اورکیت يا عفونت بیضه چیست؟

عفونت بیضه یا اورکیت التهاب یک یا هر دو بیضه است، که معمولا به علت ویروس یا عفونت میکروبی رخ می دهد.

افرادی که از درد بیضه، قرمزی و تورم کیسه بیضه (اسکروتوم) شکایت دارند، فورا باید جهت مراقبت پزشکی و بررسی به پزشک مراجعه نماید.

علل عفونت بیضه

  1. بیشتر موارد علت عفونت، ویروسی است.
  2. عفونت بیضه (اورکیت)بعضی اوقات عفونت میکروبی بوده و بطور شایع و زیاد از پیشرفت عفونت اپی دیدیم، به بیضه سرایت می کند.
  3. بیشتر مبتلایان به اورکیت ویروسی، قبل از سن کمتر از ۱۰ سال مبتلا می شوند، در حالیکه عفونت بیضه ناشی از میکروب در افرادی که از نظر جنسی فعال بوده و یا بالای ۵۰ سال که مبتلا به بزرگی پروستات هستند، مبتلا می شوند.
  4. ویروسی که باعث اوریون می شود، بطور شایع باعث عفونت بیضه می شود.
  5. ۳/۱ بچه ها که مبتلا به اوریون هستند، دچار عفونت ویروسی بیضه می شوند.
  6. اوریون بطور شایع و فراوان در بچه ها دیده می شود و التهاب بیضه ۴ تا ۶ روز بعد از حمله اوریون بوجود می آید.
  7. بعضی اوقات بطور نادر ممکن است، ویروس آبله باعث عفونت ویروسی بیضه (اورکیت) شود.
  8. بیشتر فرم‌های عفونی بیضه از بزرگی پروستات، عفونت ادراری دستگاه ادراری و یا عفونت اپی دیدیم گرفتار می شود.
  9. میکروب ایجادکننده بیماری مقاربتی مثل سوزاک، سیفلیس یا کلامیدیا می توانند باعث اورکیت عفونی در مردانی که از نظر جنسی فعال هستند و سن آنها بین ۲۰ تا ۳۵ می باشد، بوجود آیند.

افرادی که بالای ۴۵ سال هستند، یا سوند در مجرا دارند و یا علیه اوریون واکسن نزده اند یا عفونت های سیستم دستگاه ادراری می گیرند، در معرض ابتلا به اورکیت غیرعفونی می باشند.

افرادی که با تشخیص عفونت بیضه درمان می شوند، باید توسط پزشک پی گیری شوند که از بهبود فرد اطمینان حاصل شود و چنانچه عارضه ای پیش آمد، آن را درمان کنند.

عدم خروج منی

راههای جلوگیری از عفونت بیضه

  1. واکسیناسیون علیه اوریون برای جلوگیری از ابتلا به عفونت ویروسی بیضه
  2. جلوگیری از عمل جنسی با افرادی که در معرض بیماری های مقاربتی (STD) قرار گرفته اند. استفاده از کاندوم شانس ابتلا را کاهش می دهد.
  3. مردان بالای ۵۰ سال باید سالیانه مورد بررسی بزرگی پروستات قرار گیرند.

پیش آگهی عفونت بیضه

بطور کلی بیشتر بیماران مبتلا به اورکیت  ویروسی با درمان داروئی بدون هیچگونه عارضه بهبود می یابند، بعضی عوارض ممکن است بوجود آید که شامل:

  • بعضی بیماران مبتلا به عفونت بیضه ممکن است دچار کوچک شدن بیضه (آتروفی) شوند.
  • ناباروری
  • ابتلا مجدد به عفونت اپی دیدیم
  • چرک و ابسه در کیسه بیضه (اسکروتوم)
  • عدم درمان بطود نادر منجر به از بین رفتن بیضه می شود.

درمان عفونت بیضه

درمان بر اساس بیماری ایجادکننده، عفونت بیضه است. علت ویروس یا میکروب بوده، اگر میکروب بوده درمان داروئی ضد میکروب ضروری است.

  • بیشتر مردان با ۱۰ تا ۱۴ روز با درمان داروئی ضد میکروب خوب می شوند. اگر پروستات علت عفونت بیضه باشد، دوره درمان باید طولانی تر باشد.
  • اگر بیمار تهوع، استفراغ و تب داشته باشد، باید گفت که فرد مبتلا، سخت بیمار است و ممکن است خطر یا عارضه پیش آید و نیاز به بستری در بیمارستان باشد.
  • داروی ضد میکروب بر حسب سن بیمار و علت زمینه ای که باعث بیماری شده، باید انتخاب شود.
  • اگر علت بیماری، مقاربتی باشد باید همسر بیمار هم درمان شود.
  • اگر علت، ویروس اوریون باشد، نیازی به دادن داروی ضد میکروب نمی باشد و بهبودی بعد از ۱ تا ۲ هفته حاصل می شود.
  • تجویز ضد التهاب
  • بالا نگه داشتن بیضه
  • گذاشتن کیسه یخ روی بیضه ۱۰ تا۱۵ دقیقه، سه بار در روز برای ۱ تا ۲ روز

اختلالات جنسی

چه کسی نیاز به مراقبت پزشکی برای عفونت بیضه دارد؟

افرادی که از درد بیضه، قرمزی و تورم کیسه بیضه (اسکروتوم) شکایت دارند، فورا باید جهت مراقبت پزشکی و بررسی به پزشک مراجعه نماید. بیمار هرگز نباید از گرفتن مراقبت پزشکی در مواردی مثل پیچ خوردگی بیضه  امتناع  ورزد، چون این حالت هم همراه با درد و قرمزی کیسه بیضه می باشد.اگر دسترسی به پزشک وجود ندارد،باید به اورژانس مراجعه شود.

تشخیص عفونت بیضه (اورکیت)

تشخیص بر اساس معاینه و گرفتن شرح حال از بیمار می باشد. انجام آزمایشات برای بررسی و رد کردن بیماری هائی است که علائم آنها شبیه به عفونت بیضه است.

  1. انجام سونوگرافی برای تشخیص عفونت بیضه ، پیچ خوردگی بیضه و اپی دیدیمیت
  2. معاینه پروستات برای تشخیص عفونت پروستات ، در صورت عفونت، درمان طولانی مدت خواهد بود.
  3. کشت ترشح مجرا، برای تشخیص عفونت مقاربتی (STD)
  4. آزمایش خون و آزمایش ادرار

علائم عفونت بیضه

علائم مربوط به عفونت بیضه ممکن است، خفیف یا شدید باشند. گاهی بیماران از درد شدید و تورم کیسه بیضه رنج می برند، اما ممکن است علائم خیلی آهسته ظاهر شود.

علائم عفونت بیضه شامل:

  • تورم بیضه
  • قرمزی بیضه
  • درد بیضه
  • تب و لرز
  • تحوع
  • ضعف و خستگی
  • سردرد
  • درد بدن

دکتر هوشنگ قوامی متخصص کلیه و مجرای ادراری

علل، علائم و درمان پیچ خوردگی بیضه

یکی از شایع ترین علت بیماری های اورژانسی سیستم دستگاه ادراری که بسیار دردناک است، پیچ خوردگی بیضه می باشد.  پیچ خوردگی بیضه در نوجوانان شایع است، اگرچه در سنین بالا و بچه ها نیز ممکن است اتفاق بیافتد.

هر مرد دو بیضه دارد، که در کیسه بیضه ها قرار گرفته اند و گردش خون بیضه ها توسط بندی که به آن کورد گفته می شود و دارای شریان است، خون رسانی می شود. وقتی فردی دچار پیچ خوردگی بیضه می شود، کورد به دور خود می چرخد و در نتیجه گردش خون به بیضه قطع می گردد و بافت بیضه کم کم از بین می رود. طبق گزارش انجمن اورولوژی آمریکا این بیماری شایع نمی باشد و ۱ نفر در ۴۰۰۰ نفر به آن مبتلا می شوند.

علل پیچ خوردگی بیضه

بیشتر مردانی که پیچ خوردگی بیضه دارند، با شانس و ریسک بالای این بیماری متولد شده اند، در حالیکه خود آنها از آن بی خبرند.

بیضه ها نمی توانند بطور آزاد در داخل کیسه بیضه (اسکروتوم) حرکت کنند. نسوج و بافت های  اطراف بیضه ها قوی و نقش محافظتی از بیضه ها را دارا می باشند. بچه یا فرد بزرگسالی که  بافت محافظتی بیضه نداشته باشد دچار پیچ خوردگی (تورشن) بیضه می شود. در این حالت بیضه خوب از طریق نسوج اطراف محافظت نمی شود و براحتی بیضه ها در کیسه (اسکروتوم) حرکت می کنند.

این حرکت بیضه یا بیضه ها باعث افزایش شانس و ریسک چرخیدن بند بیضه می شود. گاهی پیچ خوردگی به علت ضربه به ناحیه کشاله ران بوجود می آید. رشد سریع در سن بلوغ ممکن است باعث پیچ خوردگی  بیضه شود. به هر حال این وضعیت ممکن است در هر زمانی اتفاق افتد و نیز ممکن است که فرد موقع خواب یا زمانی که در حال انجام فعالیت فیزیکی و جسمی می باشد، اتفاق افتد. آسیب های در ضمن ورزش نیز باعث تورشن می شود. پیچ خوردگی معمولا در یک بیضه اتفاق می افتد. پیچ خوردگی هر دو بیضه همزمان بسیار نادر است.

علائم پیچ خوردگی بیضه

علامت اصلی و شایع، درد و تورم کیسه بیضه (اسکروتوم) می باشد. وقوع درد ممکن است کاملا ناگهانی و بسیار شدید باشد. تورم کیسه بیضه (اسکروتوم)  ممکن است در همان طرفی باشد که پیچ خوردگی بوجود آمده است و یا ممکن است تمام کیسه بیضه دچار تورم شود. باید توجه داشت که در معاینه ای که از بیمار بعمل می آید، بیضه ای که چرخیده است از بیضه دیگر بالاتر می باشدو در لمس کاملا  دردناک و سفت است، و در مشاهده پوست بیضه متورم و قرمز می باشد. بعضی مبتلایان ممکن است از موارد ذیل شکایت داشته باشند:

تشخیص پیچ خوردگی بیضه بر اساس امتحان بالینی بیمار، آزمایش ادرار به منظور وجود عفونت، سونوگرافی داپلر رنگی جهت بررسی قطع جریان و یا کاهش گردش خون به بیضه می باشد. پزشک در ضمن معاینه متوجه تورم اسکروتوم خواهد شد و بیضه پیچ خورده بالاتر از بیضه دیگر قرار گرفته است.

اختلالات جنسی

درمان پیچ خوردگی بیضه

تورشن یا پیچ خوردگی بیضه یک  بیماری و وضعیت پزشکی اورژانس در رشته اورولوژی می باشد. بسیاری از نوجوانان مبتلا به این بیماری از مراجعه به پزشک و درمان، تردید و خودداری می کنند. در حالیکه هرگز نباید به درد شدید بیضه بی توجه بود و آن را نادیده گرفت.

بعضی اوقات بعضی افراد دچار پیچ خوردگی متناوب می شوند، یعنی یک بار کورد به دور می چرخد و باعث درد بیضه می شود و خود به خود دوباره این چرخش از بین می رود و کورد به حالت اول برمی گردد، در این حالت نیز فرد برای درمان حتما باید به پزشک مراجعه کند.

معمولا درمان پیچ خوردگی بیضه ، عمل جراحی است. در موارد خیلی نادر پزشک ممکن است، بند ناف بیضه  را که چرخیده به حالت اول برگرداند. جراحی هر چه سریعتر برای برقراری گردش خون  به بیضه باید صورت گیرد. اگر عمل جراحی بیش از ۶ ساعت به تاخیر افتد، نسج بیضه کم کم از بین میرود و در این حالت بیضه باید درآورده شود. عمل برگرداندن چرخش بند بیضه زیر بیهوشی امکان پذیر است. با شکاف کوچک  روی اسکروتوم، کورد را برمی گردانیم و گردش بیضه طبیعی می شود و برای جلوگیری از چرخش مجدد، بیضه را به پوست بیضه فیکس می کنیم. ۹۵ درصد افرادی که زیر ۶ ساعت عمل جراحی می شوند، نیازی به خارج کردن بیضه نخواهد داشت. ۹۰ درصد اگر بعد از ۴۸ یا بیشتر برای درمان مراجعه کنند، بیضه آنها باید خارج شود.

خارج کردن بیضه، ممکن است در آینده باعث ناباروری شود و اگر بدن به علت پیچ خوردگی بیضه ، ماده ضد اسپرم در بدن تولید کند، باعث کاهش حرکت اسپرم می شود.

دکتر هوشنگ قوامی متخصص کلیه و مجرای ادراری

همه چیز درباره سرطان بیضه

سرطان بیضه، زمانی که سلولهای بیضه غیرطبیعی(سرطانی) شوند، به عنوان یک بیماری ظاهر می شود. سرطان بیضه ممکن است در یک یا دو بیضه بوجود آید. سن ابتلا به سرطان بیضه ۳۰ تا ۳۵ سالگی است. دو نوع سرطان وجود دارد، سمی نوما و غیرسمی نوما.

علت سرطان بیضه ناشناخته است ولی عواملی که فرد را در شانس و ریسک ابتلا به سرطان بیضه قرار می دهد، بیضه های نزول نکرده، موارد غیرطبیعی مادرزادی در کلیه و آلت تناسلی و سابقه سرطان بیضه در فامیل می باشند. سرطان بیضه اغلب توسط بیماربصورت یک توده یا تورم در بیضه تشخیص داده می شود.

  • از مشخصه سرطان بیضه ، بزرگی بیضه، معمولا بدون درد می باشد ولی گاهی درد در بیضه، درد ناحیه کشاله ران و تجمع مایع در کیسه بیضه(اسکروتوم) دیده می شود. تشخیص سرطان بیضه توسط بیمار و انجام سونوگرافی می باشد.
  • درمان ممکن است باعث اختلال جنسی شود و چنانچه بیمار نیازبه اشعه درمانی یا شیمی درمانی داشته باشد،عوارض این مورد جداگانه است. درجه نفوذپذیری سرطان در بدن به غدد لنفاوی شکم و سینه می باشد که با سی تی اسکن و MRI قابل تشخیص است.
  • بعضی سرطان های بیضه از خود ماده ای ترشح می کند که وارد خون شده و با اندازه گیری این ماده در خون نوع سرطان را قبل ازعمل می توان تشخیص داد و به آن (TUMOR MARKER)گویند.
  • تقسیم بندی درجه بندی سرطان از صفر تا سه می باشد. درجه ۳ سرطان بسیار پیشرفته است.
  • علائم بیمار به صورت درد پایین شکم یا کشاله ران، احساس سنگینی در کیسه بیضه(اسکروتوم)،بزرگی و تورم بیضه و از بین رفتن بیضه می باشد.

سرطان بیضه

  • درمان بر حسب نوع سرطان تفاوت می کند. ۴ نوع درمان استاندارد شامل اشعه درمانی، شیمی درمانی، پیگیری بیمار . جراحی وجود دارد.
  • چون بعد از درمان شانس عود سرطان وجود دارد، بیمار باید مورد پی گیری قرار گیرد، در صورت عود سرطان، شیمی درمانی و جراحی تواما ” باید صورت گیرد.
  • پیش آگهی بر حسب نوع سرطان، درجه نفوذپذیری(دست اندازی سرطان) و تعداد و اندازه غدد لنفاوی گرفتارشده شکم دارد.

تمام سرطان های بیضه از سلول های زاینده در بیضه شروع می شود. دو نوع سرطان سلول های زاینده (سلول ژرم) وجود دارد که سمی نوما و غیر سمی نوما نامیده می شود. این دو نوع سرطان بطور متفاوتی رشد کرده و باعث دست اندازی و متاستاز می شوند و درمان آنها نیز متفاوت است. نوع غیر سمی نوما در مقایسه با سمی نوما بسرعت رشد و پیشرفت می کند. سرطانهای سمی نوما به اشعه درمانی بخوبی پاسخ درمانی نشان می دهند.

ممکن است سرطان بیضه مخلوطی از سمی نوما و غیر سمی نوما باشد، بنابراین در چنین مواردی درمان سرطان غیر سمی نوما باید صورت گیرد.

  • شخصی که شانس مبتلا شدن به یک بیماری را داشته باشد، به آن ریسک فاکتور می گویند. داشتن ریسک فاکتور بمعنی این نیست که شخص مبتلا به سرطان می شود و نداشتن ریسک فاکتور هم به معنی این نیست که مبتلا به سرطان نمی شود.

اگر شانس ابتلا به سرطان بیضه را در خود می بینید در موارد ذیل با پزشک خود مشورت کنید:

  1. اگر سابقه عدم نزول بیضه نکرده داشته اید.
  2. اگر رشد بیضه بطور غیرطبیعی داشته اید.
  3. اگر سابقه سرطان بیضه داشته اید.
  4. اگر سابقه سرطان بیضه در فامیل، بخصوص پدر یا برادر سرطان داشته اند.
  5. اگر بزرگی بیضه یا تورم بیضه پیدا کنید.
  6. درد مبهم در پایین شکم حس کنید.
  7. تجمع مایع بطور ناگهانی در کیسه بیضه(اسکروتوم)

سرطان بیضه

تشخیص سرطان بیضه

  1. معاینه بیمار به منظوربررسی بزرگی بیضه و یا وجود غده در شکم
  2. انجام سونوگرافی بیضه و سی تی اسکن شکم و ریه
  3. انجام آزمایش خون برای بررسی بعضی مواد که از بعضی از سرطان ها ترشح می شود و وارد خون می شود و به آن مارکر سرطان گویند نظیر:
  • آلفا فیتو پروتئین (AFP)
  • بتا گونادوتروپین کوریونیک (B-HCG)

این دو آزمایش قبل از خارج کردن بیضه باید انجام شود و سپس عمل جراحی با شکاف دادن در ناحیه کشاله ران و خارج کردن بیضه از کشاله ران صورت گیرد. پس از خارج کردن بیضه بمنظور بررسی دست اندازی و متاستاز سرطان به سایر قسمتهای بدن باید عکس سینه، سی تی اسکن و ام آرای شکم انجام شود. چنانچه غدد لنفاوی شکم گرفتار شده باشد، در سرطان های غیر سمی نوما باید غدد لنفاوی از طریق عمل جراحی خارج شوند، در صورتیکه در نوع سمی نوما غدد لنفاوی گرفتار باشد، اشعه درمانی کفایت می کند.

برای پی گیری بیمار به منظور اینکه آیا درمان جراحی موفقیت آمیز بوده یا خیر، باید آزمایش خون برای آلفافیتوپروتئین و کوریونیک گونادوتروپین انجام شود. چنانچه آزمایش خون موارد فوق را نشان دهد بیانگر این است که بعد از عمل، سرطان عود کرده و یا عمل بخوبی انجام نشده و سرطان در جای دیگری از بدن وجود دارد، که باید مشخص شود.

وقتی سرطان به جاهای دیگر بدن دست اندازی کند، به آن متاستاز گویند. اگر بعد از عمل، آزمایش خون مثبت شود ممکن است سرطان به ریه متاستاز داده است.

چه کسانی بعد از درمان سرطان پیش آگهی خوبی دارند؟

در مورد سرطان های غیر سمی نوما اگر موارد زیر وجود داشته باشد

  1. سرطان محدود به بیضه یا در غدد لنفاوی شکم (رتروپریتون) باشد.
  2. سرطان به ریه متاستاز نداده باشد.
  3. مواد ترشح کننده سرطان به مقدار کم در خون وجود داشته باشد.

در مورد سرطان سمی نوما موارد زیر باشد

  1. سرطان به اورگانها متاستاز نداده باشد.
  2. مقدار AFP در آزمایش خون طبیعی باشد و BHCG و LDH هر مقدار که در خون وجود داشته باشد.

درمان سرطان بیضه

در مراحل اولیه سرطان یا STAGE 0 شامل:

  1. اشعه درمانی
  2. پی گیری بیمار
  3. خارج کردن بیضه (اورکیکتومی)

در مرحله بعدی یا STAGE 1

بر اساس اینکه نوع سرطان سمی نوما یا غیرسمی نوما باشد، درمان فرق می کند.

اگر سمی نوما باشد شامل:

  1. برداشتن بیضه با پی گیری دقیق بیمار
  2. اگر بیمار درمان بسیار جدی بخواهد، برداشتن بیضه و شیمی درمانی می باشد

و اگر غیر سمی نوما باشد شامل:

  1. برداشتن بیضه و پی گیری طولانی مدت
  2. برداشتن بیضه و غدد لنفاوی شکم (رتروپریتون) با پی گیری طولانی
  3. بعد از جراحی، شیمی درمانی برای بیمارانی که شانس عود سرطان در آنها وجود دارد.

STAGE 2 سرطان بیضه

اگر سرطان سمی نوما باشد درمان شامل :

  1. اگر تومور ۵ سانتی متر یا کوچک تر باشد، جراحی برداشتن بیضه و اشعه درمانی به غدد لنفاوی لکن وشکم و یا جراحی برداشتن بیضه و غدد لنفاوی شکم.
  2. اگر بزرگتر از ۵ سانتی متر باشد برداشتن بیضه با اشعه درمانی و شیمی درمانی و پی گیری طولانی مدت است.

درمان غیر سمی نوما STAGE 2 :

  1. برداشتن بیضه و غدد لنفاوی و پی گیری طولانی
  2. برداشتن بیضه و غدد لنفاوی و سپس اشعه درمانی و شیمی درمانی

درمان عود سرطان بیضه

  1. اشعه درمانی و شیمی درمانی
  2. تجویز مقدار زیاد شیمی درمانی
  3. برداشتن سرطان عود شده، اگر پس از دو سال عود کرده باشد و یا سرطان در یک محل عود کرده باشد.

دکتر هوشنگ قوامی متخصص کلیه و مجرای ادراری

علائم و درمان عفونت بیضه

عفونت بیضه و اپی دیدیمیت، التهاب بیضه را شامل می شود . اپی دیدیم، معمولا به علت عفونت و به طور شایع  از ادرار عفونی یا عفونت مقاربتی پدید می آید.

اپی دیدیم زائده ای بالای بیضه است که محل ذخیره نطفه می باشد. با یک دوره درمان با داروی ضد میکروب معمولا عفونت از بین خواهد رفت، درمان و بهبودی بطور معمول و کامل صورت خواهد گرفت. عوارض این بیماری خیلی نادر است. اورکیت به معنی التهاب و عفونت بیضه می باشد. اپی دیدیمیت به معنی زائده  اپی دیدیمیس می باشد، که بالای بیضه قرار گرفته و نقش مهمی  در تبدیل نطفه های نارس به نطفه های طبیعی دارد. بنابراین باید توجه داشت که چنانچه اگر این دو زائده مهم دچار عفونت شود و به موقع درمان  صورت نگیرد، باعث ناباروری مردان خواهد شد.

چون بیضه و اپی دیدیم در کنار هم قرار دارند، گاهی اوقات برای پزشک مشکل است که تشخیص دهد کدامیک دچار التهاب یا عفونت می باشد، به همین علت اصطلاح اپیدیدیمو-اورکیت بکار می رود. شایع ترین علامت این بیماری عفونی( بیضه و اپیدیدیم )،درد می باشد. گاهی اوقات که درمان به موقع یا صحیح انجام نمی شود، ممکن است بیماری عفونی بیضه و اپی دیدیم ، مزمن و طولانی شود و بیمار از درد بیضه یا اپی دیدیم برای مدت طولانی رنج ببرد. نکته مهم دیگری که در خصوص بیضه لازم است متذکر شوم، این است که بعضی افراد از درد بیضه همیشگی و طولانی مدت رنج می برند، در حالی که هیچگونه سابقه بیماری عفونی در بیضه یا اپی دیدیم وجود نداشته است، علت درد بیضه در این افراد نا مشخص است و معلوم نیست به چه علت می باشد، بطوریکه اگر بیضه را هم خارج کنیم ، درد از بین نمی رود.

علل عفونت بیضه و اپی دیدیم و درد بیضه

علت بیماری عفونت است که شامل:

  1. عارضه عفونت ادراری: ادرار عفونی بعلت میکروب ECOLI می تواند از طریق واز(VAS) یا لوله برنده منی وارد اپی دیدیم و بیضه شود و باعث عفونت این دو عضو گردد. این عفونت در هر سنی اتفاق می افتد ولی بطور شایع و فراوان در مردان بالای ۳۵ اتفاق می افتد. بزرگی پروستات که باعث انسداد مجاری ادرار برای خروج ادرار از مثانه می شود، می تواند باعث این عفونت شود. کودکانی که مبتلا به عفونت ادراری هستند، ممکن است به عفونت بیضه یا اپی دیدیم گرفتار شوند.
  2. عفونت مقاربتی (جنسی): شایع ترین علت عفونت بیضه و اپی دیدیم، عفونت مقاربتی است که در جوانان بیشتر دیده می شود، اگرچه در هر مردی که از نظر جنسی فعال می باشد،اتفاق می افتد.
  3. عفونت ویروسی بیضه(اورکیت ویروسی): یکی از علل شایع اوریون می باشد، که باعث عفونت بیضه می شود. اوریون هر دو غده بزاقی را گرفتار کرده و متورم می شوند. اوریون در کودک باعث می شود،به عفونت و اپی دیدیم نوع ویروسی مبتلا شود. ویروس از طریق خون، بیضه و اپی دیدیم را گرفتار می کند.
  4. عمل جراحی پروستات و مجرا: عمل پروستات باعث می شود، میکروب های موجود در مجرا وارد اپی دیدیم و بیضه شوند. امروز با بهتر شدن روش های جراحی و دادن  داروهای ضد میکروب قبل از عمل، این عفونت نادر است. عفونت بیضه و اپی دیدیم می تواند به علت مصرف بیش از حد داروی AMIODARONE باشد.

ضربه به اسکروتوم می تواند باعث التهاب و بزرگی بیضه و درد بیضه شود. سل یکی دیگر از عوامل عفونت بیضه می باشد و از راهگردش خون بیضه را مبتلا می کند. در بعضی بیماری ها ، التهاب بیضه و اپی دیدیم ممکن است به وجود آید که علت آن عفونی یا میکروبی نمی باشد.

چه کسانی مبتلا به عفونت بیضه و اپی دیدیم می شوند؟

۱ نفر از ۱۰۰۰ نفر از مردان به عفونت بیضه و اپی دیدیم  مبتلا می شوند. در سنین ۱۵ تا ۳۰ سالگی شایع و فراوان دیده می شود و در بالای ۶۰ سالگی هم شایع است. قبل از بلوغ بطور شایع اتفاق نمی افتد. ۳ نفر از ۱۰ کودکی که به اوریون مبتلا هستند، مبتلا به عفونت ویروسی بیضه و اپی دیدیم می شوند. شانس ابتلا در افرادی که سوند در مجرا دارند، بیشتر است.

علائم عفونت بیضه و اپی دیدیم

علائم سریعا بوجود می آیند، ظرف یک یا چند روز. بیضه و اپی دیدیم سریعا ورم می کندو اسکروتوم بزرگ، حساس و قرمز و بسیار دردناک می شود. اگر علت این بیماری بعلت عفونت در جای دیگر باشد، علائم عفونت در بیضه و اپی دیدیم دیده می شود. اگر چنانچه عفونت ادراری هم داشته باشد، علائم سوزش، تکرر ادرار  و ترشح مجرا نیز ممکن است در فرد وجود داشته باشد. برای تشخیص آزمایش کامل ادرار و کشت و همچنین کشت ترشح مجرا ضروری می باشد.

درمان عفونت بیضه واپی دیدیم

پس ازتشخیص سریعا درمان با داروی ضد میکروب( آنتی بیوتیک) باید شروع شود و در نتیجه جواب درمان خوب خواهد بود. درد معمولا پس از چند روز از بین می رود ولی تورم ممکن است یک هفته یا بیشتر طول بکشد تا برطرف شود. انتخاب درمان داروئی بر حسب علت بیماری می باشد.

اگر درمان سریع و صحیح انجام نگیرد، ممکن است چرک در کیسه بیضه  جمع شود، که باید با جراحی تخلیه شود. ممکن است بیماری مزمن و پیشرونده شود، که معمولا بیمار همیشه از درد بیضه شکایت خواهد داشت و ناباروری نیز درآینده دیده می شود.

دکتر هوشنگ قوامی متخصص کلیه و مجرای ادراری

واریکوسل چیست و درمان

واريکوسل  در ١٥ درصد مردان دنيا وجود و در حدود ٤٠ درصد مردان نابارور وجود دارد. تشخيص واريکوسل مبتنى بر معاينه بالينى بيمار می‌باشد،که ازگريد ١تا٣ تقسيم بندى شده است.

واريکوسل با ايجاد اختلال مکانيسم تبادل حرارت اسکروتوم موجب موارد ذيل مى گردد؛

۱-TESTICULAR HYPER THERMIA

۲-GERM  CELL SLOUGHING

۳- TESTICULAR ATROPHY

معماى غير قابل حلى که اورولوژيست با فرد مبتلا به واريکوسل و آزوسپرميا  (عدم وجود اسپرم در مايع منى) روبرو است اينست که ايا واريکوسل را عمل جراحى بايد کرد يا نه، لذا توسط دو نفر از محققين دو گروه از اين بيماران را مورد عمل جراحى واريکوسل قرار دادند و نتايج مثبتى را بعد از عمل مشاهده کردند. اگر چه در خصوص عمل جراحى واريکوسل و منافع بالقوه آن اختلاف و مناقشه کمى وجود دارد، اما درمورد عمل واريکوسل همراه با آزوسپرمى اختلاف نظر به عنوان يک قانون وجود دارد. آمار گسترده و کلينيکى از مدل‌هاى حيوانى اثرات سوء واريکوسل بر روى اسپر ماتوژنز(توليد اسپرم از بيضه) را نشان مى‌دهد.

درمان واریکوسل

AUA  و انجمن طبى توليد مثل امريکا با نشست‌هاى گوناگون به اين نتيجه رسيدند که عمل واريکوسل ممکن است اولين درمان انتخابى افراد نابارور باشد، در صورتى که همسر وى سالم باشد. جراحى واريکوسل بايد دردست جراحان با تجربه قرار گیرد که به شريان و لنفاتيکها اسيبى وارد نشود واز عود واريکوسل خوددارى گردد. اين جراحى بايد  با حوصله و دقت انجام گيرد. اگرچه درمان واريکوسل هنوز به عنوان يک معما وجود دارد و على‌رغم بيش از سى سال از شواهد موجود در خصوص جراحى واريکوسل و نتايج مفيد ان در بارورى، هنوز گزارشات بسيارى اختلاف نظر در رابطه با انجام اين درمان را نشان مى دهد و بايد اذعان داشت که مسئوليت و تعهد اين محققين  که شايد مشکل افراد مبتلا به واريکوسل را از طريق ديگرى باید حل کنند ضمنا بايد اشاره کرد مطالعات فراوانى چاپ شده و به وضوح و روشنى نشان مى دهد اين اختلاف نظرها حل و بهبود يافته است.شيوع واريکوسل بر حسب سن متفاوت است;

١- ٢-٦ ساله ٩ ٧ درصد

 ٢- ٧-١٠ ساله ٩٦ درصد

 ٣-  ١٥-١٦ ساله  ١٤ درصد

 و بعد از  ٢٠سالگى شيوع آن از ١٠ تا ٢٥ درصد متغير است

در ميانگين سنى ٦٠ سالگى  وجود واريکوسل  ٤٣ درصد مى باشد. تا اين لحظه هيچ گونه مطالعاتى درخصوص وجود ابنورماليتى(غير طبيعى) هورمون‌هاى خون در وجود واريکوسل  گزارش نشده است. افراد مبتلا به نابارورى ثانوى وجود واريکوسل در انها ٨٠ درصد مى باشد ،اگرچه در يک مطالعه چنين تفاوت فاحشى را گزارش نکرده اند ، اين مشاهدات همگى نشان دهنده اين است که واريکوسل به مرور زمان باعث کاهش بارورى مى گردد و انچه مهم است اين است که بايد به وجود واريکوسل در افراد  نابارور و بارور توجه شود،بيشتر ممکن است به علت اختلاف در تشخيص کلينيکى پزشک و عدم توجه شيوع ان در سنين مختلف است .اما سوال اصلى اين است که ايا تمام جوانان مبتلا به واريکوسل يکسان هستند؟ ايا واريکوسل هاى افراد ٢٥ ساله با افراد ٥٠ ساله يکسان است ؟

يکى از محققين براى اثبات اين قضيه ٥٨٠ بيمار مبتلا به واريکوسل و نابارورى که ١١٥ نفر ٤٠ ساله ويا بيشترو ٤٦٦ نفر جوانتر از ٤٠ سال بودند و انها را مورد عمل جراحى واريکوسل  قرار داد و اختلاف فاحشى در ميزان حاملگى در اين دو گروه سنى مشاهده نکرد .علت اين اختلاف هنوز ناشناخته مانده است ، اگرچه علت نابارورى را به حرارت و زمان  ارتباط مى دهند .گردش خون بيضه ها و همينطور تبادل حرارت جارى موجب حرارت بيش از حد بيضه ها مى گردد ، قطع اين سيستم موجب افزايش درجه حرارت بيضه ها. مى گردد .چون درناژ سمت چپ در يک سيستم با مقاومت بسيار است ، وريدهاى کوچک ممکن است در دوره جنينى موقع  باز شدن مقاومت نشان دهند.گردش خون بيضه ها تا قبل از بلوغ کم مى باشد و بنابراين  اين وريدها از نظر کلينيکى تا زمان بلوغ  که گردش خون به بيضه ها افزايش ميابد ظاهر نمى گردند ، لذا ظهور کلينيکى بيشتر واريکوسل ها در دوران بلوغ مى باشد .

عکس واریکوسل

مردان مبتلا به واريکوسل فعاليت فيزيکى شديد به طور منظم ٤تا ٥ بار در هفته که دو تا چهار ساعت در روز به طول انجامد ، بعد از يک دوره چهار ساله پارامترهاى آزمايش اسپرم کاهش مى يابد .همچنين واريکوسل دربستگان درجه یک در مقايسه با کل جمعيت.بسیار شایع نشان داده شده است . آتروفى بيضه ها (کوچک شدن بيضه ها) ممکن است اثرات منفى واريکوسل بر بارورى باشد.در يک فرد مبتلا به واريکوسل سمت چپ حجم متوسط بيضه کمتر از حجم بيضه سمت راست مى باشد.ارتباط بين شدت واريکوسل و درجه آتروفى بيضه نا مشخص است .بيشتر مطالعات نشان مى دهد آتروفى همراه با غير طبيعى بودن آزمايش اسپرم مى گردد.افراد مبتلا به واريکوسل و آتروفى بيضه در مقايسه با افراد مبتلا به واريکوسل بدون وجود آتروفى داراى ازمايش غير طبيعى هستند .اختلاف در حجم بيضه بيشتر از ده درصد در جوانان در افراد نرمال و افراد مبتلا به واريکوسل  به طور قابل توجهى کاهش در تعداد اسپرم و حرکت اسپرم  وجود دارد .

وجود اسپرم  هاى نارس  و غير طبيعى بودن سر اسپرم که « stress pattern» ناميده مى شود. علامت مشخصه واريکوسل نمى باشد، و بنابراين دال بر تشخيص واريکوسل نمى باشد .هدف از عمل واريکوسل بستن وريدهاى اسپرماتيک مى باشد .درمان واريکوسل به روشهاى مختلفى انجام مى شود .انتخاب بهترين درمان در فرد نابارور بايد بهبودى آزمايش اسپرم و ايجاد حاملگى با کاهش عوارضى نظير عود واريکوسل، هيدروسل و آتروفى بيضه باشد. براى تحقق و دستيابى به موارد فوق ازعمل‌هاى جراحى باز، لاپاروسکوپى و آمبوليزاسيون وريد استفاده مى‌گردد. انتخاب نوع عمل بستگًى به تجربه ومهارت پزشک که به يکى از عمل هاى فوق  سال هاى متمادى به نتايج خوبى دست يافته است  بستگی دارد اگرچه هيچ يک از اين عمل ها مزيتى بر ديگرى ندارد ولى مطالعات فراوان. عمل باز را براى عمل واريکوسل  با بهبودى فراوان گزارش کرده اند.

واریس بیضه

آزوسپرميا و واريکوسل

ترميم  واريکوسل قابل لمس  همراه با آزوسپرميا مورد توجه قرار گرفته است.بنابراين بيماران آزوسپرميک (عدم وجود اسپرم در ازمايش) با پاتولوژی ژرم سل آپلازیا که تحت عمل واریکوسلکتومی قرار گرفته اند کیفیت سى من بهبود يافته است .در بيماران مبتلا به ازوسپرميا  عمل جراحى  موجب نطفه سازى بيضه مى گردد بنابراين نيازى به انجام ART  نخواهد بود. در افراد ازوسپرميک قبل از عمل جراحى واريکوسلکتومى بررسى مسائل ژنتيک از اهميت ويژه‌اى برخوردار است چون اين افراد چنانچه داراى کارريوتايپ غيرطبيعى  باشند از عمل  واريکوسل سودى نمى‌برند. مطالعات نشان داده کيفيت آزمايش اسپرم ٥٠درصد بعد از عمل واریکوسلکتومی  بهبود مى‌يابد. بعد از عمل  واريکوسلکتومى  شانس حاملگى طبيعى سه برابردر مقايسه با ساير عمل‌ها بيشتر مى‌گردد.اندازه بيضه، درجه واريکوسل، پارامترهاى  آزمايش و مقادير هورمون‌هاى سرم ممکن است در پيش اگهى فرد مبتلا به واريکوسل  موثر باشد، اگر چه کدام  پارامتر پيش گويي کننده درمان است مشخص نيست .عمل واريکوسلکتومى  در جوانان  اثر مطلوب در بارورى  دارد.

دکتر هوشنگ قوامی جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و ناباروری و ناتوانی جنسی مردان در تهران