ناباروری

بررسی ناباروری

گزارش اخیر نشان می­دهد که زمان تولید اسپرم کمتر از ۶۰ روز است. پس عوامل بیولوژیکی، مانند فاکتورهای فیزیکی و شغلی در دوماه گذشته ممکن است روی اسپرم و در نتیجه ناباروری اثر منفی بگذارند.

فیزیوپاتولوژی و ناباروری

بیضه­ ها مسئول تولید گامت­ها (Spermatozoa) که در توبول­های سمی نیفروس صورت می­گیرد، می­باشند. هورمون­های جنسی (تستوسترون و آندروس تندیون) نیز از سلول­های بافت بینابینی بیضه تولید می­ شوند. گزارش اخیر نشان می­دهد که زمان تولید اسپرم کمتر از ۶۰ روز است. عوامل بیولوژیکی، مانند فاکتورهای فیزیکی و شغلی در دوماه گذشته  روی اسپرم  و در نتیجه ناباروری ممکن است اثر منفی بگذارند. با افزایش سن تولید اسپرم کاهش می­ یابد.

اسپرماتوژنر یا اسپرم سازی تحت کنترل هورمونال:

  • CnRH که از هیپوتالاموس ترشح می­شود.
  • ترشح FSH و LH از قسمت قدامی هیپوفیز
  • ترشح تستوسترون و INHIBIN – B توسط بیضه ­ها

ذخیزه و بلوغ اسپرم در اپی دیدیم اتفاق می­افتد، ولی این پروسه کاملاً در سیستم تولید مثل زن کامل میگردد. اسپرم در ضمن عبور، ۱۲ روز در اپی دیدیم می­ماند و در این مدت فعل و انفعالات شیمیایی روی اسپــرم رخ می­ دهد.

ناباروری

عوامل ناباروری

هرگونه پروسه منفی که تولید اسپرم و کیفیت اسپرم را تحت تاثیر قرار دهد در باروری بطور فزآینده ای مضر خواهد بود. خلاصه عوامل ناباروری بر حسب شیوع:

  • واریکوسل
  • انسداد
  • نارسایی بیضه
  • کریپتورکیدیسم
  • ایدیوپاتیک
  • در معرض قرار گرفتن توکسین بیضه
  • ژنتیک
  • عفونت­ها
  • اختلال هورمونی
  • ایمونولوژیکال
  • اختلال جنسی
  • کانسر و بیماری سیستمیک

در یک گروه ۲۳۸۳ نفری مبتلا به ناباروری ۴/۴۸ درصد با عمل جراحی یا مدیکال بالقوه قابل اصلاح بودند، نیمی دیگر از این بیماران کاندید IVF,ART و ICSI شدند.

تشخیص ناباروری

۱ درصد موارد بیماران مبتلا به ناباروری ممکن است تظاهرات کلینیکی خیلی جدی بیماری خطرناک نظیر : سرطان بیضه، سرطان مغز، سرطان نخاع، اندوکرینوپاتی، بیماری مالفورماسیون سیستم Gut  و سندروم­های ژنتیک داشته باشند. سرطان بیضه تقریباً ۵۰ برابر در مردان نابارور بیشتر از مردان بارور دیده می­شود، بنابراین یک اورولوژیست باید توجه داشته باشد که ناباروری ممکن است تظاهر یک وضعیت جدی پزشکی در فرد باشد.

 شرح حال بیمار

از بیمار یک شرح حال دقیق در ارتباط به حال و آینده برای بررسی ناباروری تهیه گردد، که شامل:

  • Infertility History

سن بیمار، حاملگی قبلی، درمان­های قبلی، درمان­های فعلی، بررسی همسر نابارور، متدهای جایگزین و زمان آن

  • Sexual History

لی­بیدو، توانایی جنسی، انزال، زمان­های عمل جنسی

  • Childhood and Development

کریپتورکیدیسم، هرنی، ترمای بیضه، تورش بیضه، اورکیت، زمان بلوغ، رشد جنسی

  • Personal History

بیماری های سیستمیک (دیابت، سیروز، فشارخون)، سل، بیماری­های مقاربتی

  • Previous Surgeries

هرنیورافی، اورکیکتومی، جراحی لگن و رتروپریتون، عمل پروستات و گردن مثانه

  • Gonadotoxin Exposure

الکل، کوکائین ماری جوآنا

داروها ( عوامل کموتراپی، سایمتدین، سولفالازین، آلوپرینول، تیازید، بتا و آلفا بلوکرها)

استروئیدهای آنابولیک؛ حرارت بالا، رادیاسیون

  • Current Health Status

عفونت ریه، کالاکتوره، اختلال دید، چاقی، اختلال حس بویایی

معاینه بالینی برای تشخیص ناباروری

وضعیت ساختمان بدنی، بررسی رشد مناسب جنسی، نحوه توزیع مو، کاهش توده ­ی عضلانی و ژینکوماستی ممکن است ناشی از کاهش تستوسترون باشد، در چنین مواردی اختلالات هورمونی و تاخیر رشد باید رد گردد. سپس بررسی انحراف آلت باید انجام گیرد. اندازه بیضه اندازه­ گیری شود و چون ۸۵ درصد پارانشیسم بیضه در اسپرم سازی دخیل می­باشد، محدودیت حجم بیضه وجود اسپرم سازی را رد نمی­کند.

آتروفی بیضه ممکن است، اولیه یا ثانویه باشد، وقتی سطح تستوستــرون کم باشد، حجـم منی اغلب کاهـش می­ یابد. FSH غیر طبیعی بالا در حالیکه تستوسترون نرمال یا پایین باشد، نشان دهنده­ ی نارسایی اولیه بیـضه می ­باشد. اگر آتروفی دو طرفه بیضهه وجود داشته باشد، در این حال LH سرم اغلب پایین است. این بیماران باید تحت بررسی رادیولوژیک مغز و تعیین مقدار پرولاکتین قرار گیرند، تا سندرم کالمن و بیماری غده هیپوفیز روشن شود. انسداد اپی دیدیم در معاینه بزرگ و نرم می­باشد، در حالیکه بیضه طبیعی سفت است. نقصان پارشیال اپی دیدیم نشانه CBAVD می­باشد.

فقدان یکطرفه یا دو طرفه Vas باعث اولیگواسپرمی و یا آزو اسپرمی می­گردد. آژنزی یا عدم وجود Vas با هیچ مطالعه­ی تصویری قابل تشخیص نیست. ۲۵ درصد مردان مبتلا به آژنزی یکطرفه Vas و ۱۰ درصد مبتلایان به CBAVD دچار آژنزی یکطرفه کلیه می­شوند. معاینه اسکروتوم ۷۵ درصد باعث تشخیص واریکوســل می­شود.  واریکوسل­هایی که با این متد تشخیص داده می­شوند، کلینیکال نامیده می­شوند. گرد III واریکوسل قابل مشاهده بوده ، گرد II بدون مانور و السالوا و گرد I با مانور والسالوا قابل تشخیص است. هیچگونه متد تشخیصی استاندارد تعیین نگردیده است.

ناباروری زوجین

بررسی نطفه برای ناباروری

تست اسپرموگرام اساس بررسی است، ولی تست فرنکسیونل نمی­باشد، این آزمایش اطلاعاتی در زمینه ی وضعیت فونکسیون توبول­های سمی نیفروس، اپی­دیدیم و غدد ترشحی جنسی را مشخص می­نماید. اسپرموگرام دارای ارزش بسیار در بررسی اولیه و اغلب شاخصه ارزیابی باروری مرد و ریسک حاملگی می­باشد. فواصل آزمایشات و  ارزش­های پارامترهای نطفه از یک جمعیت بارور ممکن است اطلاعات و داده­ ای فراهم کند که بواسطه­ ی آن پیش­بینی باروری یا  تشخیص ناباروری را در عموم موارد ممکن سازد.

بنابراین توصیه می­شود که بررسی باید در آزمایشگاه آندرولوژی، توسط تکنسین­های مجرب و تربیت شده، تحت شرایط کنترل کیفیت استاندارد شدید انجام گیرد.  با این وجود ارزش پروگنوستیک ترکیبات نطفه (Semen) نظیر :

  • تعداد اسپرم
  • حرکت
  • مورفولوژی

بعنوان شاخص مارکرهای ناباروری در مواردی گیج­ کننده می­باشد: باروری بالقوه مرد تحت تاثیر، فعالیت جنسی، عملکرد و فونکسیون غدد ترشح جنسی و سایر موارد که تشخیص داده نشده است می باشد.

آزمایش روتین اسپرموگرام دارای محدودیت­های خود می­باشد، و در برگیرنده اختلالات نطفه قلمداد نمی­شود، مثل کروماتین نارس و یا Fragmented DNA ، ۲ یا ۳ آزمایش برای نتیجه­ گیری قطعی بعلت تنوع وسیع بیولوژیک که ممکن است در یک فرد وجود داشته باشد، باید گرفته شود.  فاصله بین انــجام دو آزمایش سلیقه­ا ی است ولی توصیه شده به فاصله­ ی ۲-۱ هفته باشد. چنانچه در دو آزمایش انجام شده، اختلاف در اعداد و ارقام پارامترها بیش از ۲۰ – ۱۰ درصد باشد، باید آزمایش سوم انجام گیرد. نمونه چنانچه در منزل گرفته شود، باید ظرف ۳۰ دقیقه در درجه حرارت بدن به آزمایشگاه رسانده شود.

اسپرموگرام روتین

  • مشخصات فیزیکی اسپرم شامل ویسکوزیتی، PH، رنگ و بود و Liqufaction
  • حجم نمونه
  • تعداد اسپرم
  • حرکت اسپرم
  • مورفولوژی
  • تعداد لکوسیت
  • تعیین مقدار فروکتوز زمانی که اسپرم وجود نداشته باشد، بخصوص وقتی حجم کل کمتر از ۱ سی­سی باشد.

تقریبا ۲۰۰۰ مرد از ۸ کشور جهان که همسر آنها زیر ۱۲ ماه حاملگی داشته ­اند بعنوان رفرنس و توزیع پارامترهای نطفه انتخاب شده ­اند. طبق موارد فوق who درسال ۲۰۱۰ اسپرموگرام با پارامترهای ذیل را طبیعی اعلام کرده است:

  • حجم ۵/۱ سی­سی
  • مورفولوژی ۴ درصد
  • موتولیتی توتال ۴۰ درصد
  • موتولیتی با حرکت (a+b) 32%
  • تعداد توتال اسپرم ۱۰۶ × ۳۹
  • اسپرم زنده ۵۸ درصد
  • تعداد لکوسیت ml/ 106 × ۱٫۰ یا زیر ۱۰ عدد

تفسیر آنها از مورد بالا اختصاصات نطفه افرادی بوده که پدر شده­ اند. هیچکدام از این ارزش­ها قادر نیست که بارور را از نابارور افتراق بگذارد، اگرچه گمان میرفته مورفولوژی مهم­ترین پارامتر است. تغییر و اختلال در دو پارامتر بطور افزاینده­ای ریسک ناباروری را افزایش می­دهد. ویژگی­ های نطفه لازم است، توأم با اطلاع کلینیکی فرد تفسیر شود.

Endocrine Evaluation

د رموارد ذیل باید صورت گیرد:

  • غلظت اسپرم کمتر از ۱۰ میلیون
  • ED
  • هیپواسپرمیا کمتر از CC 1
  • علائم هیپوگونادیسم یا اندوکرینوپاتی

بررسی شامل اندازه­ گیری FSHو تستوسترون توتال می­باشد، که بترتیب وضعیت لایه زاینده و سلول­های لیدیگ را مشخص می­نماید.. اگر سطح تستوسترون پایین باشد، اندازه­ گیری تستوسترون آزاد، LH و پرولاکتین توصیه می­گردد.

اگر فقط FSH باشد، بخصوص دو برابر میزان نرمال نشان دهنده­ی ضایعه شدید اسپرماتوژنز می­باشد. اگر FSH و LH پایین باشد و تستوسترون نرمال و غیر طبیعی باشد، مشخصه نارسایی وسیع بیضه، که ممکن است مادرزادی (سندروم کلین فلتر)یا موارد اکتسابی باشد.

کاهش LH و FSH نشان دهنده­ ی هیپوگونادو تروپیک هیپوگونادیسم می­باشد، و ممکن است مادرزادی یا ثانوی به تومور هیپوفیز ترشح کننده پرولاکتین باشد.

در این صورت اندازه­گیری GH، TSH و هورمون آدرنوکورتیکو تروپین و رادیوگرافی جمجمه باید صورت گیرد. چنانچه گونادوتروپین­ها طبیعی باشد، مسئله انسداد در آزواسپرمی مطرح می­گردد. بیمارانی مبتلا به Maturation Arrest و ۱۰درصد مبتلایان به سندروم سرتولی سل ممکن ا ست هورمونهای بالایی نداشته باشند، مقدار استرادیول در افراد چاق  و ژینکوماستی اندازه­گیری باید شود. بیماران نابارور و در انهایی که نسبت تستوسترون به استرادیول کمتر از ۱۰ درصد باشد، تغییرات قابل برگشت سمینال خواهد داشت. هیپراستروژنیسم ثانوی به تبدیل تستوسترون به استرادیول در سندرم کلین فلتر بعلت مهار تولید تستوسترون از طریق Negative Feedback می باشد و تولید بیش از حد آروماتوز cypiq در بیضه­ها دیده می­شود، بنابراین در چنین بیمارانی باید آروماتوز مهار شود. چنانچه FSH دو برابر میزان طبیعی باشد، و حجم منی طبیعی باشد، نشانه قطعی اختلال اسپرماتوژنز و در نتیجه آزواسپرمی می­باشد. وقتی FSH دو برابر میزان طبیعی باشد، بیوپسی بیضه الزامی نیست.

هیپو پرولاکتینمی در موارد، تومور هیپوفیز (Prolactinoma)، ایدیوپاتیک، اختلالات تیروئید و نارسایی کلیه دیده می­­شود، که باید بررسی شود. اگرچه تغییرات هورمونال ممکن است در ۱۰ درصد که تحت بررسی قرار می­گیرند وجود داشته باشد؛ ولی بطور قابل توجه تغییرات کلینیکی در کمتر از ۲ درصد است.

برای پرسش و پاسخ از دکتر روی لینک پرسش از دکتر کلیک کنید.

دکتر هوشنگ قوامی جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و ناباروری و ناتوانی جنسی مردان در تهران


سیستم پرسش و پاسخ

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.

پیگیری سوال قبل

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

ثبت سوال جدید

امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیار سیستم

1
عدم إنزال

با عرض أدب وخسته نباشيد
بنده ساكن أمريكا هستم تقريباً يك سال مشكل پروستات پيدا كردم خيلي دكتر مراجعه كردم اما متاسفانه مشكلم بر طرف نشد يك سري بيمارستان هندستان هم رفتم و دارو به مدت 6ماه تجويز كرد كمي بهتر شدم اما بعداز مصرف 3ماه باز درد درناحيه بيضه و مثتانه و سوزش إدرار مواجه شدم به أضافه اين مدت آلت به نغوظ ميرسد اما إنزال نداشتم لطفاً راهنمايي كنيد 🙏🙏🙏باسپاس
مشاهده پاسخ دکتر
2
انزال

سلام وقت بخير همسرم 48 سالشه مشكل پروستات دارد وهميشه يبس هست و تقريبا چهار ماه پيش رفت هندستان براي معالجه با يك سري دارو كمي ارام شد اما توي اين چند ماه با مشكل ديگري مواجه شديم موقع سكس به نقوض ميرسه اما انزال نداره طي اين چهار ماه نتونسته انزال داشته باشه و درد شديد ناحيه بيضه راست و مثتانه داره لطفاً راهنمايي كنيد ما ايران نيستيم امريكا هستيم با تشكرفراوان🙏🙏🙏 مشاهده پاسخ دکتر
3
مصرف آسپرین و سیستوسکوپی

با سلام
پدر اینجانب 70 سال دارد. الان توده ای به اندازه 14 میلیمتر در مثانه ایشان هست. و نیاز به سیستوسکئپی دارند.
سه ماه گذشته ایشان آنژیو قلب داشته اند. و قرص پلاویکس و آسپرین را تا عید باید مصرف کنند. دکتر قلب جهت سیستوسکوپی به ایشان اجازه داده یک هفته قرص پلاویکس را قطع کند اما مصرف آسپرین را نمیتواند قطع کند.
پزشک کلیه ایشان گفته امکان سیستوسکوپی همزمان با مصرف آسپرین امکان ندارد. و گفته تا عید باید صبر کرد.
نظر شما چیست؟ امکان سیستوسکوپی و مصرف همزمان آسپرین وجود دارد یا خیر؟
مشاهده پاسخ دکتر
4
کلیه

اقای دکتر من دوسال پیش دچارتکررادرارشدم رفتم دکترازمایش نوشت ازمایشم نرمال بود اما ادرارم پروتعین توش تراس بوددکترقرص فشارداد یه مدت کمی خوردم دوباره تست ادراردادم همه چیش نرمال شدپروتعین درادرارمم محوشدمنم دیگه قرص فشارنخوردم اخه تشخیص مثتانه بیش فعال بهم دادن تولترودین خوردم خیلی بهترشدم اما پریروز رفتم دکترگفتن فشارت بالاس ازمایش خون و ادرار دادم تو ادرارم پروتعین مثبت شد کراتینین خونم۱.۴۶بودبی یو انم ۲۰اسیداوریک خونم ۶.۸الان تست ادرار بیست و چهارساعته برام نوشتن بااین وضع کلیه هام خیلی داغون شده؟بادارو ومصرف نکردن گوشت و نمک خوب میشم؟ مشاهده پاسخ دکتر
5
کوچک شدن بیضه

با عرض سلام دوباره وتشکر از خدمت شما که بسیاری از مشکلات بنده به وسیله این سایت حل شده اقای دکتر من 24 سال سن دارم یک باربه تشخیص پزشک به علت فتق و واریکوسل به صورت همزمان از سمت چپ تحت عمل قرار گرفتم اما بعد از یک ماه به علت هیدروسل چپ دوباره عمل شدم ولی بعد از این دو عمل احساس میکنم که بیضه سمت راستم کوچکتر از قبل شده خواهش میکنم راهنمایی فرمایید چون بسیار نگرانم ایا این بر روی باروری تاثیر داره یا علتش چی می تونه باشه ایا دکتر دچار اشتباهی شده یا در طول زمان این مشکل حل میشه بسیار متشکرم . مشاهده پاسخ دکتر
6
التهاب پروستات

ايا التهاب پروستات در بچه دار شدن اختلال ايجاد ميكند؟من نامزدي دارم كه دكتر بهش گفته التهاب پروستات داري و قرص بهش داده و گفته يكماه ديگه بياد دوباره.ايا خطرناكه؟مشكلي در بچه دار شدن ايجاد ميكنه يا نه؟؟با تشكر مشاهده پاسخ دکتر
7
خون در ادرار

با سلام اینجانب قبلا هم سؤال کردم مدت 10سال در ادرار م خون دیده میشه آزمایش دادم در حال استراحت در ادرار م خون دیده نشده ولی بعد فعالیت درادرارم خون دیده شده فقط فراموش کردم بگم سونوگرافی هم دادم مشکلی نداشتم آزمایش م 8/10تا گلبول دیده شده در حالت فعالیت.در خانواده هم مادرم هروقت آزمایش میده درادرارش خون دیده میشه خواستم ببینم مشکلی هست یا نه؟ باتشکر مشاهده پاسخ دکتر
8
خون در ادرار

با سلام اینجانب 35سال سن دارم مدت 10سال در ادرار م خون دیده میشه آزمایش دادم در حال استراحت خون دیده نمیشه ولی با فعالیت مقدارش در آزمایش 8/10میباشد مادرم هم هر وقت آزمایش میده درادرارش خون دیده میشه خواستم ببینم مشکلی هست یا نه؟ باتشکر مشاهده پاسخ دکتر
9
فتق

سلام من د١٧روزه عمل فتق داشتم سمت چپ،الان چندروزه بيضه سمت چپم درد ميگيره و گاهي راه رفتن برام سخته،ايا عاديه اين درد مشاهده پاسخ دکتر
10
عدم خروج منی

سلام خسته نباشین.. من به مدت دو هفته قرص ریسپریدون و بی پریدن مصرف کردم و هم چنان هم استفاده میکنم به علاوه از دیروز داروی سرترالین هگزال100هم اضافه شده به داروهام.. تو این دوهفته مشکل عدم خروج منی رو داشته و دارم.. حالت ارگاسم وجود داره اما ترشحی ازم خارج نمیشه.. آیا طبیعیه یا باید درمان بشم..؟ ممنون مشاهده پاسخ دکتر
« قبلی 1 2 3 4 5 6 7 ... 309 بعدی »