ناباروری در مردان اسپرم

علت ناباروری در مردان

در علم پزشکی هرگاه زن و شوهری در سن باروری ۱۲ ماه پس از ازدواج علی‌رغم انجام فعالیت جنسی طبیعی و بدون استفاده از روشهای پیشگیری، بچه‌دار نشوند یکی از زوجین دچار ناباروری است.

ناباروری , می تواند منشا پدری مانند واریکوسل و آزواسپرمی یا منشأ مادری مانند سندرم ترنر، آژنزی تخمدان، سندرم آشرمن داشته باشد . البته باید توجه داشت که ناباروری به معنی عدم تولید گامت نیست بلکه عدم توان تولد نوزاد زنده را گویند مثلاً علت ناباروری در مردان بیماری کم‌نطفگی می تواند باشد، یا پس از انجام وازکتومی فرد بالقوه اسپرم تولید می‌کند ولی در عمل نمی‌تواند بچه دار شود. مشابه این حالت در زنان نداشتن مادرزادی رحم و نیز پس از انجام عمل قطع لوله‌های فالوپ است.

بر پایه پژوهش‌ها در ایران ۲۰ درصد زوج‌ها در طول زندگی خود ناباروری را تجربه می‌کنند. بر اساس این آمار نقش و علل مردانه بیش از ۶۰ درصد موارد را شامل می‌شود که این میزان از آمار جهانی بالاتر است.

علل ناباروری

علل ناباروری در مردان بسیار متفاوت است و از علل عفونی مانند سل دستگاه تناسلی تا علل مادرزادی، داروها، ضربه و مشکلات غددی محتمل است.

از جمله علت‌هایی که باعث ناباروری در زنان می‌شود می‌توان به این موارد اشاره کرد؛ آندومتریوز، عدم تخمک گذاری، تخمک‌های ضعیف، سندروم تخمدان پلی کیستیک، انسداد لوله‌های رحمی (فالوپ)، حساسیت به اسپرم، مشکلات بارداری غیرقابل توجیه و مشکلات بارداری مرکب که برای هر یک از این عوامل راه‌حل‌هایی وجود دارد.

ناتوانی جنسی

علت ناباروری در مردان

هر عامل یا پروسه که تولید اسپرم و کیفیت آن را تحت تاثیر قرار دهد در باروری به طور فرآینده‎ای مضر خواهد بود. علت های ناباروری در مردان در ادامه آمده است.

  • واریکوسل

تجمع خون در وریدهای بیضه که خون قادر نیست از بیضه خارج شود و ۹۸ درصد در بیضه چپ بوجود می آید. شایع ترین علت غیرقابل برگشت ناباروری مردان می باشد. علت واقعی ایجادکننده ناباروری بعلت واریکوسل ناشناخته است ولی عقیده بر اینستکه واریکوسل درجه حرارت بیضه را بالا می برد و باعث ناباروری می شود.

واریکوسل ۵/۱ تا ۲ درجه حرارت بیضه را بالا می برد و درجه حرارت بیضه یک درجه از حرارت بدن کمتر است و با این افزایش درجه حرارت، بیضه قدرت نطفه سازی خود را به مرور زمان از دست می دهد و کیفیت اسپرم را کاهش می یابد.

  • عفونت

بعضی عفونت ها در ساختن نطفه در بیضه دخالت کرده و یا باعث انسداد در مسیر خروج اسپرم از بیضه می شود. عفونت ها شامل عفونت اپی دیدیم می باشد، که یک بافت مستطیلی در بالا و پشت بیضه قرار دارد و یا عفونت بیضه (اورکیت)، بعضی عفونت های مقاربتی مثل سوزاک یا HIV

  • مشکلات انزال

برگشت انزال بداخل مثانه در بعضی مردان به دنبال مصرف بعضی داروها، بیماری دیابت، ضایعات نخاعی و بعد از عمل پروستات اتفاق می افتد.

  • آنتی بادی ها که به اسپرم حمله می کند

آنتی بادی های بدن که مسئول سیستم دفاعی بدن هستند، چون اسپرم را بعنوان یک جسم خارجی می پندارد، مورد حمله قرار داده و باعث ناباروری می شود.

  • بیضه های نزول نکرده

در ۳۶ درصد نوزادان بعد از تولد، بیضه ها نزول نمی کند و وارد محوطه اسکروتوم نمی شوند. چنانچه در ۹ تا ۱۲ ماهگی عمل جراحی بیضه های نزول نکرده انجام نشود، در آینده ممکن است دچار ناباروری بشوند.

  • اختلال هورمونی

اگر مشکلی در غده های هیپوفیز و هیپوتالاموس باشد، هورمون های لازم برای نطفه سازی را تولید نمی کنند و در نتیجه عمل بیضه دچار اختلال می شود و نطفه ساخته نمی شود.

  • انسداد

انسداد درمسیر خروج اسپرم در هر قسمتی ممکن است اتفاق بیافتد. انسداد بطور مادرزادی ممکن است در اپی دیدیم یا هر دو لوله های برنده نطفه (VAS)وجود داشته باشد. انسداد در VAS در بیماری فیبروزکیستیک دیده می شود.

  • اختلالات کروموزومی

یکی از شایع ترین اختلالات کروموزومی که یک نفر در ۶۰ هزار نفر دیده می شود، بیماری یا سندرم کلین فلتر می باشد که در این بیماری بیضه ها کوچکتر از حد نرمال شده و همراه با ژنیکوماستی و ناباروری می باشد.

  • نارسایی بیضه

سایر عوامل شامل چاقی، استعمال دخانیات، مصرف الکل، در معرض قرارگرفتن توکسین های محیط ، ژنتیک و استرس می باشد.

ناباروری

راه های درمان ناباروری در مردان

در یک گروه نابارور به تعداد ۲۳۸۳ نفر، ۴۸ درصد از این گروه با درمان طبی و یا جراحی اصلاح و بچه‎دار شدند و نیمی دیگر کاندید IVF و ICSI شدند.

۱ درصد موارد بیماران مبتلا به ناباروری ممکن است دارای بیماری‎های جدی خطرناک نظیر: سرطان بیضه، سرطان مغز، سرطان نخاع، اختلال هورمونی و بیماری‎های ژنتیک باشند.

سرطان بیضه تقریبا ۵۰ برابر در مردان نابارور بیشتر از مردان بارور دیده می‎شود. بنابراین جراح اورولوژیست باید توجه داشته باشد که ناباروری در مردان ممکن است نشانه یک وضعیت جدی پزشکی در فرد باشد.

ناباروری مردان

شرح حال کلینیکی

از بیمار یک شرح حال دقیق در ارتباط به حال و آینده تهیه گردد که شامل:

سابقه ناباروری

  • سن بیمار
  • حاملگی قبلی
  • درمان‎های قبلی
  • درمان‎های فعلی
  • بررسی همسر نابارور
  • سابقه فعالیت جنسی، میل جنسی
  • توانایی جنسی
  • انزال
  • زمان‎های عمل جنسی

رشد و نمو

  • عدم نزول بیضه‎ها
  •  فتق
  • ترمای بیضه
  • عفونت بیضه
  • زمان بلوغ
  • رشد جنسی
  • شرح حال فرد
  • بیماری‎های سیستمیک (دیابت، فشار خون، سیروز)
  • سابقه بیماری سل
  • بیماری‎های مقاربتی
  • اعمال جراحی اخیر
  • عمل فتق
  • جراحی لگن
  • عمل پروستات و گردن مثانه
  • در معرض قرار گرفتن بیضه‎ها به مواد شیمیایی و سموم
  • مصرف الکل، کوکائین، ماری جوانا
  • مصرف داروها (شیمی درمانی، سایمتدین، آلوپرنیول، تیازیدها)
  • رادیوتراپی
  • وضعیت سلامتی فعلی
  • عفونت ریه‎
  • گالاکتوره
  • اختلال دید
  • چاقی
  • اختلال حس بویایی

معاینه بالینی

  • وضعیت ساختمان بدنی
  • بررسی رشد مناسب جنسی
  • نحوه توزیع مو
  • ژینکوماستی: کاهش توده عضلانی و ژینکوماستی ممکن است ناشی از کاهش تستوسترون باشد. در چنین مواردی اختلالات هورمونی و تاخیر رشد باید رد شود.
  • بررسی انحراف آلت، وجود مجرا زیر آلت انجام شود.
  • اندازه بیضه‎ها اندازه‎گیری شود چون ۸۵ درصد نسج بیضه در نطفه‎سازی دخیل می‎باشد. کوچک بودن بیضه ممکن است اولیه یا ثانویه باشد.
  • کاهش سطح تستوسترون: وقتی سطح تستوسترون (هورمون جنسی) در خون کاهش یافته باشد، حجم منی اغلب کاهش می‎یابد.
  • نارسایی بیضه: وقتی بیضه به طور اولیه دچار نارسایی شده باشد، هورمون FSH که از مغز ترشح می‎شود به طور غیر طبیعی بالا بوده و هورمون جنسی تستوسترون ممکن است طبیعی یا پایین باشد. معمولا این بیماران باید مورد اختلالات ژنتیکی قرار گیرند. وقتی هورمون جنسی (تستوسترون) و FSH در سرم خون کاهش یافته باشد، نارسایی بیضه ثانوی بوده و اختلال عملکرد در هیپوتالاموس یا غده هیپوفیز می‎باشد.
  • ممکن است لوله برنده اسپرم یک طرفه یا دو طرفه وجود نداشته باشد، در این صورت در آزمایش اسپرم فرد نابارور تعداد اسپرم کمتر از حد نرمال یا به صورت شدید بسیار کاهش یافته است. ۲۵ درصد مردان مبتلا به عدم وجود یک طرفه لوله برنده اسپرم (VAS) و ۱۰ درصد مبتلایان به عدم وجود دو طرفه VAS مبتلا به فقدان یک طرفه کلیه می‎باشند.

آزمایش اسپرم

مشخصات فیزیکی نطفه در آزمایش اسپرم شامل:

۱- ویسکوزیتی، pH، رنگ و بو

۲- حجم نمونه

۳- تعداد اسپرم

۴- حرکت اسپرم

۵- شکل اسپرم

۶- تعداد لکوسیت

زمانی که در آزمایش، اسپرم وجود نداشته باشد، به خصوص اگر حجم کل کمتر از ۱ سی‎سی باشد، مقدار فروکتوز مایع منی باید اندازه‎گیری شود.

آزمایش اسپرم طبیعی شامل:

– حجم ۵/۱ سی سی

– شکل اسپرم ۴ درصد

– موتولیتی یا حرکت ۳۵ درصد

– تعداد توتال اسپرم ۱۰۶×۳۹

– اسپرم زنده ۵۸ درصد

– تعداد لکوسیت زیر ۱۰ عدد

اگر چه به نظر می‎رسد شکل اسپرم مهمترین پارامتر می‎باشد ولی چنانچه در دو مورد از آزمایش اختلال باشد، به طور فزاینده‎ای شانس باروری افزایش می‎یابد.

بررسی ژنتیک

در موارد ذیل باید انجام گیرد:

  • غلظت اسپرم کمتر از ۱۰ میلیون باشد
  • اختلال جنسی
  • هیپواسپرمیا کمتر از ۱ سی سی
  • اختلالات هورمونی

 

برای پرسش و پاسخ از دکتر روی لینک پرسش از دکتر کلیک کنید.

دکتر هوشنگ قوامی جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و ناباروری و ناتوانی جنسی مردان در تهران

سیستم پرسش و پاسخ

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.
امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربرمسعود سه شنبه ۱۷ مهر ۱۳۹۷ ۱۴:۱۱( 1 هفته پیش) مشاهده پرسش
    سلام دوساله اقدام ب بارداری کردیم ک جواب نگرفتیم.خانمم همه جوره چکاب شده ومشکلی نداره.ازمایش اسپرم دادم عکسشو ضمیمه میکنم.تعداد اسپرم صد میلیون،شکل نرمال ۴۴درصد،ولی تحرک کمه.کلاس آ ۳۰درصد،کلاس بی ۱۲درصد.رفتم دکتر گفت شاید عفونت داشته باشی ده روز ویتامین ای و سلنیوم مصرف کن وآزمایش اسپرم بده.اگه تاثیر نداشت یادارو میدم یاجراحی.درضمن واریکوسل خفیفم دارم.اقای دکتر توروخدا کمکم کنید این دستوری که دکتر گفته خوبه؟بخدا اینجا دکتر دیگه ای نیست ک مشورت کنم.لطف میکنید اگه کمکم کنید و البته اگه میشه توضیح بیشتر بدین
    1. تصویر کاربردکتر هوشنگ قوامیسه شنبه ۱۷ مهر ۱۳۹۷ ۱۴:۱۱( 1 هفته پیش)

      اگر واريكوسل داري بايد عمل كني

  • تصویر کاربرسیداحمدمحمدزاده سه شنبه ۲۷ شهریور ۱۳۹۷ ۱۳:۴۵( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    خسنه نباشید . من عمل باز شکم انجام دادم چندساله که منی تخلیه نمیشه همه چی عادی لذت همه خوبه فقط منی تخلیه نمیشه
    1. تصویر کاربردکتر هوشنگ قوامیسه شنبه ۲۷ شهریور ۱۳۹۷ ۱۳:۲۷( 1 ماه پیش)
      درماني ندارد
    2. تصویر کاربردکتر هوشنگ قوامیسه شنبه ۲۷ شهریور ۱۳۹۷ ۱۳:۴۵( 1 ماه پیش)
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربرمحمد جمعه ۹ شهریور ۱۳۹۷ ۱۴:۱۵( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    ایا با عمل واریکاسل بچه دار میشم یا نه تاثیری نداره
    1. تصویر کاربردکتر هوشنگ قوامیجمعه ۹ شهریور ۱۳۹۷ ۱۴:۱۵( 1 ماه پیش)
      بله شانس داريد
  • تصویر کاربرسعید جمعه ۹ شهریور ۱۳۹۷ ۱۹:۱۴( 1 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام بنده عمل واریکوسل انجام دادم و با بیوپسی انجام شده دکتر تشخیص آزواسپرمی انسدادی را داد. به من گفته شد تنها راه بچه دار شدنمان IVF و لقاح خارجی است که ما در همین ماه این کار را انجام دادیم و علی رقم هزینه زیاد و رنج فراوان برای همسرم متاسفانه 12 روز بعد از انتقال تنها جنین تشکیل شده خون ریزی اتفاق افتاد و جنین از بین رفت.
    سوال اصلی بنده این است که آیا امکان درمان شخص من و رفع انسداد و حاملگی طبیعی وجود دارد؟
    بنده انواع آزواسپرمی انسدادی را بررسی کردم ولی نمی دانم مشکل خودم کدام یک از آن ها است. لطفا راهنمایی کنید که باید چکار کنم و چقدر شانس موفقیت برای ما هست. لطفا زودتر راهنمایی کنید چون شرایط روحی همسرم خیلی نامساعد است.
    با سپاس از توجه شما
    1. تصویر کاربردکتر هوشنگ قوامیجمعه ۹ شهریور ۱۳۹۷ ۱۹:۱۴( 1 ماه پیش)
      شانس باز كردن وجود دارد عمل كنيد يا مراجعه كنيد
  • تصویر کاربرحسن دوشنبه ۱۵ مرداد ۱۳۹۷ ۱۶:۰۸( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر.
    من اردیبهشت ۹۴ عمل واریکوسل سمت چپ انجام دادم . ۴دوره قبل عمل دارو مصرف کردم و ۴ دوره بعد عمل . ولی تا الان هرچی اقدام کردیم برا بچه دار شدن فایده نداشته . همسرم هم به گفته دکترش هیچ مشکلی نداره حتی گفته احتمال دوقلو زایی داره . خواستم ببینم درمان دیگه ای داره یا بیفایده ست. بیخیال بچه بشیم .
    ممنون از جوابتون
    1. تصویر کاربردکتر هوشنگ قوامیدوشنبه ۱۵ مرداد ۱۳۹۷ ۱۶:۰۸( 2 ماه پیش)
      از أزمايش اسپرم چيزي ذكر نشده
  • تصویر کاربرAli دوشنبه ۱۵ مرداد ۱۳۹۷ ۱۵:۴۸( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام اقای دکتر باشکر زحمات شما با توجه به جواب ازمایش و سونوگرافی اینجانب که داری یه فرزند دختر ۵سال و۳۷ سال سن میباشم برای تعیین جنسیت یک دکتر عمل واریکوسل و دکتر دیگر ivf را پیشنهاد کرده میخواستم نظر شما را هم بدونم با توجه به اینکه واریکوسل خفیف طرف چپ وحرکت اسپرم روبه جلوی صفر دارم
    1. تصویر کاربرAliپنجشنبه ۱۱ مرداد ۱۳۹۷ ۱۲:۳۰( 2 ماه پیش)
      سلام لطفا جواب دهید
    2. تصویر کاربردکتر هوشنگ قوامیدوشنبه ۱۵ مرداد ۱۳۹۷ ۱۵:۴۸( 2 ماه پیش)
      واريكوسل عمل شود
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربرفرهود دوشنبه ۱۵ مرداد ۱۳۹۷ ۱۴:۲۸( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام. در سوال قبلم در خصوص ازمایش ازو اسپرمی فرمودید باید دوبار انجام بشه. ایا واقعا سابقه داشتین تا حالا کسی ازمایش اولش صفر بشه و بعدی تغییر کنه؟! اخه صفر دیگه واقعا نا امید کننده است. چه اشتباهی ممکنه شده باشه که تکرار باید بشه؟ سوال دومم اینه که ایا میلد واریکوسل سمت چپ ممکنه باعث اسپرم صفر بشه با توجه به اینکه بیضه سمت راستم در کودکی نزول نکرده و عمل شده؟ ممنون میشم پاسخ جامع بدید. با عرض پوزش از مزاحمت مجدد.
    1. تصویر کاربردکتر هوشنگ قوامیپنجشنبه ۲۱ تیر ۱۳۹۷ ۱۶:۲۸( 3 ماه پیش)
      بله واريكوسل و عمل بيضه باعث صفر شدن شده
    2. تصویر کاربرفرهودپنجشنبه ۲۱ تیر ۱۳۹۷ ۱۶:۳۸( 3 ماه پیش)
      برای من پیام اومده پاسخ سوالاتم ارسال شده. اما میام تووو شماره پیگیریم چیزی نمیبینم!
    3. تصویر کاربردکتر هوشنگ قوامیپنجشنبه ۲۱ تیر ۱۳۹۷ ۱۸:۴۷( 3 ماه پیش)
      أزمايش اسپرم دو بار بايد انجام شود
    4. تصویر کاربرفرهودپنجشنبه ۲۱ تیر ۱۳۹۷ ۱۹:۰۶( 3 ماه پیش)
      متشکرم اقای دکتر. واقعا اوضاعمون بهم ریخته. کاش یه درمانی واسه این چیزا بود.
    5. تصویر کاربردکتر هوشنگ قوامیدوشنبه ۱۵ مرداد ۱۳۹۷ ۱۴:۲۸( 2 ماه پیش)
      خواهش مي كنم
    6. نمایش سایر 4 پاسخ
  • تصویر کاربرامیر چهارشنبه ۲۰ تیر ۱۳۹۷ ۱۹:۰۲( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سال 91عمل واریکوسل انجام شده.امسال برای بارداری اقدام شده.اسپرم صفر میباشد.چه راه حلی برای باروری وجود دارد؟؟
    1. تصویر کاربردکتر هوشنگ قوامیچهارشنبه ۲۰ تیر ۱۳۹۷ ۱۹:۰۲( 3 ماه پیش)
      نمونه برداري از بيضه انجام شود
  • تصویر کاربررضا پنجشنبه ۲۱ تیر ۱۳۹۷ ۱۹:۰۰( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    باعرض سلام .آقای دکتر من به علت درد در بیضه سمت راست به دکتر مراجعه کردم وبعد از سونوگرافی تشخیص واریکوسل گرید 2 دوطرفه دادند و بعد از آزمایش اسپرموگرام گفتند نیاز به عمل نیست میخاستم بدونم اگر قراره عمل بشم تا مجرد هستم عمل کنم بعدا مشکلی نباشه .اما هنوز درد کمی در بیضه هام دارم نظرتون در مورد اینکه زوذتر عمل کنم چیه .باتشکر
    1. تصویر کاربردکتر هوشنگ قوامیپنجشنبه ۲۱ تیر ۱۳۹۷ ۱۹:۰۰( 3 ماه پیش)
      عمل كنيد
  • تصویر کاربررضا پنجشنبه ۲۱ تیر ۱۳۹۷ ۱۹:۰۱( 3 ماه پیش) مشاهده پرسش
    باعرض سلام .آقای دکتر من به علت درد در بیضه سمت راست به دکتر مراجعه کردم وبعد از سونوگرافی تشخیص واریکوسل گرید 2 دوطرفه دادند و بعد از آزمایش اسپرموگرام گفتند نیاز به عمل نیست میخاستم بدونم اگر قراره عمل بشم تا مجرد هستم عمل کنم بعدا مشکلی نباشه .اما هنوز درد کمی در بیضه هام دارم نظرتون در مورد اینکه زوذتر عمل کنم چیه .باتشکر
    1. تصویر کاربردکتر هوشنگ قوامیپنجشنبه ۲۱ تیر ۱۳۹۷ ۱۹:۰۱( 3 ماه پیش)
      عمل كنيد
درحال دریافت اطلاعات