ناباروری

تعریف ناباروری و نقش واریکوسل

در چند دهه گذشته پیشرفت­های فراوانی در رشته ART فراهم شده، بخصوص در رشته ناباروری مردان پیشرفت های قابل توجه در رابطه با هر دو تشخیص و درمان حاصل گردیده است.

 تست­های جدید ژنتیک موارد آزواسپرمی ( عدم وجود اسپرم) انسدادی که قبلاً تصور می­شد ایدیوپاتیک است، دگرگون و تغییر کرده است و باعث تقسیم­ بندی موارد آزواسپرمی گردیده است، عمل جراحی میکروسرجری و خارج کردن اسپرم از بیضه و یا اپی­دیدیم مقدور شده است. با دستکاری گامت افرادی که  قبلاً نابارور بوده ­اند امکان باروری پیدا می­کنند.

به هرحال باید توجه داشت زمانی که مسئله ناباروری حل شده اعلام شد، هنوز بعنوان یک معضل اجتماعی وجود دارد و میلیون­ها نفر در سراسر جهان هنوز در آرزوی بچه­ دار شدن  هستند. در ناباروری مسائل گوناگون از یک عفونت ساده پروستات یا اپی­دیدم و بیضه تا موارد مختلف ژنتیکی دخیل هستند. متاسفانه در کشور ما زوجین نابارور را به امید داشتن واریکوسل همسر راه چاره را برای آنها عمل واریکوسلکتومی دانسته؛ امید و آینده بالایی را برای بچه­ دار شدن به آنها پیشنهاد می­کنند، که در بحث واریکوسل مفصل توضیح می­ دهم.

علل ناباروری

ناباروری شایع­ترین اتفاق رایج در مطب اورولوژیست­ ها می­ باشد و فراهم نمودن مراکز تخصصی در سال­های اخیر بالا رفته است. در حال حاضر تقریباً ۸ درصد مردان که در سن باروری قرار دارند. برای مسائل ناباروری به پزشک مراجعه می­کنند. ۱ تا ۱۰ درصد این افراد که مراجعه می­کنند، یک دلیل قابل درمان دارند.

واریکوسل ۳۵ درصد ناباروری را تشکیل می­دهد. بنابراین ارزیابی هر مرد باید بطور سیستماتیک در هر بررسی ناباروری حضور یابد. ۸۰درصد زوجین که سال اول برای باروری تلاش می­کنند موفق می­­شوند.

به زوجی نابارور اطلاق می­گردد که در ضمن فعالیت جنسی منظم (هفته ای ۲ تا ۳ بار ) در سال اول بچه دار نشوند، در اینصورت بعد از یک سال بررسی باید صورت گیرد. هرچه زمان ناباروری طولانی تر باشد، شانس موفقیت و باروری کمتر می­شود. زمانی که ریسک فاکتورها مثل سن بالای ۳۵ در زن و ۴۵ سال در مرد وجود داشته باشد، باید بررسی­های تشخیصی سریعاً صورت پذیرد، بخصوص اگر جراحی اوروژنیتال، سرطان، کریپتورکیدیسم، واریکوسل، و اورکیت وجود داشته باشد.

نقش اورولوژیست در بررسی ناباروری نباید نادیده گرفته شود. پزشک مسئول تشخیص، مشاوره و درمان خواهد بود، زمانی که علت احتمالی وجود دارد. زوجین نابارور ر ا در محیطی دوستانه باید بپذیرد ، شرح حال دقیق گذشته و حال، امتحان بالینی انجام گیرد که این امر مستلزم زمان و وقت مناسب و کافی می­باشد. لذا همکارانی که با ویزیت بیماران ۱۰۰نفری در مطب در گیر  هستند، به نظر نمی­رسد این زوجین با اندوخته علمی درمانی مطب را ترک نمایند.

در  یک زوج جوان سالم در یک سیکل باروری ۲۵-۲۰ درصد شانس حاملگی وجود دارد. احتمال حاملگی در ۶ ماه اول ۸۰%  و ۸۴% در سال اول و ۹۲ % در سال دوم ازدواج می­باشد.

ناباروری شایع­ترین مشکل زوجین در دنیا می­باشد بطوریکه ۱۵-۱۳ درصد از آن رنج می­برند. شیوع در کشورهای پیشرفته و غیر پیشرفته تفاوت دارد. در انگلیس شیوع ناباروری ۱ زوج در ۶ زوج است. ۳۰ درصد زوجین بطور طبیعی در سال اول بچه­دار نمی­شوند. بطوری که بطور مساوی مقصر زن و مرد می­باشند.

هیپوتالاموس، هیپوفیز و بیضه­ها هر سه منجر به یک سیستم منسجم می­گردند، که باعث ترشح هورمون­های مردانه و تشکیل اسپرماتوژنز (تشکیل اسپرم از بیضه) می­گردد. بیضه­ها برای تولید اسپرم و هورمون مردانه (تستوسترون) نیاز به ترشح LH و FSH از هیپوفیز دارند، که هیپوفیز نیز خود از طریق ترشح و تحریک GnRH که از هیپوتالاموس ترشح می­گردد، باعث ترشح LH، FSH می­گردد.

LH باعث تحریک ترشح تستوسترون از سلول­های لیدیگ (Leydig Cells) موجود در بیضه می­شود. تستوسترون ضمن تحریک و تولید اسپرم موجب خصوصیات ثانویه جنسی مردانه می­گردد و با اثر Feeds Back مانع از ترشح بیش از حد GnRH می­گردد. FSH باعث تحریک سلولهای سرتولی که در حفظ و حمایت از تولید اسپرماتوژنز نقش دارد. از سوی دیگر با ترشح INHIBIN-B ترشح FSH را کنترل می­نماید. در بررسی فرد مبتلا به ناباروری اندازه­گیری مقدار INHIBIN-B نقش مهمی در عملکرد سلولهای سرتولی نشان می­دهد.

سلولهای پری­توبولار (PERITUBULAR) بصورت لایه­هایی در غلظت­های مختلف در اطراف توبولهای سمی نیفروس پخش و توزیع گردیده و باعث ترشح بافت­های همبندی پروتئینی (COLLAGEN, FIBRONECTINو LAMININ) می­شود، در ضمن باعث سنتز مولکول­های چسبنده، نظیر فاکتور عصبی رشد (NGF) و MCPI ( پروتئین مونوسیت) می­شود.

ترشح این فاکتورها توسط TNFa تنظیم می­گردد که به نوبه خود بوسیــله MAST CELLS تولیــد می­گردد. بنابراین تداخل بین سلولهای پری توبولار و سلولهای ماست، پیش­بینی و گمان زده می­شود، بطوریکه در بعضی از موارد ناباروری، افزایش MAST CELLS در بیضه­ دیده شده. انقباض سلول­های پری توبولار بواسطه اوکسی توسین، پروستاگلندین، آندروژن و اندوتلین حاصل می­گردد.

تداخل سلول­های پری توبولار و سایر سلول­ها، گمان می­رود نقش اساسی و مهم در باروری داشته باشند. لذا دیده شده افزایش MAST CELLS و فییروز توبولار و اسکلروز در بیضه باعث آسیب اسپرماتوژنــز می­گردد. ماده اولیه در بیضه­ها برای تولید تستسترون، “کلسترول” می­باشد، سلول­های سرتولی دارای رسپتورهای FSH و تستسترون می­باشد، که هر دو برای تولید INHIBIN-B موثر هستند.

تولید اسپرم ازاسپرماتوگونیا تا زمانیکه به حالت اسپرماتوزای بالغ برسد ۶۰ روز بطول می انجامد. بنابراین هرگونه اختلال در AXIS هیپوتالاموس، هیپوفیز و بیضه که منجر به عدم ترشح LH، FSH و اختلال در عملکرد سلول­های سرتولی و سلول­های لیدیگ حاصل شود، منجر به ناباروری در مردان می­گردد. لذا در بررسی یک فرد مبتلا به نابارور باید موارد فوق از طریق آزمایشگاه بررسی شوند.

نقش اپی دیدیم در حفظ و نگهداری اسپرماتوزا بسیار حائز اهمیت است. ترشح مایع مانند موجود در اپی دیدیم مانند مواد آنتی اکسیدانت نظیر Glutathione ، Superoxide Dismutase، ۵-Transferase باعث توانایی و قدرت اسپرم در ایجاد ناباروری می­باشد.

مایع خروجی (انزال) یا seminal Plasma تشکیل شده از ترشحات اپی دیدیم، کیسه­های منی، پروستات، غدد بولبویورترا (Cowper’s gland)، آمپول واتر، غدد Tyson’s و Littre موجود در مجرا می­باشد.

نقش دیگر سلولهای پری توبولار ترشح IGF-1 (فاکتور رشد انسولین) و سیتوکین می باشد، که عملکرد سلولهای سرتولی را در ترشح INHIBIN-B ، آندروژن باند شده به پروتئین و ترانس فرین را تنظیم می کند.

این ترشحات آلکالین بوده و باعث خنثی کردن ترشحات اسیدی سرویکس رحم شده در نتیجه اسپرم بداخل رحم نفوذ می نماید. در حدود ۵ درصد ترشح انزال مربوط به ترشحات غدد مجرا، ۳۰ – ۱۵ درصد ترشحات پروستات، ۳ درصد ترشح از بیضه و آمپول واتر و ۷۰ تا ۶۵ درصد ترشحات کیسه منی می باشد.

مواد موجود در ترشحات پروستات که در باروری نقش مهمی دارند، شامل:

  • ACID PHOSPHATASE
  • CITRATE
  • GROWH FACTOR
  • Lipid
  • Protein
  • Electrolyte
  • ZINC
  • PROSTAGLANDIN

می باشند، که باعث حرکت و در MATURE شدن اسپرم نقش مهمی را ایفا می­کنند. در بررسی ناباروری بعضی از ترشحات فوق توسط آزمایشگاه باید اندازه­گیری شود. منشاء فروکتوز کیسه منی می­باشد، که باعث انرژی اسپرم می­ گردد. L-Arginine که یک ماده آنتی اکسیدانت می­باشد، توسط سلول­های اپی تلیال اپی دیدیم تشکیل می­شود و اسپرم را از آسیب­های رادیکال­های آزاد محافظت می­نماید. ZINC در حرکت اسپرم نقش مهمی دارد.

روزانه ۴۰میلیون اسپرم تولید می­شود، که تا یک ماه قادر به ایجاد باروری می­باشند؛ مقدار زیادی اسپرم در وازدفران و مقدار کمی در اپی دیدیم ذخیره می­شود.

اسپرم بیش از ۲ هفته در اپی دیدیم نمی­ماند و لذا فردی که عمل جنسی ندارد، اسپرم در ادرار وی یافت خواهد شد. علیرغم عدم شواهدقطعی برای اثرات محیطی و روش زندگی فرد در طول زندگی دلیل کافی وجود دارد که باید باور کرد محیط و وروش روزانه زندگی نقش مهم و شگفت­انگیزی در کیفیت تولید گامت مردان و بچه­دار شدن دارد. در طول ۵۰ سال گذشته تعداد متوسط اسپرم در جمعیت دنیا ۵۰ درصد کاهش یافته که این کاهش دقیقاً در همین دوران بوده.

توسعه کشورهای صنعتی و ایجاد زندگی مدرن در کشورهای پیشرفته نشانه همچنین تغییر بزرگ می­باشد، در نتیجه کاهش باروری در این زمان به خوبی مشاهده می­شود.

برای پرسش و پاسخ از دکتر روی لینک پرسش از دکتر کلیک کنید.

دکتر هوشنگ قوامی جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و ناباروری و ناتوانی جنسی مردان در تهران


سیستم پرسش و پاسخ

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.

پیگیری سوال قبل

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

ثبت سوال جدید

امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیار سیستم

1
درد بیضه راست

سلام.خسته نباشید.
دکتر من چند روزه درد بیضه راست دارم که میزنه به کلیه راستم.
حتی موقع نشستن یا راه رفتن یا دست زدن درد میگیره.
وقت دکتر رفتن هم ندارم.علتش و درمانش رو لطف کنید
مشاهده پاسخ دکتر
2
درد مقعد

سلام اقای دکتر من دچارانزال خشک هستم بخاطراینکه جلوی منی رو میگرفتم,الان هروقت ارضا میشوم,وقتایی که منی خارج نمیشود ازمن,اگرم بیشترازیباربه ارگاسم برسم,مقعدم ازتو درد میگیره,احساس درد میکنم,این درد برای چیه,خوب میشه؟درمانش چیه؟ مشاهده پاسخ دکتر
3
خون در منی

سلام آقای دکتر وقتتون بخیر
توی منی که به واسطه استمناء خارج شده بود خون دیدم
خطرناکه؟؟
مشاهده پاسخ دکتر
4
مشکل کوچکی الت تناسلی پسر 16ساله

سلام
پسر من 16سالشه
براب قد رفته پیش منشادی دکتر
الان خیلی بهتر شده
برای دیر بلوغی نیز امپول داده یکساله
التش کوچک مانده بش گفته کاری نمیشه کرد اخه😥 اینم محصله بهمریخته
نوبت ویزیت میخوام
مشاهده پاسخ دکتر
5
کاهش سرعت خروج منی

با سلام و احترام ، ضمن تشکر از ارایه رهنمودهای حضرتعالی ، به استحضار میرساند اینجانب حدود 6 سال دچار پروستاتیت شدید شدم ، با پیگیری و درمانهای مکرر التهابان ناشی تا حدود زیادی مرتفع گردید اما بدنبال آن سرعت خروج منی بسیار کاهش یافت(حجم کمی بعد از انزال از منی خارج میشود و بیشتر با دست عمل تخلیه انجام میشود) در صورتی که قبل ازآن در اینخصوص هیچ مشکلی نداشتم خواهشمندم راهکار مناسب برای رفع این مشکل را بیان فرمایید. سلامتی و سربلندی حضرتعالی را از خداوند سبحان خواهان و خواستارم. مشاهده پاسخ دکتر
6
درد بیضه

سلام دکتر خسته نباشید من چند روزه دوتا بیضه هام و زیر شکمم درد میکنه یکسره نیست میگیره و ول میکنه.باید چیکارکنم مشاهده پاسخ دکتر
7
درد بیضه

سلام دکتر جان خسته نباشین
من تقریبا یه هفته هست ک موقع رابطه ی جنسی یه درد اندک رو در بیضه سمت راست دارم ولی موقع انزال خیلی بیشتر میشه بعد ک انزال تموم شد درد اون هم آروم میشه و از بین میره من تو هفته پیش 3 بار انزال داشتم از این 3 بار ، 2 بارش درد داشتم یه بارش کاملا طبیعی بود و هیچ مشکلی نداشتم
دکتر جان خیلی حس بدی دارم این یه هفته اصلا زندگی جنسیم داغون شده خواشمندم کمکم کنید 😪
باتشکر از شما
مشاهده پاسخ دکتر
8
جابه جایی بیضه و درد آن

حدود دو ماهی می شه که بیضه سمت راستم بالاتر از سمت چپ قرار گرفته و دو روزه که سر بیضه سمت راستم هم کمی درد احساس می کنم . به خصوص وقتی راه میرم.
می خواستم ببینم نظرتون چیه و اینکه چه روزهایی مطب هستید؟
با تشکر
مشاهده پاسخ دکتر
9
مایع منی

باسلام من نزدیک به 17ساله که بیماری دیابت نوع 2دارم امانزدیک به 2سالی هست که اب منی خارج نمیشه .وحس میکنم بیضه هام زیادجمع میشن .و وقتی بعدازمدتی بعدازارضاشدن .موقعی که الت را میکشم به طرف بیرون .یک قطره کوچکی اب منی دیده میشه وهنگام ارضاشدن تمام حس طبیعی قبلا رادارم .و چندسال قبلا هم نزدیکی بانکات بهداشتی و.خودارضایی زیاد داشتم ومیل جنسی ام هم نصبتا خوبه . مشاهده پاسخ دکتر
10
پروستات و ضرورت عمل آن

من دیروز هم پرسیدم سوالم را ولی مطمین نبودم درست فرستادم و نگران بودم..دوباره میفرستم. ببخشید اگر تکرار میشه:

سلام جناب آقای دکتر. خیلی ممنون از مطالب بسیار خوب و علمی تان.
پدر بنده در شهرستان (رشت) زندگی میکنند و مساله بزرگی پروستات دارند. دکتر هم رفتند و توصیه به عمل شده ان. البته خیلی ناگهانی و بدون برنامه و آزمایش دقیق بوده و چون ما (بچه ها) هیچ کدام اونجا نبودیم متاسفانه نمیدونیم که شرایط چطوری هست کامل و من خواستم اگر بشه با شما مشورت بکنیم.

پدر بنده هفتادو دو ساله هستند. ایشون مقداری معلولیت حرکتی دارند در پاها ولی قادر به راه رفتن هستند.
در سه مورد آزمایش خون داشتند که سطح PSA بوده به شرح زیر:
مرداد ۹۶ ---- ۴.۷۴
شهریور ۹۶ ----- ۵.۹ (با اندازه پروستات ۲۶)
فروردین ۹۷ ------ ۷.۲ (با اندازه ی پروستات ۳۰)

این بار آخر (همین فروردین) یک فتق ایتگوینال حاوی لوپ روده ای پیدا کردند که خود به خود با فشار جا میرود.

من نتایج آزمایش ها را پیوست کرده ام.

در حین ادرار باید به خودشون فشار بیارن. ادرارشون مقطع و مکرر هست. درد خاصی ندارند مگر موقع حرکت زیاد که فتق شان درد میکیره کمی. شب ها چندبار نیاز به دسشویی دارند.

با این شرایط میخواستم بدونم که مراحل معالجه به چه صورت میباست باشه. آیا نیاز به نمونه برداری هست؟ آیا میباست اول فتق درمان بشه؟ آیا جراحی ضروری هست؟

در صورت نیاز به عمل مراحل و زمانی که شما قادر به عمل هستید چقدر و چطور هست؟
کجا میباست بستری بشوند؟

پیشاپیش خیلی ممنون از لطفتان
رضا درویشی
مشاهده پاسخ دکتر
« قبلی 1 2 3 4 5 6 7 ... 338 بعدی »