بی اختیاری ادرار

بی اختیاری ادرار و انواع آن

بی اختیاری ادرار به مواردی اطلاق می‌شود که ادرار فرد بدون اراده و دستور مغز و بدون تمایل او، از مجرا خارج می‌گردد. بی‌اختیاری به گونه‌های مختلفی اتفاق می‌افتد و لذا بر حسب نوع بی اختیاری ادرار ، درمان متفاوت است، ولی خوشبختانه روند و پیش آگهی درمان امیدوارکننده است.

 بی اختیاری ادرار یک شکایت ادراری است که ۵/۰ درصد جمعیت دنیا به آن مبتلا می باشند. این شکایت ادراری علاوه بر خجالت، موجب پریشانی و اضطراب و خجالت فرد می‌گردد.

بی اختیاری ادرار هزینه هنگفتی را برای فرد و جامعه به همراه دارد. ارزیابی درصد افراد مبتلا به این بیماری بر حسب تعریف بی اختیاری ادرار و مطالعات انجام شده از جمعیت‌ها متفاوت است.

توافق جهانی در خصوص اهمیت این بیماری بر حسب هزینه اقتصادی برای فردی که از آن رنج می‌برد وجود دارد.

بی اختیاری ادرار چگونه اتفاق می افتد؟

در حالت طبیعی یک فرد بزرگسال در روز ۴ تا ۵ بار ادرار می‌کند. مقدار دفع ادرار روزانه یک فرد در حالت نرمال و شرایط طبیعی ۱۴۴۰ سی سی می‌باشد. این مقدار در حالی است که فرد تعریق بیش از حد روزانه نداشته باشد، که در این صورت مقدار آن کاهش می‌یابد و یا زمانی که فرد روزانه مایعات فراوان و یا چای بنوشد این مقدار دفع ادرار روزانه بیشتر خواهد بود.

کلیه‌ها در هر ساعت ۶۰ سی سی ادرار تولید می‌کنند و به عبارتی ۱ سی سی در دقیقه که در ۲۴ ساعت ۱۴۴۰ سی سی می‌شود. بیماری‌های کلیوی را از روی کاهش شدید دفع روزانه ادرار و یا دفع بیش از حد آن مورد بررسی قرار می‌دهیم.

وقتی فردی ادرار کرد پس از دفع ادرار، گردن مثانه بسته می‌شود و کلیه‌ها با تولید ادرار از طریق حالب‌ها (میزراه) آن را وارد مثانه می‌نمایند.

وقتی مقدار ادرار  به ۱۰۰ سی سی رسید، اولین احساس ادرار داشتن در فرد به وجود می‌آید، اما با دستور مغز فرد از رفتن برای تخلیه ادرار خودداری می‌نماید و تا زمانیکه حجم ادرار در مثانه به ۲۰۰ تا ۳۰۰ سی سی برسد فرد به دستشویی نمی رود. وقتی حجم ادرار به این حد رسید، تخلیه ادرار با دستور مرکز ادرار کردن در مغز صورت می‌گیرد.

بنابراین یک فاز نرمال ادرار کردن، شامل سلامت مغز، نخاع که در ستون مهره‌ها قرار گرفته و سالم بودن عضله مثانه و باز شدن گردن مثانه و اسفنکتر خارجی است.

بنابراین انواع بی اختیاری ادرار را بر حسب اینکه آسیب یا ضایعه در چه قسمتی می‌باشد می‌توان تقسیم‌بندی کرد. یک مثال ساده فردی که دچار سکته مغزی می‌شود به علت خونریزی مرکز دستور ادرار کردن، آسیب می‌بیند و فرد دچار بی اختیاری ادرار می‌گردد که با گذشت زمان با بهبودی سکته مغزی، بی اختیاری ادرار کاهش می‌یابد.

بی اختیاری ادرار در زنان

بی اختیاری ادرار در سالمندان

به دلائل مختلفی افراد مسن و پیر سزاوار ملاحظات و مراقبت‌های ویژه‌ای هستند، چون فعالیتهای فیزیولوژیکی (جسمی- هوشی) با افزایش سن کاهش می یابد. تمام انواع بی‌اختیاری‌ها (UI) با بالا رفتن سن افزایش می‌یابد. بی اختیاری ادرار ممکن است، همراه با وضعیت‌های خاصی، نظیر کاهش حرکت و توان هوشی باشد که فرد نیاز به کمک برای بردن به توالت داشته باشد.

۵/۰ درصد جمعیت دنیا مبتلا به بی اختیاری ادرار می‌باشند، که این عدد اهمیت این بیماری را روشن می‌کند. در تمام گروه سنی از بچه، جوان، مسن، پیر و زن و مرد دیده می‌شود، و سالیانه هزینه هفتگی را برای درمان آن برای کشورها به بار می‌آورد. بنابراین با گرفتن شرح حال دقیق، معاینه فیزیکی بیمار و کمک گرفتن از راهکارهای تشخیص، سریعا بیماری باید تشخیص داده شود. در بسیاری از موارد درمان بی اختیاری ادرار با یک دوره زمانی کوتاه مدت درمان طبی قابل علاج است.

علت بی اختیاری ادرار

۱- بی اختیاری ادرار که ناشی از ضایعات مغزی (سکته مغزی) اتفاق می افتد.

۲- غده‌های خوش خیم یا بدخیم در ستون فقرات که نخاع را گرفتار کند و اعصاب مربوط به عضله مثانه آسیب ببیند.(مانند منگومیلوسل)

۳- اختلال در عملکرد و انقباض مثانه که ممکن است در بیماری‌های مختلفی به وجود آید.

۴- اختلال در گردن مثانه به صورت باز نشدن گردن مثانه یا شلی آن.

۵- اختلال در اسفنکتر خارجی مجرا که نقش مهمی در کنترل و بی اختیاری ادرار دارد.

انواع بی اختیاری ادراری

# بی اختیاری ادرار استرس (stress)

‌با خندیدن، سرفه کردن، عطسه کردن روی مثانه فشار وارد می‌شود و فشار داخل مثانه افزایش می‌یابد و باعث لیک ادرار می‌شود. افراد چاق، حاملگی، عمل پروستات و بعضی داروها با ضعیف کردن عضلات کف لگن باعث این نوع بی‌ اختیاری ادرار می‌شوند.

# بی‌ اختیاری ادرار سریع (urge)

قبل از رسیدن به توالت دچار بی‌اختیاری ادرار می‌شوند. در سکته مغزی- آسیب عصب مثانه، دیابت، پارکینسون دیده می‌شود.

شایع‌ترین علت این نوع بی‌ اختیاری انقباضات نامناسب مثانه می‌باشد که علت آن پیام‌های عصبی غیر طبیعی است که باعث اسپاسم مثانه می‌شود.

بعضی غذاها و داروها (مثل داروهای مدر) یا حالت‌های عصبی و عاطفی مثل اضطراب باعث بدتر شدن این وضعیت می‌شود.

هیپرتیروئیدیسم (پر کاری تیروئید) و دیابت کنترل نشده، می‌تواند این نوع بی‌ اختیاری را بدتر کند. انقباضات غیر ارادی مثانه می‌تواند به علت آسیب عصب مثانه یا نخاع یا مغز باشد.

# مثانه بیش از حد پر کار (overactive bladder)

در این نوع بی‌ اختیاری، پیام‌ های عصبی غیر طبیعی در زمان نامناسب به مثانه می‌رود و باعث انقباض مثانه، بدون خبر فرد می‌گردد. در این نوع بی‌ اختیاری ادرار، مرد یا زن به تعداد دفعات فراوان در روز ادرار می‌کنند. در این نوع فرد دچار تکرر ادرار ۸ بار یا بیشتر در روز و چند بار در شب می‌باشد.

# بی اختیاری ادرار جسمی (functional)

در این نوع بی‌ اختیاری ادرار فرد دچار مشکلات بیماری‌ های زمینه‌ ای می‌باشد و در نتیجه قادر به حرکت، ایجاد ارتباط با دیگران و فکر کردن نمی‌ باشد. مثلا فردی که دچار آلزایمر می‌باشد، قادر نیست درست فکر کند و برنامه‌ ریزی برای توالت رفتن را به وجود آورد. در آرتریت (بیماری زانو) که در سنین بالا، مرد یا زن دچار آن می‌شوند، نمی‌توانند به موقع خود را به توالت رسانده در نتیجه دچار بی‌ اختیاری ادرار می‌شوند.

بی‌ اختیاری ادرار لبریز (overflow incontinence)

این نوع بی‌ اختیاری ادرار زمانی اتفاق می‌افتد که مثانه قادر به تخلیه ادرار نمی‌باشد. این نوع بی‌ اختیاری در دو حالت پیش می‌آید: یا ضعف عضله مثانه وجود دارد و مثانه قادر به تخلیه نمی‌باشد و یا در مسیر خروج ادرار انسداد وجود دارد. آسیب و ضایعه عصبی مثانه به علت دیابت باعث عدم تخلیه مثانه می‌شود و در حالت دوم، چنانچه انسداد در مجرا به علت بزرگی پروستات وجود داشته باشد تخلیه مثانه صورت نمی‌گیرد و مثانه پر از ادرار شده و لبریز می‌گردد. داروهای آرام بخش نیز با شل کردن عضله مثانه می‌توانند مانع انقباض مثانه شوند. این نوع بی‌ اختیاری در زنان نادر است و در مردان به علت پروستات شایع می‌باشد.

# بی‌ اختیاری ادرار زودگذر (transient)

یک فرم از بی‌ اختیاری ادرار است که معمولا به علت یک وضعیت پزشکی کوتاه مدت به وجود می‌آید. افرادی که مبتلا  به یبوست هستند به علت تحریک یا التهاب مثانه، مجرا و واژن دچار بی اختیاری می شوند یا کسانی که دارویی مثل دیورتیک (مدر) می‌خورند دچار این بی‌ اختیاری می‌شوند. اختلال مغزی ناشی از کهولت سن و بی‌حرکتی از عوامل دیگر این بی‌ اختیاری می‌باشند.

# بی‌ اختیاری توتال

دائم و بدون کنترل می‌باشد. علل شامل ارتباط بین مثانه و واژن، ضایعات نخاع شوکی، بیماری ام. اس، افسردگی، بیماری قلبی و آرتریت می باشد.

# بی اختیاری مخلوط

استرس + سریع ادرار کردن. معمولا این نوع بی‌ اختیاری مخلوط در زنان دیده می‌شود.

بی اختیاری ادرار

بی‌ اختیاری ادرار چگونه باید بررسی شود؟

بی‌ اختیاری ادرار بیماری نمی‌باشد، بلکه علامت بیماری است. اولین قدم برای بهبودی و تسکین آن ویزیت پزشکی است که در زمینه درمان تجربه دارد و پزشکی است که بداند چه نوع بی‌ اختیاری را به آن مبتلا هستید.

متخصص در سیستم دستگاه ادراری و متخصصی که به سیستم دستگاه ادراری زنان آشنایی دارد در تشخیص و بهبود موثر است. متخصص زنانی که در رشته اورولوژی آشنایی داشته باشد به بیمار می‌تواند کمک کند. برای تشخیص پزشک ابتدا در مورد علائم و شرح حال پزشکی از شما باید سوال کند.

نحوه ادرار کردن و لیک ادراری و نوع بی‌ اختیاری شما را پزشک گمان زند. بنابراین بسیاری از متخصصین با وضعیت ادرار کردن شما برای چند روز باید آشنا شوند. این آشنایی با نحوه خوردن مایعات، استفاده از داروها، سابقه جراحی اخیر می‌باشد.

پزشک باید بداند چه موقع شما ادرار می‌کنید و زمان‌هایی که ادرار می‌کنید و حجم ادراری که دفع می‌کنید را بداند. زمان‌هایی که سریعا در روز ادرار می‌کنید را به پزشک اطلاع دهید. اگر این‌ها به پزشک کمک نکرد او انجام آزمایشات دیگر را شروع می کند. معاینه بالینی و فیزیکی با اهمیت است. عواملی را که باعث بی‌ اختیاری می‌شوند باید بررسی کند، نظیر پرولاس (افتادن مثانه- رحم)، یبوست، ضایعات نخاعی و بررسی عضلات کف لگن، اندازه‌گیری حجم مثانه و اندازه‌گیری ادرار باقیمانده برای بررسی انقباض مثانه مناسب و مهم می‌باشد.

برای پرسش و پاسخ از دکتر روی لینک پرسش از دکتر کلیک کنید.

دکتر هوشنگ قوامی جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و ناباروری و ناتوانی جنسی مردان در تهران


سیستم پرسش و پاسخ

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.

پیگیری سوال قبل

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

ثبت سوال جدید

امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیار سیستم

1
التهاب پروستات

با سلام. خواستم بدونم التهاب پروستات تو کیفیت اسپرم تاثیر داره یا خیر . 37 سال سن دارم و مجرد هستم. مشاهده پاسخ دکتر
2

با سلام و تشکر 52 سال دارم مدتی اس از سوزش و تکرر واخیرا از بی اختیاری رنج می برم وضعیت به طور متناوب و چند ماه طول می کشد psa 1/8 وازمایش و کشت ادرار طبیعی است در آخرین سونو اندازه پروستات 49ccوهیپر پلازی لوبهای میانی به نفع bphمتوسطو اثر بالا زدگی پروستات بر کف مثانه مشهود است لطفا راهنمایی فرمایید مشاهده پاسخ دکتر
3
اختلال نعوظ

سلام من 29سالمه مجردم سه سالی هست مشکل نعوظ دارم ماهی شاید یکی دوبار سکس داشته باشم من موقع سکس بدون قرص نعوظ ندارم وجدیدا با مصرف حتی دو عدد تالادفیل بازم دیرتر به نعوظ میرسم و این باعث میشه که گاها کلا بی خیال سکس
میشیم آقای دکتر من سابقه خودارضایی دارم و الانم هم. بعضی مواقع خود ارضایی دارم البته خیلی به ندرت و ضمنا من موقع تماشای فیلم سکس نعوظ کامل دارم و قشنگ سفت میشه ولی دست مالی نکنم زود شل میشه ولی موقع همخوابی برای سکس بدون قرص نعوظ کامل ندارم من میخام بدون قرص نعوظ داشته باشم اگه نیاز می بینید حضوری برسم خدمتتون برای معاینه اگه نه لطفا راهنمایی کنید چیکار کنم ضمنا من به دکتر مراجعه کردم آزمایش نوشتن گفتن سالمی برام آفرودیت و اورامین اف و زینک دادن که راضی کننده نبود
مشاهده پاسخ دکتر
4
کجی آلت تناسلی

با سلام و درود مجدد خدمت جناب آقای دکتر قوامی عزیز
بنده الان ۲۹ سالمه و ۵ تا ۸ سال پیش متوجه شدم که کجی آلت تناسلی دارم و نمیدونم که قبلا این کجی بوده است یا نه، قبلا در جواب فرمودید که با عمل جراحی اصلاح میشود، حال:
۱) این کجی از نوع مادرزادی میباشد؟ یا نه؟
۲) آیا با عمل جراحی آلت تناسلی تقریبا یک سانت کوچک میشود؟ یا خیر؟
۳) آیا با عمل جراحی از زیبایی آلت کاسته میشود؟
۴) آیا کجی آلت برای بچه دار شدن و ارضا شدن زن آینده ام مشکلی ایجاد میکند؟
قبلا از راهنمایی های جنابعالی کمال تشکر را دارم.
مشاهده پاسخ دکتر
5
علت خون در ادرار و درد مثانه چیست

با سلام خدمت شما محل مثانه بعضی وقت ها درد میکنه بخصوص اول صبح و اخر شب ولی سوزش ادرار ندارم و خون کمی در ادرار وجود داره که با ازمایش مشخص شد و سونوگرافی هم چیزی نشون نداد ولی با این حال هنوز خوب نشده مشاهده پاسخ دکتر
6
کجی آلت تناسلی

با سلام و درود و احترام خدمت آقای دکتر قوامی. بنده ۲۹ سالمه و چند سالی هست(حدودا ۵ الی۸ سال) که متوجه کجی آلت تناسلی به سمت چپ میباشم و الان که پدر و مادرم بحث ازدواج را مطرح نمودن حساسیتم چندین برابر شده و باعث نگرانی هایی شده است، آقای دکتر لطفا در صورت امکان مرا راهنمایی بفرمایید تا از نگرانی فارغ شوم. با تشکر از راهنمایی های جنابعالی مشاهده پاسخ دکتر
7
بیضه

سلام اقای دکترو من بیضه هام خیلی داغ میگنه بد مادرزادی همین امر بااس شد که اسپرمم زیف شده اکه میشه راهنمای کنید برای خونک کردن بیضه ها مشاهده پاسخ دکتر
8
عفونت بیضه

من 50 سالمه و از حدود یه ماه پیش بیضه هام دچار عفونت و درد و ورم شده. چند دکتر رفتم و آنتی بیوتیک مصرف می کنم به صورت سرم، ورمش کم شده ولی هنوز بیضه راستم ورم داره و کشاله رانم هم درد داره. می خواستم ببینم طبیعیه این درد کشاله ران؟ چقدر زمان می بره عفونت برطرف بشه با مصرف آنتی بیوتیک؟ مشاهده پاسخ دکتر
9
اورولوژی

سلام
آقای دکتر بنده چند بار ب صورت شدید دچار عفونت اپیدیدیم اورکیت یا بیضه شدم یک سری هم ب مدت ده روز بستری شدم و تقریبا بهبود پیدا کردم اما بعد از اون این برای بار دومه ک دوباره دچار عفونت میشم خواستم ببینم چ راه حلی رو برای درمان پیشنهاد میدید درد شدید و ورم زیادی در بیضه راستم هس
در ضمن در بچگی من روم عمل هیپوسپادیاس و UDT انجام شده
مشاهده پاسخ دکتر
10
بی اختیاری ادرار بعد از لیزر پروستات

Ali:
پدر من 78 سال دارد.چند سالی بود ادرارش با مدفوع مشکل داشتند و به سختی دفع میشد ادرارش گاهی خوب و روان ولی گاهی اذیت میکرد رفتیم دکتر گفت باید پروستات را لیزر کنم و بعد از عمل لیزر پدرم بدون اختیار و اینکه کاری انجام دهد ادرارش خارج می‌شود و اصلا احساس ادرار به او دست نمی دهد تا زمان که خارج می‌شود نتیجه تاپولوژی هم خوش خیم بوده دوباره رفتیم دکتر گفت قرص ویسول داد و گفت یک ماه بخور کم کم خوب میشوی الان بعد یک ماه رفتیم دکتر قرص تولرین تجویز کرد و گفت تا یک ماه خوب نشدی بیا آمپول به مثانه تزریق کنم لطفا میشود راهنمایی کنید خوب میشود این آمپول ضرری ندارد؟ یا غیره
جناب دکتر قبلا مطرح کردم گفتید مراجعه کنیم ولی من دانشجوم و پدرم 78 سالشه و از کار افتاده از میناب تماس میگیرم هزینه نداریم تا تهران. لطفا منو راهنمایی کنید لطفا
مشاهده پاسخ دکتر
« قبلی 1 2 3 4 5 6 7 ... 445 بعدی »