تشخیص سرطان پروستات با PSA

سرطان پروستات سومین بیماری بدخیم در بین مردان ایرانی است و در صورت تشخیص سرطان پروستات در مراحل اولیه، احتمال بهبودی 95 تا 90 درصد خواهد بود.

به دنبال کشف PSA که یک هورمون تولید شده از پروستات می‌باشد و به هنگام سرطان مقدار آن در خون بالا می‌رود و استفاده آن در غربالگری سرطان پروستات به کار می‌رود، تقریبا 50 درصد سرطان‌ های پروستات در مرحله اول بیماری، زمانی که سرطان از غده خارج نشده است تشخیص داده می‌شود.

درمان سرطان پروستات

در این صورت درمان سرطان پروستات در مرحله ای که سرطان از غده خارج نشده بسیار عالی با احتمال 95 تا 90 درصد بهبودی می‌باشد. قبل از کشف PSA، از هر 3 بیمار مبتلا به سرطان پروستات  1 نفر می‌مرد ولی اکنون از هر 100 نفر مبتلا یک نفر به علت سرطان جان خود را از دست می‌دهد. PSA یک سرین پروتئاز است که در مایع شدن منی بعد از انزال نقش دارد، و عمدتا توسط سلول‌ های اپی تلیال (غدد آسينى) موجود در پروستات ترشح می‌شود، و پس از تخریب سلول‌های پروستات و غشای پایه آسینی‌ های پروستات وارد سرم می‌شود.

البته باید توجه داشت که ورود PSA به داخل سرم نیز در موارد سرطان و هم در موارد خوش خیم نظیر هیپرپلازی خوش پروستات، التهاب، عفونت، انزال و معاینه پروستات دیده می‌شود اما در عمل پزشکان در کلینک به عنوان یک نشانه برای وجود سرطان از آن استفاده می‌کنند.

بنابراین باید توجه داشت فردی که قرار است مورد بررسی وجود سرطان پروستات قرار گیرد، اگر شب قبل عمل جنسی داشته دو روز بعد معاینه شود و چنانچه معاینه پروستات انجام شده باشد 3 روز بعد و در مواقع پروستاتیت حاد (عفونت حاد پروستات) 4 هفته بعد آزمایش PSA عمل جنسی داشته باشد.

پروستات

چه زمانی آزمایش PSA دهیم؟

مقدار PSA در مایع منی هزاران بار بیشتر از آن در غده پروستات می‌باشد. PSA به مقادیر اندکی توسط پانکراس و غده بزاقی ترشح می‌شود. انجام آزمایش PSA به طور سالیانه در افراد بالای سن 50 سالگی باید مورد سنجش و اندازه‌گیری قرار گیرد، ولی اگر چنانچه سابقه فامیلی سرطان پروستات وجود داشته باشد باید فرد از سن 40 سالگی به طور سالیانه این آزمایش را انجام دهد. مقدار PSA سرم با افزایش سن افزایش می‌یابد.

بنابراین جهت تشخیص سرطان پروستات در افراد جوانتر در مقایسه با افراد مسن‌تر بایستی سطح کمتری از حد نرمال در نظر گرفته شود. انجام این آزمایش بعد از سن 75 سالگی ضرورتی ندارد.

باید توجه داشته باشیم در فردی اگر به طور ناگهانی سطح سرمی PSA افزایش غیر طبیعی نشان دهد، الزاما به معنی وجود سرطان پروستات نمی‌باشد، در غیر این صورت در چنین فردی با شک یا یقین وجود التهاب یا عفونت پروستات، بیمار به مدت 4 هفته تحت درمان با آنتی بیوتیک قرار می‌گیرد و مجددا آزمایش تکرار می‌گردد. در صورت پایین آمدن مقدار PSA سرم خون نشانه وجود التهاب یا عفونت بوده و سرطان پروستات نمی‌باشد. با مثال فوق به این واقعیت پی برده می‌شود که مقدار PSA اختصاصی برای وجود سرطان پروستات نمی‌باشد، ولی نشان دهنده آن است که PSA اختصاصا از پروستات ترشح می‌شود و به پروستات اختصاص دارد.

یک نکته مهم کلینیکی که جراح اورولوژیست باید به آن توجه داشته باشد، این است که 18 تا 20 درصد افرادی که پروستات کوچک دارند و مبتلا به سرطان پروستات هستند، ممکن است مقدار PSA سرم خون بالایی نداشته باشند و در چنین مواقعی معاینه انگشتی رکتوم برای بررسی سفت بودن پروستات از اهمیت ویژه‌ ای برخوردار می‌باشد.

معاینه پروستات از راه رکتوم

در 50 درصد افراد مبتلا به سرطان پروستات در معاینه پروستات از راه رکتوم ندول‌های سفت در پروستات قابل لمس است که برای تایید وجود سرطان پروستات نمونه‌برداری باید صورت گیرد. در بسیاری از موارد PSA سرم خون مردان بالاتر از حد طبیعی بوده ولی معاینه پروستات طبیعی می‌باشد.

در این حالت انجام سونوگرافی ترانس رکتال که به آن Trus می‌گویند، توسط یک پزشک حاذق و متبحر کمک چشمگیری به وجود یا عدم وجود سرطان پروستات کمک می‌کند. بنابراین تشخیص سرطان بر اساس سنجش و اندازه‌گیری PSA، معاینه پروستات و بالاخره سونوگرافی پروستات می‌باشد.

ویتامین E، سلنیوم و لیکوپن اثر شناخته شده‌ای روی سطح سرمی PSA ندارد. نشان داده شده مقدار PSA سرم با افزایش سن افزایش می‌یابد. برخی از محققین جهت بهبود اختصاصی شدن تشخیص بدخیمی در پروستات‌ های بزرگ و افزایش تشخیص بدخیمی در پروستات‌ های کوچک از دانسیته PSA (تقسیم PSA بر حجم پروستات) استفاده کرده‌اند، اگر چه در برخی مطالعات این موضوع اثبات نشده است.

این واقعیت که برخی شرایط نظیر هیپرپلازی خوش خیم پروستات (BPH) و عفونت پروستات قادر به افزایش PSA می‌باشند. سبب شده است از اختصاصیت PSA به عنوان تست تشخیص سرطان پروستات کاسته شود. جهت افزایش اختصاصیت PSA از یک آزمایش دیگری تحت عنوان PSA VELOCITY و میزان PSA آزاد استفاده می‌شود.

PSA VELOCITY به سرعت افزایش PSA گفته می‌شود. مطالعات نشان داده که زمانی که محدوده PSA بین 4 تا 10 باشد، افزایش PSA بیشتر از 7/0 در سال دارای اختصاصی بودن به میزان 90 درصد در سرطان پروستات نقش دارد.

برای پرسش و پاسخ از دکتر روی لینک پرسش از دکتر کلیک کنید.

دکتر هوشنگ قوامی جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و ناباروری و ناتوانی جنسی مردان در تهران

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید. (فرمت های مجاز شامل png, gif و jpg می باشد و حداکثر حجم هر تصویر ۸ مگابایت است.)

  • تصویر کاربر يوسف چهارشنبه ۱۱ آبان ۱( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 135 مشاهده پرسش
    سلام جناب اقاى دكتر، psa من ٦.٥ است و سنم ٦١ سال داراى بيمارى ديابت كنترل شده هستم البته هيچ علائمى از درد و سوزش و يا مشكل ادرار ندارم ممنونم راهنمايى بفرماييد
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی چهارشنبه ۱۱ آبان ۱( 1 سال پیش)

      با سلام سونوگرافي از راه مقعد انجام شود 

  • تصویر کاربر علیرضا چهارشنبه ۲۷ مهر ۱( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 144 مشاهده پرسش
    سلام وقتتون بخیر
    جناب دکتر ، ۶۴ ساله ام ، حدود هفت سال هست که چکاپ پروستات میکنم و در این مدت بزرگی پروستات بین ۴۵ تا ۶۵ سی سی بوده و psa از ۳ تا ۷ بوده است ، در حال حاضر ۴۷ cc و psa 6/5 هست در یکسال گذشته هم دارو استفاده نکرده ام ، لطفا نظر خودتون را میفرمایید که چه وضعیتی دارم ، سپاسگزارم
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی چهارشنبه ۲۷ مهر ۱( 1 سال پیش)

      با سلام بايد نمونه برداري از پروستات انجام شود 

  • تصویر کاربر داریوش دوشنبه ۱۸ مهر ۱( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 153 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر من۵۵ سالم هست ومدتی است که با مشکل ادراری مواجه شدم ودکتر داروی تامسوسلین و انتی بیوتیک دادن ومصرف کردم وآزمایش
    03/= psa free =/17 psa
    بود والان یبوست دارم وضعیتم چگونه است وباید چه بکنم خیلی ناراحت هستم
    1. تصویر کاربر داریوش دوشنبه ۱۱ مهر ۱( 1 سال پیش)
      مقدار03.=psa و 17. = PSATOTAL
      صحیح است
    2. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی دوشنبه ۱۱ مهر ۱( 1 سال پیش)

      با سلام نمونه برداري از پروستات بايد انجام شود

    3. تصویر کاربر داریوش دوشنبه ۱۱ مهر ۱( 1 سال پیش)
      امکان سرطون اسک
    4. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی یکشنبه ۱۷ مهر ۱( 1 سال پیش)

      با سلام ممكن است

    5. تصویر کاربر داریوش یکشنبه ۱۷ مهر ۱( 1 سال پیش)
      ببخشید این دو سونوگرافی را انجام داده ام لطفا نظرتان در این موارد چیست
    6. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی دوشنبه ۱۸ مهر ۱( 1 سال پیش)

      با سلام سونوگرافي طبيعي است

    7. نمایش سایر 5 پاسخ
  • تصویر کاربر وحید چهارشنبه ۲۳ شهریور ۱( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 100 مشاهده پرسش
    باسلام
    پدرم ۷۹یالش هست
    Psa زیر ۶هست وسونوکرافی انجام شده که مورد مشکوکی نبود
    علائم خاصی هم ندارند
    چندسال پیش هم سونو کردن که اون موقع هم مشکل خاصی نداشتن
    فقط تو آزمایش ادرار مقداری خون‌دیده بودن که دکتر دستور سونو داده بود اون موقع
    نظرتون رو می فرمایید؟
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی چهارشنبه ۲۳ شهریور ۱( 1 سال پیش)

      با سلام پس از انجام سونوگرافي كليه ها و مثانه پر و خالي نظر داده مي شود 

  • تصویر کاربر حسن دوشنبه ۳۱ مرداد ۱( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 88 مشاهده پرسش
    با سلام و احترام. سن من 57 است میزان psa من 5.12 و free psa برابر 1.54 و اندازه آن 85 است . بنظر شما چکاری باید انجام دهم. سپاسگزارم
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی دوشنبه ۳۱ مرداد ۱( 1 سال پیش)

      با سلام سه ماه بعد أزمايش را تكرار كنيد اگر بالا رفت بايد نمونه برداري از پروستات انجام شود

  • تصویر کاربر نظریان دوشنبه ۳۱ مرداد ۱( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 96 مشاهده پرسش
    پدرم ۸۰ سال سن دارد جواب CBC بسیلر خوب و ازمایش PSAبدین ترتیب است PSA2/۹F FREE PSA 1/2 FREEPSA /PSA RATIO0/41 لطفا با توجه باینکه سوزش ادرار و خون در ادرار ندارند چه دارویی باید مصرف نمایند
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی دوشنبه ۳۱ مرداد ۱( 1 سال پیش)

      با سلام روزي يك عدد كپسول امنيك به مدت يك ماه

  • تصویر کاربر منصور سه شنبه ۱۸ مرداد ۱( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 107 مشاهده پرسش
    بادرود
    چند وقت هست مشکل پروستات دارم (درد در زیر شکم )
    ام ار ای و سونوگرافی و نمونه برداری انجام دادم که گفتن مشکلی وجود نداره ولی PSAاز ۷ در زمان قبل از نمونه گیری الان شده ۱۹ دلیلش چی میتونه باشه
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی سه شنبه ۱۸ مرداد ۱( 1 سال پیش)

      با سلام به علت نمونه برداري psa بالا رفته ٣ ماه بعد دوباره نمونه برداري كنيد

  • تصویر کاربر هستی جمعه ۲۴ تیر ۱( 1 سال پیش) تعداد بازدید: 90 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر،ببخشید پدر من چند وقته که مشکل تکرار ادرار داشتن و اعتمادی نکردن،تا چند روز پیش که توی ادرارشون خون زیاد دیدن و تب و لرز شدید گرفتن،آزمایش و سونو دادن که معلوم شد سایز ‌پروستاتشون بزرگ شده و psa 35 و free psa 3/5 بود.دکتر گفتن دو هفته انتی بیوتیک مصرف کنن و اگر میزان psa به زیر 4 نرسید نمونه برداری بدن.چقدر احتمال داره که سرطان باشه؟؟؟؟
    چون دکتر گفتن احتمال اینکه مشکلشون سرطان باشه خیلی زیاده
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی جمعه ۲۴ تیر ۱( 1 سال پیش)

      با سلام نمونه برداري از پروستات بايد انجام شود و حتما سرطان مي باشد

  • تصویر کاربر فرج جمعه ۳ تیر ۱( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 101 مشاهده پرسش
    باسلام وخسته نباشید. بنده مرد 51ساله سابقه‌ی تورم پروستات دارم.سابقه ی درد وسوزش... نداشته ام، ولی یکسال درد سمت چپ لگن دارم و P. S. A4. 43درازمایش خون بوده. چه دارویی مصرف کنم. با تشکر
    1. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی جمعه ۳ تیر ۱( 2 سال پیش)

      با سلام روزي يك عدد قرص تاوانكس دو هفته ميل كنيد بعد از دو هفته مجددا أزمايش psa  تكرار شود قرص تاوانكس ٥٠٠ ميلي گرم

  • تصویر کاربر حسین جمعه ۳ تیر ۱( 2 سال پیش) تعداد بازدید: 117 مشاهده پرسش
    سلام آقای دکتر
    من سونوگرافی کردم و اندازه حجم ۳۶ بود و آزمایش psa عدد شش دهم ng/ml را نشان میده
    Free PSA هم دو دهم است
    سن بنده ۳۸ سال
    آیا نیاز به پیگیری دارم
    1. تصویر کاربر حسین جمعه ۲۷ خرداد ۱( 2 سال پیش)
      دکتر ضمنا روی ران پام درد داره و چند قدم بر میدارم درد می گیره ولی بعد از چند دقیقه راه رفتن دردش کمتر میشه
      توی جکوزی یا جای گرم دردش تا مدتی از بین میره ولی فردا دوباره همون آش همون کاسه
    2. تصویر کاربر دکتر هوشنگ قوامی جمعه ۳ تیر ۱( 2 سال پیش)

      با سلام نيازي به پيگيري نمي باشد روزي يك عدد قرص ألفن xl  ده روز ميل كنيد 

    3. نمایش سایر 1 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر