عوارض بالا رفتن کراتینین و اوره

کراتینین چیست؟

creatinine چیست؟ کراتینین و اوره دو ماده زائد در خون هستند که باید توسط کلیه ها دفع شوند. چون این دو ماده فقط توسط کلیه ها قادر به دفع می باشند، می توان گفت که دفع یا عدم دفع این دو ماده توسط کلیه ها از طرفی عملکرد و یا عدم کارائی و سلامت کلیه ها را نشان می دهد.

معمولا بعد از 50 سالگی مقدار این دو ماده هر 10 سال مقداری از مقدار طبیعی بالاتر می رود، که نشان دهنده کاهش عمل کلیه ها می باشد که با افزایش سن بطور طبیعی به علت کاهش عمل کلیه ها می باشد و لذا اهمیت خاصی نباید به آن داده شود. کراتینین و اوره با آزمایش خون قابل اندازه گیری می باشد.

اوره و کراتنین دو ماده سمی در خون هستند که بدنبال سوخت و ساز مواد غذائی در بدن به وجود می آید. این دو ماده سمی فقط از طرق کلیه ها دفع می شوند.

کراتینین نرمال

مقدار طبیعی کراتینین و اوره

مقدار طبیعی کراتینین خون در مردان ۰٫۸-۱٫۲ mg/dl (در برخی موارد تا ۱٫۵ mg/dl ) و در زنان ۰٫۶-۰٫۹ mg/dl می باشد. مقدار طبیعی اوره خون در بالغین 15-45 mg/dl و در کودکان 10-40 mg/dl می باشد. اگر کراتینین و اوره از این مقدار بالا رود نشان دهنده بیماری کلیه می باشد.

دکتر هوشنگ قوامی : ” کراتینین بالا نشانه بیماری کلیه می باشد.”

مقدار کراتینین خون و اوره وقتی که عملکرد و کارائی دو کلیه از 30 درصد پایین بیاید، در خون بالا می رود و بنابراین می توان نتیجه گرفت مقدار کراتینین و اوره تا زمانیکه کلیه ها تا 30 درصد کار کنند، طبیعی است، در حالیکه عملا” اختلال در عملکرد کلیه ها” وجود دارد.

بنابراین باید برای بررسی عملکرد دقیق کلیه ها در صورت ضرورت، از اسکن ایزوتوپ کلیه ها استفاده کرد که آزمایش بسیار دقیقی است و کار کلیه ها را جداگانه بررسی می کند. افراد مسنی هستند که کراتینین آنها بیشتر از حد طبیعی است که جای نگرانی نخواهد بود و پدیده طبیعی است.

ولی این افراد محدودیت در خوردن گوشت، نمک وجود دارد و اگر دیابت  و یا فشارخون دارند باید کنترل شود. اگرچه بسیاری از مردان در این سن مبتلا به هیچگونه بیماری نیستند. بسیاری از مردانی که کراتینین بین 2-3 دارند، بدون هیچگونه بیماری و با کنترل مصرف گوشت و نمک، زندگی و فعالیت روزانه خود را انجام می دهند.

اوره چیست

اوره نخست به صورت آمونیاک بوده که از تجزیه آمینواسید ها ساخته شده، آمونیاک به دلیل سمیت زیاد برای بدن مضر است؛ آمونیاک ها در کبد با دی اکسید کربن (توسط یاخته های کبد ایجاد شده) واکنش نشان می دهند و به اوره تبدیل میشود. این عمل باعث کم شدن سمیت آن می شود تا بدن آن را بتواند در خود نگه دارد و در کلیه توسط نفرون ها دفع می شود. اوره، در متابولیسم ترکیبات حاوی نیتروژن در بدن حیوانات نقش مهمی ایفا می‌کند.

عدم دفع کراتینین و اوره

 در مواقعی که کلیه ها بعلت بیماری دچار کم کاری شوند، دیگر قادر نخواهند بود که اوره و کراتنین را کاملاً از خون دفع کنند و در نتیجه مقدار این دو ماده در خون بالا میروند.

كراتينین بالا در كليه

بیماری های کلیوی متعددی هستند که اگر کلیه ها به آنها مبتلا شوند، قادر نیستند که اوره و کراتنین را دفع کنند و میزان آنها در خون بالا میرود، و از طرفی بعضی بیماری ها هستند که باعث می شود کلیه ها کاملاً کار خود را از دست بدهند.

علائم کراتینین بالا

علائم کراتینین خون بالا می تواند سرگیجه، حالت تهوع، خستگی، خشکی پوست، تنگی نفس و ورم باشد.

کراتینین خون بالا چه خطراتی دارد؟

در بالا رفتن کراتینین خون کلیه ها قادر به دفع این دو ماده سمی (کراتینین و اوره) نخواهند بود و در نتیجه مقدار آنها در خون بالا میرود و بیمار نیاز به دیالیز و نهایتاً پیوند کلیه پیدا می کند.

درمان کیست کلیه

کراتینین چند نیاز به دیالیز دارد؟

بیماران به‌طور معمول زمانی که مواد زائد بدنشان زیاد می‌شود، نیاز به انجام دیالیز پیدا می‌کنند؛ سطح مواد زائد معمولاً کم کم در بدن افزایش می‌یابد، پزشکان مواد شیمیایی مختلفی را در خون اندازه گیری می‌کنند تا ببینند چه زمان دیالیز برای بیمار لازم می‌شود.

۲ مورد از مهمترین مواد شیمیایی موجود در خون که برای این مورد اندازه گیری می‌شوند، کراتینین و نیتروژن اوره خون است؛ وقتی مقدار این ۲  ماده در خون بالا می‌رود، نشاندهنده این است که توانایی کلیه‌ها برای تصفیه بدن از مواد زائد پایین آمده است.

علت بررسی میزان کراتینین خون

کلیه ها میزان کراتینین خون را در سطح نرمال نگه می دارند. از این‌ رو میزان کراتینین نمایانگر عملکرد کلیه ها است. بالا بودن میزان کراتینین دلیلی از اختلال در عملکرد کلیه یا بیماری های کلیوی است.

آسیب به کلیه ها باعث افزایش سطح کراتینین در خون می شود. این امر به خاطر عدم دفع کراتینین توسط کلیه اتفاق می افتد. بالا بودن میزان کراتینین که به وسیله آزمایش خون مشخص می ‌شود، علتی از نارسایی های کلیه است.

بالا رفتن سریع کراتینین و اوره

در بررسی عملکرد کلیه، اندازه گیری کراتینین خون ارزش بیشتری نسبت به اوره دارد. افزایش کراتینین و اوره بر حسب ضایعه به کلیه تقسیم بندی می شود.

# دسته اول آسیب به کلیه

آسیب کلیه ها که از طریق خون باعث ضایعه کلیه ها می شود. برای مثال فردی که دچار خونریزی شدید می شود، بدنبال آن دچار کاهش فشارخون شده و چنانچه بمدت 10 دقیقه کاهش فشار خون ادامه دار شود، کلیه ها از کار می افتند.  مصرف بعضی داروها نیز اثر سمی روی کلیه ها دارد و باعث از کار افتادن کلیه ها می شود که ممکن است برگشت ناپذیر باشد.

# دسته دوم آسیب به کلیه

دسته دوم بیماریهای خود کلیه ها می باشد که باعث بالا رفتن کراتینین و اوره می شود. این بیماری ها مثل عفونت های کلیه، سنگ های متعدد دو طرفه کلیه ها و یا بیماری کیستیک کلیه ها که می توانند باعث نارسائی کلیه (ESRD) شوند و فرد مجبور به پیوند کلیه شود.

# دسته سوم آسیب به کلیه

دسته سوم بعد از کلیه می باشد. معمولا” اگر حالب ها که لوله های برنده ادرار به مثانه هستند، دچار انسداد شوند و این انسداد طولانی شود، کلیه ها دچار نارسائی خواهند شد. مثلا” سنگ های دو طرفه حالب ها که باعث انسداد شده باشد و گاهی بدون سرو صدا این اتفاق رخ می دهد. یا تنگی های مادرزادی محل کلیه به حالب ها که بیشتر در بچه ها دیده می شود و مورد دیگر برگشت ادرار به کلیه ها است که اگر اصلاح نشود باعث نارسائی کلیه می شود.

یکی دیگر از این موردها، بزرگی پروستات می باشد که 10 درصد موارد باعث نارسائی کلیه و بالا رفتن سریع کراتینین و اوره می شود.

کمبود کراتینین خون

در مواقعی وجود دارد که ممکن است مقدار کراتنین  از میزان طبیعی که در بالا ذکر گردید، پایین بیاید، این حالت بخصوص در خانمهای حامله دیده می شود، چون در حاملگی بخصوص در سه ماهه دوم و سوم کار کلیه ها در خانم های حامله دو برابر می شود و کلیه ها نیز بزرگ می شوند.

وقتی عملکرد و کار کلیه افزایش یابد در نتیجه کراتنین زیادتری از کلیه ها دفع می شود و گاهی کراتنین به میزان 8/0 تا 6/0 می رسد و 6 هفته بعد از زایمان کار کلیه ها به حالت طبیعی بر می گردد. در کودکان هم مقدار کراتنین نسبت به افراد بالغ و بزرگترها پایین تر می باشد.

برای پرسش و پاسخ از دکتر روی لینک پرسش از دکتر کلیک کنید.

دکتر هوشنگ قوامی جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و ناباروری و ناتوانی جنسی مردان در تهران

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر بهرام یکشنبه ۲۷ تیر ۰( 1 هفته پیش) تعداد بازدید: 2 مشاهده پرسش
    سلام 64 ساله بیماری فشار خون دارم ،فشار خونم تحت کنترل هست ، ضمنا پروستاتم بزرگ هست حدود 5/5 و تکرر ادرار و سوزش دارم اخیرا در آزمایش کراتین خونم 1/6 و آوره 35 است ، آیا این وضعیت برآیم خطرناک هست ، چکار باید بکنم
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی یکشنبه ۲۷ تیر ۰( 1 هفته پیش)

      با سلام وضعيت خطرناك نيست كراتنين براي سن شما طبيعي است روزي يك عدد قرص وزيكر ده ميلي گرم ميل كنيد

  • تصویر کاربر علیرضا چهارشنبه ۱۶ تیر ۰( 2 هفته پیش) تعداد بازدید: 7 مشاهده پرسش
    باسلام و احترام خدمت آقای دکتر
    من ۵۴ ساله هستم ۴ سال هست که عمل قلب باز کردم و بیماری دیابت و فشارخون دارم و انسولین مصرف میکنم،خیلی سال است که کلیه هایم پروتئین دفع می‌کنند و مشکل بالا رفتن کراتین کلیه هم دارم
    ۲ ماه پیش کراتین کلیه ام ۲/۹ بوده و الان ۳/۱۲ هست،اوره نیتروژن هم ۳۵و اسید اوره ۸/۲۸. از قرص های ناتریلیکس و نفروویت و بیزوپرولول و سدیم بیکربنات مصرف میکنم. خواهش میکنم راهنماییم کنید که چه داروهایی مصرف کنم و چه غذاهایی را بخورم که کراتین کلیه ام کاهش پیدا کند
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی چهارشنبه ۱۶ تیر ۰( 2 هفته پیش)

      با سلام هيچ دارويي براي كاهش كراتنين وجود ندارد مصرف گوشت ونمك را محدود كنيد

  • تصویر کاربر هستی سه شنبه ۱۵ تیر ۰( 3 هفته پیش) تعداد بازدید: 9 مشاهده پرسش
    باعرض سلام وخسته نباشید..مادر من ۸۱سالشونه از چند سال قبل دو کلیشون هم دارای سنگ هست والان هم گراتیشونم ۱٫۹هست قرص فشار خون و چربی خون هم میخورن سوالم از شما این هست که آیا این وضعیت خطرناکه ما کاری میتونیم براش بکنیم
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی سه شنبه ۱۵ تیر ۰( 3 هفته پیش)

      با سلام با توجه به سن بالا و فشار خون اين مقدار كراتينين طبيعي است

  • تصویر کاربر سروش دوشنبه ۱۴ تیر ۰( 3 هفته پیش) تعداد بازدید: 11 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت جناب دکتر
    من ۲۳ سالمه بدنسازی کار میکنم.کراتینین من در آزمایش ۱.۳ هستش میخواستم ببینم میتونم مکمل کراتین مصرف کنم؟
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی دوشنبه ۱۴ تیر ۰( 3 هفته پیش)

      با سلام اشكالي ندارد

  • تصویر کاربر دینا جمعه ۱۱ تیر ۰( 3 هفته پیش) تعداد بازدید: 8 مشاهده پرسش
    سلام وقت بخیر ،من خانومی۳۸ساله هستم که مرتب ورزش میکنم و‌بخاطر حفظ عضلاتم پروتیین زیاد مصرف میکنم ،ازمایش دادم میزان اوره خونم ۴۸و کراتین۰.۹هست ،ایا باید به متخصص کلیه مراجعه کنم؟
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی جمعه ۱۱ تیر ۰( 3 هفته پیش)

      أزمايش طبيعي است نيازي به مراجعه به پزشك نمي باشد

  • تصویر کاربر جنت دوشنبه ۳۱ خرداد ۰( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 10 مشاهده پرسش
    با سلام خدمت جناب دکتر
    پدر من ۹۰ سالشونه. مبتلا به نارسایی خفیف کلیه هستن. پروستات هم در سونوگرافی بزرگ هست و براش دارو مصرف میکنن. در آخرین آزمایش میزان اوره ۷۴ و کراتینین ۱.۶ هست. از پاییز گذشته بدنشون خارش داشته، از عید بثورات پوستی شدید هم اضافه شده. آیا این مشکلات هم مرتبط با بالا رفتن اوره وکراتینین هست؟ لطف میکنید راهنمایی بفرمایید برای پایین آوردن اینها و تقویت کلیه چه دارویی مصرف کنند و چه پرهیز غذایی باید داشته باشند؟
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی دوشنبه ۳۱ خرداد ۰( 1 ماه پیش)

      مصرف گوشت و نمك محدود شود براي بثورات پوستي به متخصص پوست مراجعه كنيد

  • تصویر کاربر محمد دوشنبه ۳۱ خرداد ۰( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 12 مشاهده پرسش
    خانمم ۵۴ ساله کلیه نعل اسبی و سنگ ساز داره، سنگ ۱۰ میلی داره که با داروهای گیاهی و رواتینکس ۵۰ روز خورده دفع نشده، سهرستان هستیم، میشه راهنمابی کنید؟ قرص امینیک برای کلیه نعل اسبی مضر نیست.
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی دوشنبه ۳۱ خرداد ۰( 1 ماه پیش)

      با سلام كپسول امنيك ده روز ميل كنيد ضرر ندارد

  • تصویر کاربر محسن پنجشنبه ۲۰ خرداد ۰( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 10 مشاهده پرسش
    آقای دکتر ضمن تشکر از توجه و راهنمایی های شما.
    من آقایی 50ساله میباشم که قریب به 15 سال است که متوجه شدم بدلیل ژنیتکی در ادرارم خون وجود دارد تا کنون آزمایش میدادم تعداد rbc در ادرارم بین 2 -5 و کراتینین هم آخرین بار در مهر 99 گرفنم 1.1 بود.
    آبان 1399 کرونا گرفتم. اخیرا" ( خرداد 1400 ) آزمایش دادم کراتنین 1.28 و در ادرارم rbc 25-50 و هموگلوبین 3+ بود. کمی استرس پیدا کردم .آیا جای نگرانی وجود دارد. آیا این تغییر میتواند بعلت کرونا باشد؟ لطفا رهنمود فرمائید.
    با تشکر فراوان و آرزوی سلامتی برای جنابعالی.
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی پنجشنبه ۲۰ خرداد ۰( 1 ماه پیش)

      احتمالا مربوط به كرونا بوده ولي سونوگرافي از كليه ها و مثانه گرفته شود و سيستوسكوپي هم انجام شود

  • تصویر کاربر Parmeda پنجشنبه ۲۰ خرداد ۰( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 10 مشاهده پرسش
    سلام ، خانمي ٤٥ ساله هستم كه بدنبال عفونت مجاري ادراري و تكرر ادرار به متخصص كليه و مجاري ادراري مراجعه و بعد از ازمايشات و سونو كليه ها بشرح پيوست نظر مثبت مبني بر عدم مشكل كليه ها و تورم مثانه دادند و يك أنتي بيوتيك ( كه نام تجاري ان خاطرم نيست ) تجويز كردند كه بعلت آلرژي به دارو ( سرگيجه ، حالت تهوع و خارش بدن ) دارو را تعويض و سفكسيم ٤٠٠ و يكسري داروي ديگر تجويز كردند كه محددا دچار خارش شدم أما مشكل عفونت مجاري ادراري برطرف شد ، با مراجعه مجدد حدود ٢٠ روز پيش داروها را قطع و تلفست براي بنده تجويز كردند ( ١٠ عدد ) تقريبا ٤ عدد را استفاده كردم و تقريبا مشكل خارش بدنم حل شد و دارو را قطع كردم كه الان مبتلا به خارش شديد و دانه هاي ريز و گاهآ قرمز در مخصوصا دستها از مچ تا آرنج ، وسط و زير سينه ها و پهلوهايم هم شده ام ( از وقتي دچار عقونت ادراري شدم ماهيچه پشت كتف چپم نيز مدام دچار گرفتگي و گاهآ درد شديد ميشود ) آيا اين علائم ميتواند بخاطر آسيب كليوي يا كبدي بعلت داروي اوليه اي كه استفاده كردم و دچار آلرژي شديد شدم يا كلا آسيب كليوي يا كبدي باشد ؟ با تشكر
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی پنجشنبه ۲۰ خرداد ۰( 1 ماه پیش)

      با سلام كبد و كليه ها أسيبي نديده نگران نباشيد

  • تصویر کاربر مهرداد چهارشنبه ۱۹ خرداد ۰( 1 ماه پیش) تعداد بازدید: 10 مشاهده پرسش
    سلام خدا قوت من مقدار کراتینین آزمایش خونم 1.5 هست .برای سن حدود 48 سال چطور میتونم کراتین را کاهش بدهم .ضمنا بیماری التهاب روده کوچک(کرون) دارم ممنون
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی چهارشنبه ۱۹ خرداد ۰( 1 ماه پیش)

      با مصرف كم گوشت و نمك

درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر