کوچک شدن بیضه به چه دلیل است؟

کوچک شدن بیضه یک حالت و وضعیت پزشکی است که طی آن اورگان‌های تولید مثل که در اسکروتوم قرار دارند، اندازه شان کاهش یافته و این ممکن است همراه با کاهش عملکرد آن‌ها نیز باشد. لطفا با ما همراه باشید تا در این مقاله به بررسی علت کوچک شدن بیضه ها بپردازیم.

بیضه چیست؟

بیضه ها،غدد جنسی مردان هستند. آنها در پشت آلت در کیسه ای از پوست به نام کیسه بیضه قرار دارند. بیضه ها اسپرم را تولید و ذخیره می کنند و همچنین منبع اصلی هورمون های مردانه (تستوسترون) بدن هستند.

آتروفی بیضه هنگامى رخ مى دهد كه بيضه كوچك شود. بیضه ها دو غده ى تولید مثل مردانه هستند که در ناحیه خارج از آلت تناسلی مرد قرار دارند. اين غده ها مسئول ایجاد اسپرم هستند. دلایل احتمالی زیادی برای کوچک شدن بیضه ها از جمله كهولت سن، شرایط پزشکی خاص یا عفونت وجود دارد. کوچک شدن بیضه ها یا آتروفی بیضه به دنبال چند علت بوجود می‌آید که شامل:

  • ژنیتیک
  • ضربه
  • بیماری
  • در معرض قرار گرفتن بعضی مواد سمی

آتروفی بیضه چیست؟

آتروفی بیضه هنگامى رخ مى دهد كه بیضه كوچك شود. در رابطه با کوچک شدن بیضه، بیضه ها به دلیل از بین رفتن برخی از سلول های توليدى و سلول های لیدیگ، كوچك می شوند. سلول هاى توليدى اسپرم توليد مى كنند و سلول هاى ليديگ مسئول توليد تستوسترون هستند.

اگر بيضه ها كوچك شوند، در نتيجه فرد اسپرم و تستوسترون كمترى توليد خواهد كرد، چرا كه سلول هاى توليدى و ليديگ كمترى دارد. آتروفی بیضه با کوچک شدن بيضه ها به دلیل دمای سرما فرق دارد.  در هواى سرد كيسه بيضه جمع مى شود و يا كوچك تر مى شود و بيضه ها را به سمت بدن مى كشد تا گرماى آنها را حفظ كند. در دماهای گرمتر كيسه بيضه شل مى شود، با اين كار بيضه ها از بدن فاصله مى گيرند و خنك مى شوند.

علائم کوچک شدن بیضه

اگر چه علامت اصلی کوچک شدن بیضه یا دو بیضه می‌باشد، ولی بر حسب سن علائم دیگری اضافه می‌گردد. یکی دیگر از علائم  این بیماری درد و ورم شدید بیضه‌ها است که با حالت تهوع و تب همراه می‌باشد. بیضه‌‌ها ورم می‌کنند و بزرگتر به نظر می‌رسند و این ورم منجر به کوچک شدن بیضه‌ها می شود.

علائم قبل از بلوغ کوچک شدن بیضه

علائم قبل از بلوغ که علائم ثانوی جنسی بوجود نمی‌آیند:

  • عدم وجود مو در صورت
  • عدم وجود مو در ناحیه ژنیتال
  • بزرگی آلت تناسلی

التهاب پروستات

علائم بعد از بلوغ کوچک شدن بیضه

علائم بعد از بلوغ کوچک شدن بیضه عبارت اند از:

  •  کاهش میل جنسی
  • ناباروری
  • کاهش توده عضلانی
  • عدم رشد مو در صورت
  • عدم یا کاهش مو در ناحیه ژنیتال
  • بیضه‌های بسیار نرم

علت کوچک شدن بیضه

اورکیت که به عنوان التهاب یا عفونت بیضه یا بیضه‌ها تلقی می‌شود، ممکن است همراه با تورم و درد بیضه یا بیضه‌ها و تهوع و استفراغ باشد. پس از بهبودی بیضه‌ها کوچکتر از حد طبیعی شده و باعث ناباروری می‌گردند. دو نوع اصلی اورکیت وجود دارد:

 اورکیت ناشی از ویروس اوریون

بیشتر مردانی که مبتلا به اوریون می‌شوند بعد از بلوغ دچار اورکیت نیز می‌شوند. اورکیت سه تا چهار روز بعد از گرفتن اوریون ظاهر می‌شود.

اورکیت عفونی

این نوع اورکیت بیشتر به دنبال بیماری‌های مقاربتی مثل گنوره و کلامیدیا بوجود می‌آید. در بعضی از افراد که مبتلا به عفونت مجاری ادراری هستند نیز بوجود می‌آید. 

سن

مردان با افزایش سن دچار آندروپوز می‌شوند. آندروپوز باعث کاهش ترشح تستوسترون می‌شود. این امر می تواند علت کوچک شدن بیض.

واریکوسل

واریکوسل عبارتست از واریس ورید بیضه و بیشتر در بیضه چپ دیده می‌شود. واریکوسل با افزایش درجه حرارت بیضه باعث تخریب و اختلال عملکرد هر دو بیضه می‌شود که این می تواند در نهایت منجر به کبیضه شود.

پیچش بیضه

پیچ خوردن بیضه یا تورشن

اگر طناب بیضه پیچ بخورد، بیضه بدنبال آن می‌چرخد و گردش خون بیضه کاهش یا قطع می‌گردد و باعث درد و تورم بیضه می شود و اگر بیشتر از ۴ ساعت بگذرد بیضه میمیرد و باید خارج شود. بنابراین درمان پیچ خوردگی بیضه فوری و اورژانسی است و اگر درمان صورت نگیرد آتروفی بیضه بوجود می‌آید.

جایگزینی تستوسترون از طریق آمپول یا خوراکی

افرادی به دلایلی تحت درمان تستوسترون قرار می‎گیرند، بدنبال آن ترشح هورمون‌های هیپوفیز قطع گردیده و باعث کوچک شدن می شود.

الکل

مصرف زیاد الکل باعث کاهش تستوسترون شده و در نهایت آتروفی بیضه بوجود می‌آید.

شل شدن بیضه ها نشانه چیست ؟

معمولاً دلیلی برای نگرانی نیست. اما اگر با علائم دیگری مانند درد در یک طرف بیضه یا در پروستات همراه شود، فرد باید به پزشک مراجعه کند.

اندازه متوسط بیضه ها

تولید سالم تستوسترون و اسپرم در طیف گسترده ای از اندازه هاى مختلف بیضه می تواند رخ دهد.

برخی مطالعات نشان داده اند که بیضه های بزرگتر در بین برخی از پستانداران با سطح تستوسترون بالاتر همراه است، وهمچنين بیضه هاى کوچک تر اسپرم كمترى توليد مى كنند.

اگر به یک بیماری مانند سندرم کلاینفلتر (كه به دليل داشتن یک کروموزوم X اضافی رخ مى دهد)، مبتلا باشيد ممكن است سطح تستوسترون براى شما نگران كننده شود. علائم این بیماری شامل بیضه های کوچک یا بیضه های کم تحرک و برخی از خصوصیات زنانه مانند بدن و صورت بدون مو، و رشد بافت پستان است. داشتن سندرم کلاینفلتر معمولاً به معنای پایین آمدن سطح تستوسترون و کاهش فعالیت اسپرم است و در نتيجه فرد دچار نابارورى خواهد شد.

اصطلاح بالینی براى تعريف سطح پايين تستوسترون به طور غیر طبیعی، هیپوگنادیسم است.

علائم هیپوگنادیسم به شرح زير است:

  • بیضه های کوچک تر از حد متوسط
  • رشد بافت پستان
  • موهاى بدن و صورت فرد كمتر از همسالان او است.
  • ساير علائم شبیه به علائم کلاینفلتر است.

هیپوگنادیسم اغلب با درمان جایگزینی تستوسترون قابل درمان است و معمولا در دوران بلوغ رخ مى دهد.

یک مطالعه در سال ٢٠١٣ نشان داد که بیضه هاى کوچک با کیفیت تغذیه پدران فرد رابطه مستقيم دارد.

کاهش سطح تستوسترون و حجم بیضه ها هم با مراقبت هاى والدين در ارتباط است. اگر متوجه تورم بیضه های خود شده اید، حتما پزشك خود را در جريان قرار دهيد. رشد بیضه ها در بزرگسالی می تواند نشانه ى سرطان بیضه یا بروز مشکلى در رابطه با سلامتى شما باشد.

زمان رشد بیضه ها

بیضه یک مرد در بدو تولد حدود ١ سانتیمتر مکعب است و تا حدود ٨ سالگی به همان اندازه باقى مى ماند، سپس از سن ٨ سالگى دوباره شروع  به رشد می کند. بیضه ها به طور منظم و پيوسته رشد مى كنند تا در زمان بلوغ به اندازه بيضه هاى يك مرد بالغ برسند. در اين زمان موهاى مربوط به ناحیه ى اسکروتوم (كيسه بيضه) و اطراف دستگاه تناسلی شروع به رشد می کنند. گرچه بیضه ها با سرعت يكسان رشد می کنند، ولى ممکن است يكى از آنها کمی بزرگتر و کمی طولانی تر از دیگری رشد کند، همچنین به طور معمول یک بیضه کمی پایین تر از دیگری قرار مى گيرد.

علت کوچک شدن بیضه

آیا اندازه بیضه ها تغییر می کند؟

با افزايش سن، تولید تستوسترون كاهش مى يابد چرا كه بيضه ها شروع به كوچك شدن مى كنند، این توصيف به عنوان آتروفی بیضه شناخته شده است.

این تغییر در اندازه به طور معمول خيلى تدریجی رخ مى دهد و ممکن است خيلى هم به چشم نيايد. هنگامی که اين اتفاق به طور طبیعی رخ دهد، هیچ تهدیدی برای سلامتی محسوب نخواهد شد.

پایین آمدن سطح تستوسترون می تواند منجر به کاهش میل جنسی و كاهش توده عضلانی شود، اما بروز این تغييرات در روند افزايش سن كاملا طبيعى است.

برخی از مشکلات بهداشتی و پزشكى نيز ممكن است باعث بروز کوچک شدن بیضه شوند، از جمله:

  • بیمارى های مقاربتی مانند سوزاک و سفلیس
  • اوریون، سل و برخی عفونت های ویروسی مربوط به بیضه ها
  • تروماى شدید بیضه ها

عوامل بی خير ديگرى نيز وجود دارند كه می توانند باعث ایجاد تغییرات موقتی در بیضه و كيسه بیضه شوند، به خصوص كاهش دما كه می تواند باعث کوچک شدن كيسه بيضه ها به طور موقت شود و این هیچ تاثیری در اندازه بیضه ها ايجاد نخواهد كرد.

در صورت قرار گرفتن در معرض آب سرد یا هواى سرد، ممکن است بیضه ها به طور موقت منقبض شده و به سمت بدن جمع شوند كه به آن انقباض کرماستریک گفته مى شود، دليل رخ دادن اين واكنش اين است که بیضه ها همواره سعی می کنند دمای معینی که برای تولید اسپرم ایده آل است را حفظ کنند. این دما کمی خنک تر از میانگین دمای بدن است، به همین دلیل بیضه ها از بدن فاصله دارند. اما هنگامی که در معرض آب سرد یا دمای سرد قرار مى گيريد، عضله كروماتر جمع مى شود و بیضه ها را برای گرم كردن به سمت بدن می کشد.

آیا اندازه بیضه ها متفاوت است؟

اين که یک بیضه کمی بزرگ تر از دیگری باشد كاملا طبيعى است. معمولاً هیچ توضیح پزشکی یا بهداشتی برای اختلاف اندازه بيضه ها وجود ندارد. اما اگر متوجه تغییر در اندازه یا شکل یک یا هر دو بیضه شدید، حتما پزشک خود را در جريان قرار دهيد.

سرطان بیضه یا پیچ خوردگی بیضه که به دليل پیچ خوردگی بند ناف (بند اسپرماتیک) است، باعث بروز درد و تورم می شود و باید به سرعت پس از بروز علائم توسط پزشک مورد بررسى و درمان قرار گيرد.

تشخیص کوچک شدن بیضه

پزشک معمولا با طرح سؤالاتی در مورد سبک زندگی و سابقه پزشکی، تشخیص کوچک شدن بیضه را آغاز می کند و همچنین در مورد هر نوع دارویی که فرد مصرف می کند هم سؤال خواهد کرد، پزشک همچنین با نگاه به خصوصیات زیر می تواند بيضه ها را به صورت فيزيكى معاينه كند:

  • اندازه
  • شكل
  • بافت
  • سفتى

تشخیص کوچک شدن بیضه

و بالاخره یک پزشک ممکن است آزمايش هاى ديگرى را هم انجام دهد تا علت ایجاد آتروفی مشخص شود.

اين آزمايش ها به شرح زير است:

  • سونوگرافی بیضه ها برای دیدن ناهنجاری ها و جریان خون
  • ازمايش خون براى يافتن نشانه هايى ازعفونت
  • آزمایش سواب یا آزمایش ادرار برای بررسى عفونت هاى مقاربتى
  • تست های سطح هورمون

درمان کوچک شدن بیضه

چه کار کنیم که بیضه هایمان بزرگ شود؟ چگونگی درمان کوچک شدن بیضه بستگی به علت اصلی آن دارد. درمان های احتمالی ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • آنتی بیوتیک برای عفونت
  • تغییر در سبک زندگی
  • هورمون درمانى
  • جراحى ( خصوصا در مورد پیچ خوردگی بیضه)

اگر فرد به موقع آتروفی بیضه را تشخيص دهد و در اسرع وقت درمان كند، ممکن است بتواند از كوچك شدن بيضه جلوگيرى كند.

برخی از شرایط، مانند پیچ ​​خوردگی بیضه، به درمان فوری نیاز دارند تا از آسیب دائمی بیضه جلوگیری شود.

درمان سنتی کوچک شدن بیضه

برخی افراد ادعا می کنند که درمان سنتی کوچک شدن بیضه وجود دارد. هیچ شواهد بالینی اى وجود ندارد که نشان دهد هرگونه داروی طبیعی می تواند آتروفی بیضه یا علل اصلی آن را بر طرف کند.

بزرگ کردن بیضه

چه کار کنیم که بیضه هایمان بزرگ شود ؟ لازم به ذکر است که هیچ روش اثبات شده پزشکی برای افزایش اندازه بیضه وجود ندارد. وقتی خون در اندام تناسلی شما جاری می شود، بیضه ها به طور موقت بزرگ می شوند. پس از اوج گرفتن، اندازه آنها به اندازه طبیعی برمی گردند.

توصیه پزشک برای کوچک شدن بیضه

افراد باید هميشه اندازه و شکل بیضه های خود را به طور منظم بررسى كند.

اگر یکی یا هر دو بیضه بطور قابل توجهی کوچکتر شود، بهتر است در اسرع وقت با پزشک صحبت کنید.

در صورت تسخيص و درمان در مراحل اوليه، مى توان از كوچك شدن بيضه جلوگيرى كرد.

 برای پرسش و پاسخ از دکتر روی لینک پرسش از دکتر کلیک کنید.

دکتر هوشنگ قوامی جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری مردان در تهران

31+

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر علی چهارشنبه ۷ فروردین ۹۸( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    با سلام
    من حدود یک هفته میشه که وقتی پای راستم رو به زمین فشار میدم مثل بلند شدن از روی مبل یه درد خفیفی زیر بیضه سمت راستم حس میکنم. قرص آزیترمایسین هم برای چند روز استفاده کردنم ولی تاثیری روی دردم نداشته. لطف میکنید اگه راهنماییم کنید.
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی چهارشنبه ۷ فروردین ۹۸( 1 سال پیش)

      روزي يك عدد شياف ديكلوفناك استعمال كنيد

    2. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی چهارشنبه ۷ فروردین ۹۸( 1 سال پیش)

      روزي يك عدد شياف ديكلوفناك استعمال كنيد

    3. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی چهارشنبه ۷ فروردین ۹۸( 1 سال پیش)

      روزي يك عدد شياف ديكلوفناك استعمال كنيد

    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر وحید سه شنبه ۶ فروردین ۹۸( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام
    من آزمایش اسپرم انجام دادم تو آزمایش حرکت اسپرم حد اقل 30 باشه مال من 29 بود که فقط یک دونه کم بود عمل واریکوسل سمت چپ انجام دادم بعد عمل بیضه سمت چپ من ورم کرد و بزرگتر شد و ماند و بیضه سمت راست من کوچک شد
    الان بیضه سمت چپ ۳ برابر بزرگتر از سمت راست شده یا بهتر بگم سمت راست اندازش نصف حالت طبیعی شده
    نه درد دارم نه مشکل جنسی
    فقط چون اندازه اش کوچک شده بیضه چپ فشار زیادی بهش وارد میکنه که باعث درد شده
    به دکترم نشون دادم چنتا قرص داد
    مشکل خاصی ندارم فقط ترسم از بچه دار شدن
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی دوشنبه ۵ فروردین ۹۸( 1 سال پیش)

      نگران نباشيد

    2. تصویر کاربر وحید سه شنبه ۶ فروردین ۹۸( 1 سال پیش)
      ممنون دکتر
    3. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی سه شنبه ۶ فروردین ۹۸( 1 سال پیش)

      خواهش مي كنم

    4. نمایش سایر 2 پاسخ
  • تصویر کاربر زکریا دوشنبه ۵ فروردین ۹۸( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام وقتتون بخیر اقای دکتر
    من برادرم ۷ ال داره و مدتی هس ک احساس کردم بیضه ی سمت راستش کوچک میشود و الان هم ک نگاه میکنم خیلی کوچکتر ازبیضه ی سمت چپش هس آیا کوچکی بیضه ی سمت راستش بعدا تاثیری تو باروی دارد یا ن
    خواهش میکنم جواب بدین
    با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی دوشنبه ۵ فروردین ۹۸( 1 سال پیش)

      خير اثري ندارد

  • تصویر کاربر دکتر دوشنبه ۵ فروردین ۹۸( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    با سلام
    احتراما یک ماهی است که بعضی روزها گاهی درد بیضه چپ دارم، وقتی به مدت طولانی رانندگی می کنم و یا سر پا می ایستم این درد شروع می شود. چه دلئلی می تواند باشد و چه دارویی می توانم مصرف کنم.
    با تشکر از شما
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی دوشنبه ۵ فروردین ۹۸( 1 سال پیش)

      التهاب پروستات داريد به پزشك مراجعه كنيد

  • تصویر کاربر amir دوشنبه ۵ فروردین ۹۸( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    با سلام خدمت اقای دکتر
    کیسه بیضه من حدودا بین یک و دو ساله که کوچک شده و همینطور حجم آلت هم احساس میکنم کمتر شده، میخواستم بدونم آیا امکان داره از ورزش های سنگین بدنسازی باشه؟چون شنیدم فشار بدنسازی روی بیضه و چشم هستش و دلیل دوم برای کوچک شدن میتونه خودارضایی باشه؟ممنون میشم پاسخ سوالم رو بدید و جهت درمان راهنماییم کنید مرسی
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی دوشنبه ۵ فروردین ۹۸( 1 سال پیش)

      هيچ كدام علت أن نيست

  • تصویر کاربر سامان دوشنبه ۵ فروردین ۹۸( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر یسوال داشتم
    من حدودا ۲ماه پیش دچار تورشن بیضه شدم و پس از ۸ساعت عمل شدم اما خوشبختانه گفتن بیضه ام نیاز به خارج کردن نداشته اما الان بعد از گذشت ۲ماه هنوز درد کمی در بیضه چپم دارم و اندازه بیضه ام هم نسبت به روز اول نصف شده و حس میکنم روزبروز کوچکتر میشه
    لطفا راهنمایی میکنید که ایا مشکل خاصی هست؟ باید کار خاصی یا داروی خاصی مصرف کنم که جلوگیری بشه از کوچک شدن ؟
    ممنون میشم زود بهم پاسخ بدید
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی دوشنبه ۵ فروردین ۹۸( 1 سال پیش)

      طبيعي است

  • تصویر کاربر علی شنبه ۲۵ اسفند ۹۷( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    باسلام اقای دکتر من هیدروسل داشتم وچندروز هست که جراحی کردم ولی بیضه هنوز باد داره ومتورم هست ایا طبیعی است؟؟؟؟
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی شنبه ۲۵ اسفند ۹۷( 1 سال پیش)

      تا يك ماه طول مي كشد

  • تصویر کاربر محمد شنبه ۲۵ اسفند ۹۷( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    با سلام
    یه چند روزی هست احساس درد خفیف در بیضه سمت چپم میکنم . و با لمس کردن احساس یه برجستگی کوچک خار مانند در روی بیضه میکنم . راهنمایی بفرمایید ممنون.
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی شنبه ۲۵ اسفند ۹۷( 1 سال پیش)

      جواب دادم

  • تصویر کاربر محمد دوشنبه ۲۰ اسفند ۹۷( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر شبتون بخیر خواهش میکنم جواب منو بدید خیلی استرس دارم من مدتیه که اطراف بیضه هام درد میکنه و دکتر گفت عفونت داره و باید ازدواج کنم امشب به دلیل دردی که داشتم بیضه هم رو لمس کردم و ناگهان متوجه شدم که کوچکتر و نرمتر از قبل شده و در نت سرچ کردم و دیدم که میگن از علایم ناباروریه
    خواهش میکنم اقای دکتر بهم بگید من درمان میشم یا نه
    خیییلی استرس دارم
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی دوشنبه ۲۰ اسفند ۹۷( 1 سال پیش)

      سونوگرافي از بيضه ها انجام شود حتما طبيعي است

  • تصویر کاربر اورنگ جمعه ۱۰ اسفند ۹۷( 1 سال پیش) مشاهده پرسش
    با سلام
    من عمل هرنی دو طرفه انجام دادم.بعد از عمل بیضه چپم متورم و بزرگ شد.به جراحم گفتم گفت خوب میشه.بعدش بیضم شروع به کوچک شدن کرد و الان اندازه یه لوبیا شده.سوالم اینه که آیا این عارضه بر اثر تسامح و اشتباه جراح بوده یا نه؟و سوال دوم ا ینکه درمانی برای این عارضه وجود دارد؟سپاسگزارم
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی جمعه ۱۰ اسفند ۹۷( 1 سال پیش)

      درماني ندارد و گاهي پيش مي أيد

درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر