بی اختیاری ادرار

بی اختیاری ادرار و انواع آن

بی اختیاری ادرار به مواردی اطلاق می‌شود که ادرار فرد بدون اراده و دستور مغز و بدون تمایل او، از مجرا خارج می‌گردد. بی‌اختیاری به گونه‌های مختلفی اتفاق می‌افتد و لذا بر حسب نوع بی اختیاری ادرار ، درمان متفاوت است، ولی خوشبختانه روند و پیش آگهی درمان امیدوارکننده است.

 بی اختیاری ادرار یک شکایت ادراری است که ۵/۰ درصد جمعیت دنیا به آن مبتلا می باشند. این شکایت ادراری علاوه بر خجالت، موجب پریشانی و اضطراب و خجالت فرد می‌گردد.

بی اختیاری ادرار هزینه هنگفتی را برای فرد و جامعه به همراه دارد. ارزیابی درصد افراد مبتلا به این بیماری بر حسب تعریف بی اختیاری ادرار و مطالعات انجام شده از جمعیت‌ها متفاوت است.

توافق جهانی در خصوص اهمیت این بیماری بر حسب هزینه اقتصادی برای فردی که از آن رنج می‌برد وجود دارد.

بی اختیاری ادرار چگونه اتفاق می افتد؟

در حالت طبیعی یک فرد بزرگسال در روز ۴ تا ۵ بار ادرار می‌کند. مقدار دفع ادرار روزانه یک فرد در حالت نرمال و شرایط طبیعی ۱۴۴۰ سی سی می‌باشد. این مقدار در حالی است که فرد تعریق بیش از حد روزانه نداشته باشد، که در این صورت مقدار آن کاهش می‌یابد و یا زمانی که فرد روزانه مایعات فراوان و یا چای بنوشد این مقدار دفع ادرار روزانه بیشتر خواهد بود.

کلیه‌ها در هر ساعت ۶۰ سی سی ادرار تولید می‌کنند و به عبارتی ۱ سی سی در دقیقه که در ۲۴ ساعت ۱۴۴۰ سی سی می‌شود. بیماری‌های کلیوی را از روی کاهش شدید دفع روزانه ادرار و یا دفع بیش از حد آن مورد بررسی قرار می‌دهیم.

وقتی فردی ادرار کرد پس از دفع ادرار، گردن مثانه بسته می‌شود و کلیه‌ها با تولید ادرار از طریق حالب‌ها (میزراه) آن را وارد مثانه می‌نمایند.

وقتی مقدار ادرار  به ۱۰۰ سی سی رسید، اولین احساس ادرار داشتن در فرد به وجود می‌آید، اما با دستور مغز فرد از رفتن برای تخلیه ادرار خودداری می‌نماید و تا زمانیکه حجم ادرار در مثانه به ۲۰۰ تا ۳۰۰ سی سی برسد فرد به دستشویی نمی رود. وقتی حجم ادرار به این حد رسید، تخلیه ادرار با دستور مرکز ادرار کردن در مغز صورت می‌گیرد.

بنابراین یک فاز نرمال ادرار کردن، شامل سلامت مغز، نخاع که در ستون مهره‌ها قرار گرفته و سالم بودن عضله مثانه و باز شدن گردن مثانه و اسفنکتر خارجی است.

بنابراین انواع بی اختیاری ادرار را بر حسب اینکه آسیب یا ضایعه در چه قسمتی می‌باشد می‌توان تقسیم‌بندی کرد. یک مثال ساده فردی که دچار سکته مغزی می‌شود به علت خونریزی مرکز دستور ادرار کردن، آسیب می‌بیند و فرد دچار بی اختیاری ادرار می‌گردد که با گذشت زمان با بهبودی سکته مغزی، بی اختیاری ادرار کاهش می‌یابد.

بی اختیاری ادرار در زنان

بی اختیاری ادرار در سالمندان

به دلائل مختلفی افراد مسن و پیر سزاوار ملاحظات و مراقبت‌های ویژه‌ای هستند، چون فعالیتهای فیزیولوژیکی (جسمی- هوشی) با افزایش سن کاهش می یابد. تمام انواع بی‌اختیاری‌ها (UI) با بالا رفتن سن افزایش می‌یابد. بی اختیاری ادرار ممکن است، همراه با وضعیت‌های خاصی، نظیر کاهش حرکت و توان هوشی باشد که فرد نیاز به کمک برای بردن به توالت داشته باشد.

۵/۰ درصد جمعیت دنیا مبتلا به بی اختیاری ادرار می‌باشند، که این عدد اهمیت این بیماری را روشن می‌کند. در تمام گروه سنی از بچه، جوان، مسن، پیر و زن و مرد دیده می‌شود، و سالیانه هزینه هفتگی را برای درمان آن برای کشورها به بار می‌آورد. بنابراین با گرفتن شرح حال دقیق، معاینه فیزیکی بیمار و کمک گرفتن از راهکارهای تشخیص، سریعا بیماری باید تشخیص داده شود. در بسیاری از موارد درمان بی اختیاری ادرار با یک دوره زمانی کوتاه مدت درمان طبی قابل علاج است.

علت بی اختیاری ادرار

۱- بی اختیاری ادرار که ناشی از ضایعات مغزی (سکته مغزی) اتفاق می افتد.

۲- غده‌های خوش خیم یا بدخیم در ستون فقرات که نخاع را گرفتار کند و اعصاب مربوط به عضله مثانه آسیب ببیند.(مانند منگومیلوسل)

۳- اختلال در عملکرد و انقباض مثانه که ممکن است در بیماری‌های مختلفی به وجود آید.

۴- اختلال در گردن مثانه به صورت باز نشدن گردن مثانه یا شلی آن.

۵- اختلال در اسفنکتر خارجی مجرا که نقش مهمی در کنترل و بی اختیاری ادرار دارد.

انواع بی اختیاری ادراری

# بی اختیاری ادرار استرس (stress)

‌با خندیدن، سرفه کردن، عطسه کردن روی مثانه فشار وارد می‌شود و فشار داخل مثانه افزایش می‌یابد و باعث لیک ادرار می‌شود. افراد چاق، حاملگی، عمل پروستات و بعضی داروها با ضعیف کردن عضلات کف لگن باعث این نوع بی‌ اختیاری ادرار می‌شوند.

# بی‌ اختیاری ادرار سریع (urge)

قبل از رسیدن به توالت دچار بی‌اختیاری ادرار می‌شوند. در سکته مغزی- آسیب عصب مثانه، دیابت، پارکینسون دیده می‌شود.

شایع‌ترین علت این نوع بی‌ اختیاری انقباضات نامناسب مثانه می‌باشد که علت آن پیام‌های عصبی غیر طبیعی است که باعث اسپاسم مثانه می‌شود.

بعضی غذاها و داروها (مثل داروهای مدر) یا حالت‌های عصبی و عاطفی مثل اضطراب باعث بدتر شدن این وضعیت می‌شود.

هیپرتیروئیدیسم (پر کاری تیروئید) و دیابت کنترل نشده، می‌تواند این نوع بی‌ اختیاری را بدتر کند. انقباضات غیر ارادی مثانه می‌تواند به علت آسیب عصب مثانه یا نخاع یا مغز باشد.

# مثانه بیش از حد پر کار (overactive bladder)

در این نوع بی‌ اختیاری، پیام‌ های عصبی غیر طبیعی در زمان نامناسب به مثانه می‌رود و باعث انقباض مثانه، بدون خبر فرد می‌گردد. در این نوع بی‌ اختیاری ادرار، مرد یا زن به تعداد دفعات فراوان در روز ادرار می‌کنند. در این نوع فرد دچار تکرر ادرار ۸ بار یا بیشتر در روز و چند بار در شب می‌باشد.

# بی اختیاری ادرار جسمی (functional)

در این نوع بی‌ اختیاری ادرار فرد دچار مشکلات بیماری‌ های زمینه‌ ای می‌باشد و در نتیجه قادر به حرکت، ایجاد ارتباط با دیگران و فکر کردن نمی‌ باشد. مثلا فردی که دچار آلزایمر می‌باشد، قادر نیست درست فکر کند و برنامه‌ ریزی برای توالت رفتن را به وجود آورد. در آرتریت (بیماری زانو) که در سنین بالا، مرد یا زن دچار آن می‌شوند، نمی‌توانند به موقع خود را به توالت رسانده در نتیجه دچار بی‌ اختیاری ادرار می‌شوند.

بی‌ اختیاری ادرار لبریز (overflow incontinence)

این نوع بی‌ اختیاری ادرار زمانی اتفاق می‌افتد که مثانه قادر به تخلیه ادرار نمی‌باشد. این نوع بی‌ اختیاری در دو حالت پیش می‌آید: یا ضعف عضله مثانه وجود دارد و مثانه قادر به تخلیه نمی‌باشد و یا در مسیر خروج ادرار انسداد وجود دارد. آسیب و ضایعه عصبی مثانه به علت دیابت باعث عدم تخلیه مثانه می‌شود و در حالت دوم، چنانچه انسداد در مجرا به علت بزرگی پروستات وجود داشته باشد تخلیه مثانه صورت نمی‌گیرد و مثانه پر از ادرار شده و لبریز می‌گردد. داروهای آرام بخش نیز با شل کردن عضله مثانه می‌توانند مانع انقباض مثانه شوند. این نوع بی‌ اختیاری در زنان نادر است و در مردان به علت پروستات شایع می‌باشد.

# بی‌ اختیاری ادرار زودگذر (transient)

یک فرم از بی‌ اختیاری ادرار است که معمولا به علت یک وضعیت پزشکی کوتاه مدت به وجود می‌آید. افرادی که مبتلا  به یبوست هستند به علت تحریک یا التهاب مثانه، مجرا و واژن دچار بی اختیاری می شوند یا کسانی که دارویی مثل دیورتیک (مدر) می‌خورند دچار این بی‌ اختیاری می‌شوند. اختلال مغزی ناشی از کهولت سن و بی‌حرکتی از عوامل دیگر این بی‌ اختیاری می‌باشند.

# بی‌ اختیاری توتال

دائم و بدون کنترل می‌باشد. علل شامل ارتباط بین مثانه و واژن، ضایعات نخاع شوکی، بیماری ام. اس، افسردگی، بیماری قلبی و آرتریت می باشد.

# بی اختیاری مخلوط

استرس + سریع ادرار کردن. معمولا این نوع بی‌ اختیاری مخلوط در زنان دیده می‌شود.

بی اختیاری ادرار

بی‌ اختیاری ادرار چگونه باید بررسی شود؟

بی‌ اختیاری ادرار بیماری نمی‌باشد، بلکه علامت بیماری است. اولین قدم برای بهبودی و تسکین آن ویزیت پزشکی است که در زمینه درمان تجربه دارد و پزشکی است که بداند چه نوع بی‌ اختیاری را به آن مبتلا هستید.

متخصص در سیستم دستگاه ادراری و متخصصی که به سیستم دستگاه ادراری زنان آشنایی دارد در تشخیص و بهبود موثر است. متخصص زنانی که در رشته اورولوژی آشنایی داشته باشد به بیمار می‌تواند کمک کند. برای تشخیص پزشک ابتدا در مورد علائم و شرح حال پزشکی از شما باید سوال کند.

نحوه ادرار کردن و لیک ادراری و نوع بی‌ اختیاری شما را پزشک گمان زند. بنابراین بسیاری از متخصصین با وضعیت ادرار کردن شما برای چند روز باید آشنا شوند. این آشنایی با نحوه خوردن مایعات، استفاده از داروها، سابقه جراحی اخیر می‌باشد.

پزشک باید بداند چه موقع شما ادرار می‌کنید و زمان‌هایی که ادرار می‌کنید و حجم ادراری که دفع می‌کنید را بداند. زمان‌هایی که سریعا در روز ادرار می‌کنید را به پزشک اطلاع دهید. اگر این‌ها به پزشک کمک نکرد او انجام آزمایشات دیگر را شروع می کند. معاینه بالینی و فیزیکی با اهمیت است. عواملی را که باعث بی‌ اختیاری می‌شوند باید بررسی کند، نظیر پرولاس (افتادن مثانه- رحم)، یبوست، ضایعات نخاعی و بررسی عضلات کف لگن، اندازه‌گیری حجم مثانه و اندازه‌گیری ادرار باقیمانده برای بررسی انقباض مثانه مناسب و مهم می‌باشد.

برای پرسش و پاسخ از دکتر روی لینک پرسش از دکتر کلیک کنید.

دکتر هوشنگ قوامی جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری و ناباروری و ناتوانی جنسی مردان در تهران


سیستم پرسش و پاسخ

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.

پیگیری سوال قبل

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

ثبت سوال جدید

امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیار سیستم

1
مصرف آسپرین و سیستوسکوپی

با سلام
پدر اینجانب 70 سال دارد. الان توده ای به اندازه 14 میلیمتر در مثانه ایشان هست. و نیاز به سیستوسکئپی دارند.
سه ماه گذشته ایشان آنژیو قلب داشته اند. و قرص پلاویکس و آسپرین را تا عید باید مصرف کنند. دکتر قلب جهت سیستوسکوپی به ایشان اجازه داده یک هفته قرص پلاویکس را قطع کند اما مصرف آسپرین را نمیتواند قطع کند.
پزشک کلیه ایشان گفته امکان سیستوسکوپی همزمان با مصرف آسپرین امکان ندارد. و گفته تا عید باید صبر کرد.
نظر شما چیست؟ امکان سیستوسکوپی و مصرف همزمان آسپرین وجود دارد یا خیر؟
مشاهده پاسخ دکتر
2
کوچک شدن بیضه

با عرض سلام دوباره وتشکر از خدمت شما که بسیاری از مشکلات بنده به وسیله این سایت حل شده اقای دکتر من 24 سال سن دارم یک باربه تشخیص پزشک به علت فتق و واریکوسل به صورت همزمان از سمت چپ تحت عمل قرار گرفتم اما بعد از یک ماه به علت هیدروسل چپ دوباره عمل شدم ولی بعد از این دو عمل احساس میکنم که بیضه سمت راستم کوچکتر از قبل شده خواهش میکنم راهنمایی فرمایید چون بسیار نگرانم ایا این بر روی باروری تاثیر داره یا علتش چی می تونه باشه ایا دکتر دچار اشتباهی شده یا در طول زمان این مشکل حل میشه بسیار متشکرم . مشاهده پاسخ دکتر
3
التهاب پروستات

ايا التهاب پروستات در بچه دار شدن اختلال ايجاد ميكند؟من نامزدي دارم كه دكتر بهش گفته التهاب پروستات داري و قرص بهش داده و گفته يكماه ديگه بياد دوباره.ايا خطرناكه؟مشكلي در بچه دار شدن ايجاد ميكنه يا نه؟؟با تشكر مشاهده پاسخ دکتر
4
خون در ادرار

با سلام اینجانب قبلا هم سؤال کردم مدت 10سال در ادرار م خون دیده میشه آزمایش دادم در حال استراحت در ادرار م خون دیده نشده ولی بعد فعالیت درادرارم خون دیده شده فقط فراموش کردم بگم سونوگرافی هم دادم مشکلی نداشتم آزمایش م 8/10تا گلبول دیده شده در حالت فعالیت.در خانواده هم مادرم هروقت آزمایش میده درادرارش خون دیده میشه خواستم ببینم مشکلی هست یا نه؟ باتشکر مشاهده پاسخ دکتر
5
خون در ادرار

با سلام اینجانب 35سال سن دارم مدت 10سال در ادرار م خون دیده میشه آزمایش دادم در حال استراحت خون دیده نمیشه ولی با فعالیت مقدارش در آزمایش 8/10میباشد مادرم هم هر وقت آزمایش میده درادرارش خون دیده میشه خواستم ببینم مشکلی هست یا نه؟ باتشکر مشاهده پاسخ دکتر
6
فتق

سلام من د١٧روزه عمل فتق داشتم سمت چپ،الان چندروزه بيضه سمت چپم درد ميگيره و گاهي راه رفتن برام سخته،ايا عاديه اين درد مشاهده پاسخ دکتر
7
عدم خروج منی

سلام خسته نباشین.. من به مدت دو هفته قرص ریسپریدون و بی پریدن مصرف کردم و هم چنان هم استفاده میکنم به علاوه از دیروز داروی سرترالین هگزال100هم اضافه شده به داروهام.. تو این دوهفته مشکل عدم خروج منی رو داشته و دارم.. حالت ارگاسم وجود داره اما ترشحی ازم خارج نمیشه.. آیا طبیعیه یا باید درمان بشم..؟ ممنون مشاهده پاسخ دکتر
8
پروستاتیت مزمن

سلام آقای دکتر. خسته نباشید.
33ساله و مجرد هستم. حدود یکساله سوزش ادرار و پروستاتیت مزمن (ازمایش سونوگرافی از التهاب زیاد و پروستات مشخصا بزرگ) دارم. 5ماه انتی بیوتیک خوردم شدت سوزش کم شد. الان دکترم (دکتر سراج الدین وحیدی از یزد) انتی بیوتیک رو قطع کرده. یکماهه (از اول دیماه) دارم پروترال 0.4 تامسولوسین. سولیفناسین سوکسینات 5. و پروستاتان میخورم. البته دکترم برای دوماه این داروها رو تجویز کرده و خودم کمی احساس بهبودی دارم. اما همچنان این التهاب پروستات رو احساس می کنم. باتوجه به اینکه مجرد هم هستم به اجبار باخودارضایی سعی میکنم دوباره از تجمع منی و عفونت خودداری کنم. باتوجه به اینکه شما تجویزهایی برای سایر بیماران دارید. ایا شما برای تکمیل بهبودی من نیز امنیک و شیاف ایندومتاسین رو تجویز می کنید؟ ممنون و تشکر فراوان
مشاهده پاسخ دکتر
9
ناتوانی جنسی

باسلام آقای دکتر پس از سکته مغزی خفیفی که داشتم وبهبودی کامل آن درحال حاضر قرص فشارلوزارتان25وآسپرین80روزانه صبح وشب میخورم طبق دستور پزشکم .پس از بهبودی از مریضی دچار ناتوانی جنسی شده ام لازم بذکر است متولددی33میباشم لطفا راهنمایی بفرمایید آیا راه درمانی میباشد باتشکر. مشاهده پاسخ دکتر
10
پروستات

سلام‌ اقای دکتر
۸ ماه پیش بر اثر عفونت ادراری psa به ۱۵ رسید
بعد از ۵ یا ۶ دوره انتی بیوتیک تراپی به ۸ کاهش یافت
خدمت شما مراجعه کردم و پس از سیستوسکپی و سونو رکتال نظر شما نسبت به بد خیمی منفی بود اما پس از سیستوسکپی به ۱۳ رسید دو باره انتی بیوتیک و ناپروکسن مصرف کردم تا به ۱۰ کاهش یافت اما پس از اتمام دارو و در ازمایش جدید مقدار psa 11 نظرتون رو بفرمایید لطفا
مشاهده پاسخ دکتر
« قبلی 1 2 3 4 5 6 7 ... 309 بعدی »