ناباروری

تعریف ناباروری و نقش واریکوسل

در چند دهه گذشته پیشرفت­های فراوانی در رشته ART فراهم شده، بخصوص در رشته ناباروری مردان پیشرفت های قابل توجه در رابطه با هر دو تشخیص و درمان حاصل گردیده است.

 تست­های جدید ژنتیک موارد آزواسپرمی ( عدم وجود اسپرم) انسدادی که قبلاً تصور می­شد ایدیوپاتیک است، دگرگون و تغییر کرده است و باعث تقسیم­ بندی موارد آزواسپرمی گردیده است، عمل جراحی میکروسرجری و خارج کردن اسپرم از بیضه و یا اپی­دیدیم مقدور شده است. با دستکاری گامت افرادی که  قبلاً نابارور بوده ­اند امکان باروری پیدا می­کنند.

به هرحال باید توجه داشت زمانی که مسئله ناباروری حل شده اعلام شد، هنوز بعنوان یک معضل اجتماعی وجود دارد و میلیون­ها نفر در سراسر جهان هنوز در آرزوی بچه­ دار شدن  هستند. در ناباروری مسائل گوناگون از یک عفونت ساده پروستات یا اپی­دیدم و بیضه تا موارد مختلف ژنتیکی دخیل هستند. متاسفانه در کشور ما زوجین نابارور را به امید داشتن واریکوسل همسر راه چاره را برای آنها عمل واریکوسلکتومی دانسته؛ امید و آینده بالایی را برای بچه­ دار شدن به آنها پیشنهاد می­کنند، که در بحث واریکوسل مفصل توضیح می­ دهم.

علل ناباروری

ناباروری شایع­ترین اتفاق رایج در مطب اورولوژیست­ ها می­ باشد و فراهم نمودن مراکز تخصصی در سال­های اخیر بالا رفته است. در حال حاضر تقریباً ۸ درصد مردان که در سن باروری قرار دارند. برای مسائل ناباروری به پزشک مراجعه می­کنند. ۱ تا ۱۰ درصد این افراد که مراجعه می­کنند، یک دلیل قابل درمان دارند.

واریکوسل ۳۵ درصد ناباروری را تشکیل می­دهد. بنابراین ارزیابی هر مرد باید بطور سیستماتیک در هر بررسی ناباروری حضور یابد. ۸۰درصد زوجین که سال اول برای باروری تلاش می­کنند موفق می­­شوند.

به زوجی نابارور اطلاق می­گردد که در ضمن فعالیت جنسی منظم (هفته ای ۲ تا ۳ بار ) در سال اول بچه دار نشوند، در اینصورت بعد از یک سال بررسی باید صورت گیرد. هرچه زمان ناباروری طولانی تر باشد، شانس موفقیت و باروری کمتر می­شود. زمانی که ریسک فاکتورها مثل سن بالای ۳۵ در زن و ۴۵ سال در مرد وجود داشته باشد، باید بررسی­های تشخیصی سریعاً صورت پذیرد، بخصوص اگر جراحی اوروژنیتال، سرطان، کریپتورکیدیسم، واریکوسل، و اورکیت وجود داشته باشد.

نقش اورولوژیست در بررسی ناباروری نباید نادیده گرفته شود. پزشک مسئول تشخیص، مشاوره و درمان خواهد بود، زمانی که علت احتمالی وجود دارد. زوجین نابارور ر ا در محیطی دوستانه باید بپذیرد ، شرح حال دقیق گذشته و حال، امتحان بالینی انجام گیرد که این امر مستلزم زمان و وقت مناسب و کافی می­باشد. لذا همکارانی که با ویزیت بیماران ۱۰۰نفری در مطب در گیر  هستند، به نظر نمی­رسد این زوجین با اندوخته علمی درمانی مطب را ترک نمایند.

در  یک زوج جوان سالم در یک سیکل باروری ۲۵-۲۰ درصد شانس حاملگی وجود دارد. احتمال حاملگی در ۶ ماه اول ۸۰%  و ۸۴% در سال اول و ۹۲ % در سال دوم ازدواج می­باشد.

ناباروری شایع­ترین مشکل زوجین در دنیا می­باشد بطوریکه ۱۵-۱۳ درصد از آن رنج می­برند. شیوع در کشورهای پیشرفته و غیر پیشرفته تفاوت دارد. در انگلیس شیوع ناباروری ۱ زوج در ۶ زوج است. ۳۰ درصد زوجین بطور طبیعی در سال اول بچه­دار نمی­شوند. بطوری که بطور مساوی مقصر زن و مرد می­باشند.

هیپوتالاموس، هیپوفیز و بیضه­ها هر سه منجر به یک سیستم منسجم می­گردند، که باعث ترشح هورمون­های مردانه و تشکیل اسپرماتوژنز (تشکیل اسپرم از بیضه) می­گردد. بیضه­ها برای تولید اسپرم و هورمون مردانه (تستوسترون) نیاز به ترشح LH و FSH از هیپوفیز دارند، که هیپوفیز نیز خود از طریق ترشح و تحریک GnRH که از هیپوتالاموس ترشح می­گردد، باعث ترشح LH، FSH می­گردد.

LH باعث تحریک ترشح تستوسترون از سلول­های لیدیگ (Leydig Cells) موجود در بیضه می­شود. تستوسترون ضمن تحریک و تولید اسپرم موجب خصوصیات ثانویه جنسی مردانه می­گردد و با اثر Feeds Back مانع از ترشح بیش از حد GnRH می­گردد. FSH باعث تحریک سلولهای سرتولی که در حفظ و حمایت از تولید اسپرماتوژنز نقش دارد. از سوی دیگر با ترشح INHIBIN-B ترشح FSH را کنترل می­نماید. در بررسی فرد مبتلا به ناباروری اندازه­گیری مقدار INHIBIN-B نقش مهمی در عملکرد سلولهای سرتولی نشان می­دهد.

سلولهای پری­توبولار (PERITUBULAR) بصورت لایه­هایی در غلظت­های مختلف در اطراف توبولهای سمی نیفروس پخش و توزیع گردیده و باعث ترشح بافت­های همبندی پروتئینی (COLLAGEN, FIBRONECTINو LAMININ) می­شود، در ضمن باعث سنتز مولکول­های چسبنده، نظیر فاکتور عصبی رشد (NGF) و MCPI ( پروتئین مونوسیت) می­شود.

ترشح این فاکتورها توسط TNFa تنظیم می­گردد که به نوبه خود بوسیــله MAST CELLS تولیــد می­گردد. بنابراین تداخل بین سلولهای پری توبولار و سلولهای ماست، پیش­بینی و گمان زده می­شود، بطوریکه در بعضی از موارد ناباروری، افزایش MAST CELLS در بیضه­ دیده شده. انقباض سلول­های پری توبولار بواسطه اوکسی توسین، پروستاگلندین، آندروژن و اندوتلین حاصل می­گردد.

تداخل سلول­های پری توبولار و سایر سلول­ها، گمان می­رود نقش اساسی و مهم در باروری داشته باشند. لذا دیده شده افزایش MAST CELLS و فییروز توبولار و اسکلروز در بیضه باعث آسیب اسپرماتوژنــز می­گردد. ماده اولیه در بیضه­ها برای تولید تستسترون، “کلسترول” می­باشد، سلول­های سرتولی دارای رسپتورهای FSH و تستسترون می­باشد، که هر دو برای تولید INHIBIN-B موثر هستند.

تولید اسپرم ازاسپرماتوگونیا تا زمانیکه به حالت اسپرماتوزای بالغ برسد ۶۰ روز بطول می انجامد. بنابراین هرگونه اختلال در AXIS هیپوتالاموس، هیپوفیز و بیضه که منجر به عدم ترشح LH، FSH و اختلال در عملکرد سلول­های سرتولی و سلول­های لیدیگ حاصل شود، منجر به ناباروری در مردان می­گردد. لذا در بررسی یک فرد مبتلا به نابارور باید موارد فوق از طریق آزمایشگاه بررسی شوند.

نقش اپی دیدیم در حفظ و نگهداری اسپرماتوزا بسیار حائز اهمیت است. ترشح مایع مانند موجود در اپی دیدیم مانند مواد آنتی اکسیدانت نظیر Glutathione ، Superoxide Dismutase، ۵-Transferase باعث توانایی و قدرت اسپرم در ایجاد ناباروری می­باشد.

مایع خروجی (انزال) یا seminal Plasma تشکیل شده از ترشحات اپی دیدیم، کیسه­های منی، پروستات، غدد بولبویورترا (Cowper’s gland)، آمپول واتر، غدد Tyson’s و Littre موجود در مجرا می­باشد.

نقش دیگر سلولهای پری توبولار ترشح IGF-1 (فاکتور رشد انسولین) و سیتوکین می باشد، که عملکرد سلولهای سرتولی را در ترشح INHIBIN-B ، آندروژن باند شده به پروتئین و ترانس فرین را تنظیم می کند.

این ترشحات آلکالین بوده و باعث خنثی کردن ترشحات اسیدی سرویکس رحم شده در نتیجه اسپرم بداخل رحم نفوذ می نماید. در حدود ۵ درصد ترشح انزال مربوط به ترشحات غدد مجرا، ۳۰ – ۱۵ درصد ترشحات پروستات، ۳ درصد ترشح از بیضه و آمپول واتر و ۷۰ تا ۶۵ درصد ترشحات کیسه منی می باشد.

مواد موجود در ترشحات پروستات که در باروری نقش مهمی دارند، شامل:

  • ACID PHOSPHATASE
  • CITRATE
  • GROWH FACTOR
  • Lipid
  • Protein
  • Electrolyte
  • ZINC
  • PROSTAGLANDIN

می باشند، که باعث حرکت و در MATURE شدن اسپرم نقش مهمی را ایفا می­کنند. در بررسی ناباروری بعضی از ترشحات فوق توسط آزمایشگاه باید اندازه­گیری شود. منشاء فروکتوز کیسه منی می­باشد، که باعث انرژی اسپرم می­ گردد. L-Arginine که یک ماده آنتی اکسیدانت می­باشد، توسط سلول­های اپی تلیال اپی دیدیم تشکیل می­شود و اسپرم را از آسیب­های رادیکال­های آزاد محافظت می­نماید. ZINC در حرکت اسپرم نقش مهمی دارد.

روزانه ۴۰میلیون اسپرم تولید می­شود، که تا یک ماه قادر به ایجاد باروری می­باشند؛ مقدار زیادی اسپرم در وازدفران و مقدار کمی در اپی دیدیم ذخیره می­شود.

اسپرم بیش از ۲ هفته در اپی دیدیم نمی­ماند و لذا فردی که عمل جنسی ندارد، اسپرم در ادرار وی یافت خواهد شد. علیرغم عدم شواهدقطعی برای اثرات محیطی و روش زندگی فرد در طول زندگی دلیل کافی وجود دارد که باید باور کرد محیط و وروش روزانه زندگی نقش مهم و شگفت­انگیزی در کیفیت تولید گامت مردان و بچه­دار شدن دارد. در طول ۵۰ سال گذشته تعداد متوسط اسپرم در جمعیت دنیا ۵۰ درصد کاهش یافته که این کاهش دقیقاً در همین دوران بوده.

توسعه کشورهای صنعتی و ایجاد زندگی مدرن در کشورهای پیشرفته نشانه همچنین تغییر بزرگ می­باشد، در نتیجه کاهش باروری در این زمان به خوبی مشاهده می­شود.

برای پرسش و پاسخ از دکتر روی لینک پرسش از دکتر کلیک کنید.

دکتر هوشنگ قوامی جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و ناباروری و ناتوانی جنسی مردان در تهران

سیستم پرسش و پاسخ

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.
امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربرحسن شنبه ۲۰ مرداد ۱۳۹۷ ۱۲:۰۴( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر . قبلا سوالمو پرسیدم . من اردیبهشت ۹۶ واریکوسل عمل کردم . قبل عمل ۴ دوره ی یک ماهه دارو مصرف کردم وبعد عمل هم ۴ دوره یک ماهه دیگه. خانمم هم به گفته ی پزشکش مشکلی نداره و احتمال ۲قلو زایی داره ولی تا الان هرچی اقدام کردیم نشد . آیا امیدی هست برای درمان یا نه. لطفا جوابمو بدید چون هردومون دیگه داریم نا امید میشیم . خیلی متشکر از جوابتون .
    1. تصویر کاربردکتر هوشنگ قوامیشنبه ۲۰ مرداد ۱۳۹۷ ۱۲:۰۴( 2 ماه پیش)
      من اطلاعي از جواب أزمايش اسپرم شما ندارم
  • تصویر کاربرندابهشتی دوشنبه ۱۵ مرداد ۱۳۹۷ ۱۶:۴۲( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    یلام اقای دکتر.همسر من ازمایش سونو انجام داده جواب ازمایش:
    ابعاد بیضه ها وطرح اکوی پارانشیم آنها نرمال است.اپیدیدیم دوطرف نرمال.واریکوسل دوطرفه در حالت عادی و با مانوروالسالوا مشاهده گردید.ضخامت وریدی درسمت راست۴م م و در سمت چپ ۴/۲م م میباشد.
    لطفا از طریق ایمیل جواب رو بدید
    1. تصویر کاربردکتر هوشنگ قوامیدوشنبه ۱۵ مرداد ۱۳۹۷ ۱۶:۴۲( 2 ماه پیش)
      عمل انجام شود
  • تصویر کاربرعلی دوشنبه ۱۵ مرداد ۱۳۹۷ ۱۶:۴۷( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام دکتر من 30 سالمه مدت 6 ماهه عمل واریکوسل دوطرفه کردم قبل از عمل روی 45 میلیون بود سه ماه بعد که آزمایش دادم اومده بود روی 25 و الان بعد از 6 ماه بازم اومده پایین تر یعنی 18 میلیون
    مگه نمیگن بعد از عمل بهتر میشه پس چرا من هی داره بدتر میشه ؟
    کسی میدونه باید چکار کنم؟
    1. تصویر کاربردکتر هوشنگ قوامیدوشنبه ۱۵ مرداد ۱۳۹۷ ۱۶:۴۷( 2 ماه پیش)
      جواب دادم
  • تصویر کاربرمحمد دوشنبه ۱۸ تیر ۱۳۹۷ ۱۶:۱۷( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلامآقا دکتر بنده در هنگام رابطه زناشویی اسپرم از بنده خارج نمیشود ولی از طریق استمناء منی از بنده خارج میشود لازم به ذکر است دچار استرس و اضطراب نیستم زمان رابطه لطفا راهنمایی فرمائید راه حل چیست جهت رفع این مورد
    باتشکر
    1. تصویر کاربردکتر هوشنگ قوامیدوشنبه ۱۸ تیر ۱۳۹۷ ۱۶:۱۷( 3 ماه پیش)
      به متخصص روانپزشك مراجعه كنيد
  • تصویر کاربرابوالفضل چهارشنبه ۲۰ تیر ۱۳۹۷ ۲۰:۰۶( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام
    در پیوست ارسال شد
    1. تصویر کاربردکتر هوشنگ قوامیچهارشنبه ۲۰ تیر ۱۳۹۷ ۲۰:۰۶( 3 ماه پیش)
      پزشكتان وضيفه درمان شما را دارد
  • تصویر کاربرمحمد چهارشنبه ۲۰ تیر ۱۳۹۷ ۱۶:۵۹( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام خدمت شما من دو روز پیش عمل جراحی واریکوسلکتومی گرید 3 چپ انجام دادم الان متوجه میشم ک تستیس راستم رگ های بالاش تورم داره که ب نسبت قبل عمل زیاد تر شده البته واریکوسل گرید 1 سمت راستم دارم لطفا علت این موضوع را راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربردکتر هوشنگ قوامیچهارشنبه ۲۰ تیر ۱۳۹۷ ۱۶:۵۹( 3 ماه پیش)
      نمي دانم
  • تصویر کاربرحمید دوشنبه ۲۸ خرداد ۱۳۹۷ ۱۹:۱۰( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام و احترام خدمت اقای دکتر ، بنده چند وقت پیش در مرکز ناباروری آزمایش اسپرم دادم میخواستم ببینم برای بچه دارشدن مشکلی ندارم . با سپاس فراوان
    concentration: 62million
    motility : 65%
    progressive: 45%
    non- progressive:20%
    ab normal : 96
    a head 95
    volume 8
    wbc1
    1. تصویر کاربردکتر هوشنگ قوامیدوشنبه ۲۸ خرداد ۱۳۹۷ ۱۹:۱۰( 4 ماه پیش)
      خير طبيعي است
  • تصویر کاربرمحمد دوشنبه ۲۸ خرداد ۱۳۹۷ ۱۹:۴۶( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر من چند وقتی هست که در ناحیه زیر ناف تا قسمت نرسیده به آلت و همچنین پهلو درد نسبتا شدید دارم البته موقعی که تکون شدیدی مثلا اگر سوار ماشین باشم و با سرعت روی دست انداز رد بشم درد بسیار شدیدی میگیره که تا دو سه روز اذیتم میکنه رفتم دکتر شهرمون دکتر یزد گف هیدروسل که داری ولی جدی نیس و واریکسولم خفیفه و الان تو این چند روز بیضه ها م خیلی بزرگ شدن و بدتر شدم و قرص مسکن برام تجویز کرد من چی کار باید بکنم آخه خیلی درد دارم با قرص مسکن مسئله حل نمیشه
    ممنون
    1. تصویر کاربردکتر هوشنگ قوامیدوشنبه ۲۸ خرداد ۱۳۹۷ ۱۹:۴۶( 4 ماه پیش)
      كار سنگين انجام ندهيد وروزي يكعدد قرص تاوانكس ده روز ميل كنيد عمل جنسي هم داشته باشيد
  • تصویر کاربرس دوشنبه ۴ تیر ۱۳۹۷ ۱۴:۱۰( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با عرض سلام مجدد جناب آقای دکتر قوامی من در سوال قبل برای شما نتیجه آزمایش را ارسال نمودم (کد پیگیری سوال s36by09038) خواهشمندم بفرمایید جهت پیگیری درمان چه باید بکنم
    1. تصویر کاربردکتر هوشنگ قوامیدوشنبه ۴ تیر ۱۳۹۷ ۱۴:۱۰( 3 ماه پیش)
      سوال تكرار شود
  • تصویر کاربرمحسن سه شنبه ۸ خرداد ۱۳۹۷ ۱۶:۴۲( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشید
    بنده 2 سال پیش داروی بدنسازی دکا آنرنون مصرف کردم و بعد ازآن تستسترون مصرف کردم پس از 2 سال آزمایش اسپرم دادم که از نظر تعداد نرمال ولی لز نظر شکل طبیعی و سرعت کم میباشد.
    طی این مدت قرص ول من و ویتامین سی مصرف کردم
    1. تصویر کاربردکتر هوشنگ قوامیسه شنبه ۸ خرداد ۱۳۹۷ ۱۶:۴۲( 4 ماه پیش)
      بايد أزمايش اسپرم بدهيد
درحال دریافت اطلاعات