توانایی کلیه‌ها برای تصفیه بدن از مواد زائد پایین آمده است.

علت بررسی میزان کراتینین خون

کلیه ها میزان کراتینین خون را در سطح نرمال نگه می دارند. از این‌ رو میزان کراتینین نمایانگر عملکرد کلیه ها است. بالا بودن میزان کراتینین دلیلی از اختلال در عملکرد کلیه یا بیماری های کلیوی است.

آسیب به کلیه ها باعث افزایش سطح کراتینین در خون می شود. این امر به خاطر عدم دفع کراتینین توسط کلیه اتفاق می افتد. بالا بودن میزان کراتینین که به وسیله آزمایش خون مشخص می ‌شود، علتی از نارسایی های کلیه است.

بالا رفتن سریع کراتینین و اوره

در بررسی عملکرد کلیه، اندازه گیری کراتینین خون ارزش بیشتری نسبت به اوره دارد. افزایش کراتینین و اوره بر حسب ضایعه به کلیه تقسیم بندی می شود.

# دسته اول آسیب به کلیه

آسیب کلیه ها که از طریق خون باعث ضایعه کلیه ها می شود. برای مثال فردی که دچار خونریزی شدید می شود، بدنبال آن دچار کاهش فشارخون شده و چنانچه بمدت 10 دقیقه کاهش فشار خون ادامه دار شود، کلیه ها از کار می افتند.  مصرف بعضی داروها نیز اثر سمی روی کلیه ها دارد و باعث از کار افتادن کلیه ها می شود که ممکن است برگشت ناپذیر باشد.

# دسته دوم آسیب به کلیه

دسته دوم بیماریهای خود کلیه ها می باشد که باعث بالا رفتن کراتینین و اوره می شود. این بیماری ها مثل عفونت های کلیه، سنگ های متعدد دو طرفه کلیه ها و یا بیماری کیستیک کلیه ها که می توانند باعث نارسائی کلیه (ESRD) شوند و فرد مجبور به پیوند کلیه شود.

# دسته سوم آسیب به کلیه

دسته سوم بعد از کلیه می باشد. معمولا” اگر حالب ها که لوله های برنده ادرار به مثانه هستند، دچار انسداد شوند و این انسداد طولانی شود، کلیه ها دچار نارسائی خواهند شد. مثلا” سنگ های دو طرفه حالب ها که باعث انسداد شده باشد و گاهی بدون سرو صدا این اتفاق رخ می دهد. یا تنگی های مادرزادی محل کلیه به حالب ها که بیشتر در بچه ها دیده می شود و مورد دیگر برگشت ادرار به کلیه ها است که اگر اصلاح نشود باعث نارسائی کلیه می شود.

یکی دیگر از این موردها، بزرگی پروستات می باشد که 10 درصد موارد باعث نارسائی کلیه و بالا رفتن سریع کراتینین و اوره می شود.

کمبود کراتینین خون

در مواقعی وجود دارد که ممکن است مقدار کراتنین  از میزان طبیعی که در بالا ذکر گردید، پایین بیاید، این حالت بخصوص در خانمهای حامله دیده می شود، چون در حاملگی بخصوص در سه ماهه دوم و سوم کار کلیه ها در خانم های حامله دو برابر می شود و کلیه ها نیز بزرگ می شوند.

وقتی عملکرد و کار کلیه افزایش یابد در نتیجه کراتنین زیادتری از کلیه ها دفع می شود و گاهی کراتنین به میزان 8/0 تا 6/0 می رسد و 6 هفته بعد از زایمان کار کلیه ها به حالت طبیعی بر می گردد. در کودکان هم مقدار کراتنین نسبت به افراد بالغ و بزرگترها پایین تر می باشد.

برای پرسش و پاسخ از دکتر روی لینک پرسش از دکتر کلیک کنید.

دکتر هوشنگ قوامی جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و ناباروری و ناتوانی جنسی مردان در تهران

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر سرلک دوشنبه ۲۳ فروردین ۰( 5 روز پیش) تعداد بازدید: 3 مشاهده پرسش
    سلام پدرم کرونا گرفته ولی الان میگن کلیهاشم کارنمیکنه وکراتین۱۳داره به نظرشما چه دارویی بااین شرایط براشون موثر
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی دوشنبه ۲۳ فروردین ۰( 5 روز پیش)

      بايد دياليز شوند

  • تصویر کاربر حسین دوشنبه ۹ فروردین ۰( 2 هفته پیش) تعداد بازدید: 10 مشاهده پرسش
    کراتین خونم ۱/۵۱ میباشدچکارکنم
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی دوشنبه ۹ فروردین ۰( 2 هفته پیش)

      مصرف گوشت و نمك را محدود كنيد

  • تصویر کاربر طاها پنجشنبه ۲۸ اسفند ۹۹( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 12 مشاهده پرسش
    برادرم ۲۳ سال داره یک ماه پیش کرونا گرفته و خیلی زیاد مسکن استفاده میکرد الان یک هفته هست که به خاطر کراتین ۸/۷۰ بستری شده با هموگلوبین ۵ و الان بعد از چند واحد خون گرفتن و اندسکوپی و کلونوسکوپی هموگلوبین شده ۸/۷ و کراتین تا ۴/۵اومد پایین الان یه روزه که دیالیز نشده کراتین خود به خود از ۵/۵۵ اومد ۵/۳ امروز دوباره کراتین رفته ۷/۷۹ و اوره اومده ۱۰۶ در طول روز هم ۱۴۰۰ سی سی دفع ادرارش داشته امکان داره این بالا اومدن کراتین دلیلش داروهای کلونوسکوپی که دو تا بطری میشد ۳ لیتر مایع و حتی آمپول دگزا باشه
    یا باید باز دیالیز بشه
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی پنجشنبه ۲۸ اسفند ۹۹( 1 ماه پیش)

      احتمالا به داروها كليه ها از كار افتاده است و فعلا بايد دياليز شوند

  • تصویر کاربر شمسی سه شنبه ۱۹ اسفند ۹۹( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 15 مشاهده پرسش
    با سلام مادرم ۸۷ سال سن دارد و درکلیه هاش به مقدار زیاد سنگ دارد و در حالب هم سنگ دیده شده دکترا گفتن با این سن کاری نمیتوان کرد و همینجوری میگذراند ولی تازگیا پاهاش ورم کرده ایا به کلیه ربط دارد ؟
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی سه شنبه ۱۹ اسفند ۹۹( 1 ماه پیش)

      ممكن است از كليه ها باشد ولي بايد أزمايش كراتينين بدهد

  • تصویر کاربر هدایت دوشنبه ۱۸ اسفند ۹۹( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 18 مشاهده پرسش
    5ساله پیوند شدم.. الان کراتیینم شده1/9وپروتتین هم مثبت شده چکار باید بکنم
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی دوشنبه ۱۸ اسفند ۹۹( 1 ماه پیش)

      مصرف گوشت و نمك محدود شود درماني ندارد

  • تصویر کاربر حسن شنبه ۹ اسفند ۹۹( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 20 مشاهده پرسش
    باسلام .خدمت آقای دکتر ببخشید پدرم هشتاد و نه سال سن دارد کلیه هاش سنگ دارند با توجه به اینکه سنگ کلیه راست بزرگ است .دکتر بخاطر کهولت سن از سنگ شکنی خودداری می کند همین اواخر دفع ادرار از کلیه ها زیاد شده و حتی پای راستش نیز متورم می شودآقای دکتر ببخشید علاج پدرم چیست باید زجر بکشد حداقل برای اینکه پایش متورم نشود چکار کنیم ضمنا کلیه ها با دردشان پدرم را اذیت می کنند با تشکر از راهنماییان
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی شنبه ۹ اسفند ۹۹( 1 ماه پیش)

      روزي يك عدد قرص فوروزومايد ميل كنند

  • تصویر کاربر حسین شنبه ۹ اسفند ۹۹( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 16 مشاهده پرسش
    کراتین در نوسان5تا6 سن 75سال و خانم 6جلسه دیالیز شده اما همچنان ورم پا و سر گیجه هذیان گویی و خواب آلودگی شدید و کراتین پایین نیامده قبلاً قرص فروزماید مصرف می‌کرده ولی در حال حاضر بدستور دکتر چند روزی است مصرف نکرده و ادرار بسیار کم است.بیمتر نارسایی قلبی دارد وکمبود پتاسیم
    هم داشت و وزن بال دارد.خوتهش میکنیم راهنمایی کنید .با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی شنبه ۹ اسفند ۹۹( 1 ماه پیش)

      تنها راه دياليز است

  • تصویر کاربر مهین پنجشنبه ۳۰ بهمن ۹۹( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 19 مشاهده پرسش
    سلام. مادر من ۸۰ سال دارن و سابقهء طولانی سن کلیه و کیست کلیه. در حال حاضر هم هر دو کلیه و مثانه سنگ دارد. چون دکتر تجویز سی تی اسکن با تزریق کرده‌اند، آزمایش خون داده‌اند و کراتینین ۱ و egfr 52 هستند. آیا مشکلی نداره این سی تی اسکن براشون؟
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی پنجشنبه ۳۰ بهمن ۹۹( 1 ماه پیش)

      اشكال داره

  • تصویر کاربر قائم چهارشنبه ۲۹ بهمن ۹۹( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 22 مشاهده پرسش
    با سلام آقای دکتر
    من۳۹ سال سن دارم
    چند سال پیش مشکل سنگ کلیه داشتم سنگ افتاد و خوب شدم
    الان تازه فهمیدم که کلیه سمت چپ کوچک شده ویک سنگ ۸میلی دارد
    کلیه سمت راست هم کیست دارد
    اسکن ایزوتوپ انجام دادم میگن یک سوم کلیه سمت چپ کار نمیکند وسنگ هم قسمتی است که کار نمیکند قسمت پایین کلیه سمت چپ
    جواب آزمایش کراتینین و اوره هم نورمال است
    خیلی ترسیدم
    آقای دکتر امکانش هست که دوباره کلیه کار کند
    خیلی ترسیدم
    راه و چاره چیست....خدا خیرت بده آقای دکتر
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی چهارشنبه ۲۹ بهمن ۹۹( 1 ماه پیش)

      درماني ندارد

  • تصویر کاربر زارعی جمعه ۲۴ بهمن ۹۹( 2 ماه پیش) تعداد بازدید: 23 مشاهده پرسش
    با سلام و آرزوی تندرستی.
    پدرم ۸۵ سال دارد سال گذشته به دلیل انسداد حالب راست و داشتن سنگ کلیه مورد عمل قرار گرفت و سنگ ها خارج شدند فقط یک سنگ ۶ میل در کلیه راست باقی موند که علیرغم سنگ شکن متعدد بیرون نیومد.
    از سال گذشته ماهیانه آزمایش دوره ای دارددر آزمایش آبان ماه کراتنین ۱.۷ بوده و اوره ۹۳ ولی در آزمایش جدید بتاریخ ۲۳ بهمن،(که گوشت قرمز و حبوبات و لبنیات رو به دستور دکتر نخورده )وکراتنین شده ۲.۷۴ و اوره ۱۰۳
    دکتر گفته باید دوهفته سوند بگذاریم .
    ۱_آیا این میزان کراتنین ۲.۷۴ خطرناک است؟
    ۲_آیا نیاز به سوند داردیا با رژیم غذایی میشه اصلاح بشه ؟
    باتشکر
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی جمعه ۲۴ بهمن ۹۹( 2 ماه پیش)

      سوند گذاشته شود

درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر