سنگ کلیه

انواع سنگ کلیه و تشخیص آن

سنگ های سیستم دستگاه ادراری یا همان سنگ کلیه زمانی تشکیل می شوند که حجم ادرار کم شود و مواد تشکیل دهنده سنگ در ادرار افزایش یابد. خوردن مایعات کم و در نتیجه کاهش مایعات بدن شانس ابتلا به سنگ ها را افزایش می دهد.

۱ نفر از ۲۰ نفر در طول زندگی خود مبتلا به سنگ کلیه و یا سنگ های سیستم ادراری می شود. در بعضی شرایط پزشکی نظیر نقرس در فرد و بعضی داروها، شانس بیمار برای ابتلا به سنگ کلیه بالا می برد. سنگ کلیه اگر زود درمان شود، ضایعه ای به کلیه نمی رساند.

خوردن غذای کم نمک،پروتئین های حیوانی، کلسیم و اگزالات مانع از تشکیل سنگ کلیه می شود.

انواع سنگ کلیه

  1. سنگهای اسیداوریکی : با کم خوردن پروتئین های حیوانی شانس ابتلا به سنگ اسید اوریکی کاهش می یابد.
  2. سنگ های فسفات کلسیم : کم خوردن نمک ، پروتئین، کلسیم باعث کاهش شانس سنگ سازی می شود.
  3. سنگ های اگزالات کلسیم : خوردن کمتر نمک، پروتئین؛ اگزالات باعث کاهش سنگ فوق می شود.

سدیم در نمک و فلفل وجود دارد. نمک در سوپ، کنسرو، غذاهای بسته بندی شده و  FAST FOOD سبزیجات و گوشت وجود دارد.

شیوع و شانس سنگ کلیه در دنیا رو به افزایش است. تغییر در رژیم غذایی ممکن است، کلید اصلی در جلوگیری از تشکیل سنگ کلیه باشد. شیوع و شانس این سنگ ها از سال ۱۹۶۴ تا ۱۹۷۲ دو برابر شده است. با سن، نژاد شیوع و شانس ابتلا به سنگ کلیه تفاوت می کند. سن شیوع سنگ های کلیه ۳۰-۵۰ سالگی می باشد. تشکیل سنگ به فاکتورهای محیطی و ژنتیکی ارتباط دارد.

فاکتورهای محیطی شامل رژیم غذایی، آب و هوا هستند. غذاهای ذرت دار شانس ابتلا به سنگ کلیه  را بالا می برد. افزایش درجه حرارت محیط باعث تشکیل سنگ کلیه می شود. شیوع سنگ کلیه را در سربازان آمریکایی که به هنگام جنگ کویت اعزام شده بودند گزارش کرده اند. افزایش سنگ در سنین بالا کاهش می یابد. دیابت، چاقی، فشار خون، نارسایی مزمن کلیه و بیماری های قلبی عوامل مساعد کننده هستند. سنگ کلیه بر حسب اندازه، محل، مشخصات رادیولوژیکی، علت و اتیولوژی، ترکیب سنگ و شانس عود و برگشت سنگ تقسیم بندی می شوند.

اندازه سنگ ها به ترتیب ۵ میلی متر، ۵ تا ۱۰ میلی متر، ۱۰ تا ۲۰ میلی متر و بیشتر از ۲۰ میلی متر طبقه بندی می شوند.طول میزراه (حالب) بر حسب قد افراد تفاوت دارد، ولی در مورد ۲۵ سانتی متر اتفاق نظر وجود دارد. وقتی سنگ در کلیه تشکیل شد، ۹۰ درصد امکان دفع آن  از میزراه(حالب) وجود دارد. در هنگام دفع سنگ از حالب، درد شدید پهلو (کولیک کلیوی) ایجاد می شود، که تنها راه تسکین درد تزریق مورفین می باشد.

عکس رادیوگرافی سنگ کلیه

مشخصات سنگ کلیه با عکس رادیوگرافی

با گرفتن عکس ساده شکم، سنگ یا درد کلیه، میزراه، مثانه و گاهی در مجرای ادرار دیده می شود. بر حسب مواد تشکیل دهنده سنگ، ممکن است سنگ در عکس به خوبی یا اصلا دیده نشود.

سنگ هایی که در عکس ها دیده می شوند

  • سنگ های اوگزالات کلسیم دهیدرات
  • کلسیم فسفات
  • کلسیم اوگزالات منو هیدرات

سنگ هایی که بطور ضعیف در عکس دیده می شوند

  • مگنزیم- آمونیوم- فسفات
  • آپتات
  • سیستین

سنگ هایی که در عکس دیده نمی شوند

  • سنگ های اسید اوریک
  • اورات آمونیوم
  • گزانتین
  • سنگ های ایجاد شده بعلت بعضی داروها

علت و عوامل ایجادکننده سنگ کلیه

  • عفونت
  • عوامل غیرعفونی
  • اختلالات ژنتیک
  • بعضی داروها
  • بیماری های هیپرپاراتیروئیدیسم، نفروکلسیوز، بیماریهای گوارشی(کرون،سوء تغذیه،برداشتن قسمتی از روده و هیپراوگزالوریا
  • تنگی محل اتصال حالب به لگنچه (حفره ای در کلیه که ادرار در آن جمع می شود)
  • تنگی حالب
  • برگشت ادرار به کلیه ها
  • کلیه های نعل اسبی
  • اسیدوز کلیوی

سنگ هایی که در زمینه اختلال ژنتیک بوجود می آیند، سیستین و گزانتین می باشند. سنگ های عفونی مثل سنگ آمونیوم اورات و غیرعفونی مثل اوگزالات کلسیم هستند. جنبه های متابولیک در تشکیل سنگ های سیستم دستگاه ادراری (سنگ کلیه) بسیار با اهمیت می باشد.

سنگ های کلیه

چه کسانی در معرض و شانس ابتلا به سنگ کلیه هستند؟

وضعیت شانس و ریسک تشکیل سنگ کلیه موضوع مهمی است، چون احتمال عود و رشد سنگ وجود دارد و درمان داروئی لازم الاجرا می باشد. ۵۰ درصد افراد مستعد سنگ سازی یک بار در طول عمر خود مبتلا به عود سنگ می شوند. بیماری عود سنگسیستم ادراری(سنگ کلیه)در بیش از۱۰ درصد بیماران مشاهده می شود. بچه ها و افراد جوانی که دچار سنگ سیستم ادراری می شوند، درمعرض شانس ابتلا به عود سنگ می باشند. سنگ هایی که در زمینه عفونت مثل سنگ های اسید اوریکی و سنگ های ارثی بوجود می آیند؛ شانس عود درآنها بالا می باشد.

تشخیص سنگ کلیه

بیمارانی که مبتلا به سنگ های ادراری هستند، ممکن است به علت درد پهلو(کولیک کلیوی)، تهوع، استفراع و گاهی اوقات تب مراجعه کنند و ممکن است بدون هیچگونه علامتی باشند. برای تشخیص بیماری، بررسی استاندارد و قابل قبول، گرفتن شرح حال و امتحان بالینی بیمار الزامی باشد. تشخیص کلینیکی به گرفتن عکس امکان پذیر می باشد. چنانچه سونوگرافی در دسترس باشد، باید به عنوان اولین قدم تشخیصی مورد استفاده قرار گیرد. اگر درد تسکین یابد، ارزیابی های تصویری نباید به تاخیر افتد.

سونوگرافی در حدود ۸۵ تا ۱۰۰ درصد دقیق می باشد. عکس ساده ۷۰ تا۸۰ درصد اختصاصی می باشد. سی تی اسکن بدون تزریق برای تشخیص وجود سنگ استاندارد بوده و جایگزین عکس رنگی تزریقی شده. اگر سی تی اسکن بدون تزریق ، سنگ نشان نداد، باید به فکر علت دیگری برای درد بیمار شد و علت آن بررسی شود. سی تی اسکن در مقایسه با عکس رنگی ۱۰۰ درصد دقیق تر می باشد.

سی تی اسکن با ماده حاجب سنگ های بزرگتر از ۳ میلی لیتر را ۱۰۰ درصد تشخیص می دهد.

تجزیه و آنالیز سنگ در تمام بیماران باید انجام شود.

تجزیه سنگ برای بار دوم در موارد ذیل انجام می شود

  • عود سنگ در حالیکه بیمار تحت درمان برای پیشگیری می باشد
  • عود سریع و زودرس بعد از درمان و از بین بردن سنگ سیستم دستگاه ادراری
  • عود سنگ سیستم ادراری بعد از یک مدت طولانی

درمان درد پهلو در بیماران مبتلا به سنگ ادراری

تسکین درد، اولین قدم درمانی در بیماران مبتلا به درد پهلو می باشد. داروهای ضد درد و التهاب(NSAIDS) در بیماران با درد پهلو موثر می باشد. این دسته داروها دارای اثر ضد درد بهتری نسبت به مواد مخدر می باشند، در کوتاه مدت بیماری که این داروها را استفاده می کند، نیازی به استفاده از داروی دیگری نخواهد داشت. برای سنگ هایی که در میزراه (حالب) هستند و انتظار می رود که خود به خود دفع شوند، شیاف یا قرص NSAID مثل (دیکلوفناک) ممکن است التهاب را کاهش داده و مانع از عود شود.

 

دکتر هوشنگ قوامی متخصص کلیه و مجرای ادراری


سیستم پرسش و پاسخ

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.

پیگیری سوال قبل

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

ثبت سوال جدید

امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیار سیستم

1
کلیه

سلام کلیه سمت چپ من پر از سنگ شده و میخواستم بدونم آیا امکان تشخیص این هست که با تحقیق روی سنگ امکان فهمیدن این هست که یک شخص چند سال میشود که سنگ کلیه دارد مشاهده پاسخ دکتر
2
انزال خشک

سلام علیکم
من مردی 36 ساله هستم . از وقتی که یادمه انزال خشک دارم و بعد از ارضا شدن هیچ مایع منی از من خارج نمیشود (البته به اوج لذت میرسم) . پیش یک دکتر شهر کوچک خودمان سونوگرافی انجام دادم ولی گفتند که انسدادی در کار نیست . بعد از ارضا آزمایش ادرار گرفتند ولی گفتند به مثانه هم برگشت نمیخوره . ولی با بیوپسی بیضه مشخص شد که در بیضه اسپرم وجود دارد . سطح تستوسترون من در سه آزمایشی که انجام داده ام عدد 2 که کمی پایین تر از مقدار واقعیست را نشان میدهد ، دکتری در همدان گفتند شاید ضایع نخاعی باشد . حالا آقای دکتر عزیز (1) آیا امکان دارد سونوگرافی انسداد را نشان نداده باشد و باید نزد یک پزشک ماهرتر سونو بدهم ؟ (2) آیا با دستگاههای الکتریکی که در سایتتون به اونها اشاره فرموده اید میتوانم انزال رو تجربه کرده و صاحب فرزند شوم ؟ (3) آیا دارو یا هیچ راه حل دیگری به جز IVF برای صاحب فرزند شدن بنده و همسرم هست ؟
محض رضا خدا جواب بدهید .
مشاهده پاسخ دکتر
3
التهاب پروستات

سلام دکتر ممنون واسه پاسخ ب سوالم در باره التهاب پروستات فرمودین.متاسفانه سال های زیادی بر اثر نادانی اقدام ب استمنا کردم و پروستاتم بنا به گفته ی شما ملتهب شده،میخواستم بدونم که در اینده نابارور میشم،ایا این مشکل با توجه به سن کمی که دارم ۲۰ میتونه حل شه، و رشته بدنسازی ضرر داره واس التهاب پروستاتم،خیلی ناراحت شدم ازین موضوع،خیلی ممنونم مشاهده پاسخ دکتر
4
کوچک بودن آلت

با عرض سلام دکتر من آلت کوچیک است و زود ارضا هستم میخواستم ببینم مشکلی ندارم مشاهده پاسخ دکتر
5
درد ناگهانی و شدید (تیر کشیدن) داخل مقعد و سوزش و درد در ناحیه ناف ،

سلام خدمت دکتر قوامی گرامی،دکتر من ۲۰سالمه و گاهی اوقات درد شدید و تیر کشیدن تو قسمت داخل مقعد نه سطح آن احساس میکنم و همینطور اخساس سوزش و درد خفیف تو ناحیه ی ناف احساس میشه ،مثلا چند روز پیش پارو کردم برفارو درد گرفت نافم،گاهی بعد از ارضای جنسی درد میگیره داخل مقعدم،با سپاس از پاسخگویی،ممنون مشاهده پاسخ دکتر
6
عدم نعوظ

با سلام
بنده الان 30 ساله هستم 1.5سال هست که ازدواج کردم.تقریبا از 2الی3 ماه مونده به ازدواجم دچار اختلال نعوظ شدم.اصلا نعوظ کامل دیگر ندارم.در نعوظ نیمه هم سریع شل میشود.قبلا اصلا این مشکل را نداشتم .حتی 12ساعت نعوظ را نیز تجربه کردم. ولی الا تو این تقریبا 2 ساله همه چیز خودم رو از دست رفته میبینم.خواهشا کمکم کنید.جواب را برایم ایمیل کنیدوممنون میشم عمومی نشان داده نشود.با تشکر
مشاهده پاسخ دکتر
7
التهاب پروستات

سلام دکتر من التهاب پروستات دارم بیست سالمه و بعد از هر ادرار چند قطره خون میاد ادرار با سوزش یا اینکه بعد از هر بار ارضا شدن یا ملتهب شدن مجرای ادرار م تنگ میشه بعضی وقتا هم یه لکه های شبه جنین موقع ادرار ازم بیرون میاد دکترای فقط تامسولوسیون بهم میدم لطفا کمکم کنید خیلی نگرانم مشاهده پاسخ دکتر
8
استفاده از ليدوكائين دندان داخل آلت

تقريبا ٦ سال پيش استفاده شد چند روز بعد دچار ورم بيضه راست شدم همراه با درد شديد به دكتر مراجعه كردم و از نزديكى گفتم بدون اشاره به ليدوكائين و نحوه استفاده از آن، دكتر برام دارو تجويز كرد و پس از آن آزمايش خون دادم كه جواب از بين رفتن عفونت بود پس از آن آزمايش DNA برام نوشتن كه تا به امروز به خاطر ترس انجام ندادم وتقريبا ٣ سالى هست كه هر موقع از خواب بلند ميشم نوك بينيم سوزشى كه منجر به عطسه ميشه رو دارم و عطسه ميكنم البته كه سرما و بوهاى تند و كم هم منو به عطسه ميندازه و آب بينيم هم لزج ميباشد در طى اين ٣ سال هم همراه با شروع شدنه عطسه لكه هاى سرخى هم در نواحي زير گردن زير بغل ميان باسن و بالاى آلت بوجود آمد كه با مراجعه به دكتر و استفاده از سلنيوم سولفايد و پمادى موضعى مكمل آن لكه ها كاملا از بين رفت ولى عطسه ها هنوز هم قطع نشدن و با كوچكترين تحريكى ٣ تا ٤ بار عطسه ميكنم ممنون ميشم از راهنمائيتون مشاهده پاسخ دکتر
9
مشکل جنسی

سلام اقای دکتر من مردی 50 ساله هستم سابقه دیابت دارم دچار نعوظ می باشم چه کاری باید انجام بدم/ مشاهده پاسخ دکتر
10
بی اختیاری ادرار بعد از عمل پرستات

سلام وقت بخیر خسته نباشید.
بی اختیاری ادرار بعد از عما پرستات خوش خیم تا چند روز ادامه دارد؟
آیا داروی هست که سریعتر خوب شوند؟
اگ
مشاهده پاسخ دکتر